III SA/Po 138/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-04-21
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała znaczące dochody z działalności gospodarczej, obroty na rachunkach bankowych, dokonała darowizn i zakupiła nieruchomość, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów postępowania. Pomimo zawieszenia działalności gospodarczej, skarżący wykazał znaczące możliwości zarobkowe, obroty na rachunkach bankowych, dokonał darowizn i zakupił nieruchomość, co przeczy twierdzeniom o braku środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący Ł.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a następnie rozszerzył żądanie na zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 875 zł brutto miesięcznie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Analiza jego oświadczenia majątkowego, danych CEIDG oraz rachunków bankowych wykazała znaczące dochody z działalności gospodarczej, obroty na rachunkach, darowiznę samochodu oraz zakup nieruchomości. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2015 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 roku wniosku Ł.K. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Ł.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] dnia 2014 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia kwoty długu celnego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący Ł. K., za pośrednictwem skarżonego organu (k. 5 akt sądowych), wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata. Wykonując wezwanie do przedłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu Skarżący rozszerzył żądanie przyznania prawa pomocy i wniósł także o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 17 akt sądowych).
W uzasadnieniu żądania Wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 875 zł brutto miesięcznie. Wnio0skodawca jest zatrudniony w wymiarze ½ etatu w firmie "A" Z. K. ul. [...], [...].
W odpowiedzi na wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego Skarżący wyjaśnił, że nieruchomość pod adresem ul. [...], [...] należy do jego rodziców. Skarżący przedłożył kserokopię umowy najmu "własnościowego prawa do pokoju wraz z kuchnią i łazienką".
Skarżący posiada dwa rachunki bankowe - prywatny oraz firmowy. Wpływy na rachunek prywatny za okres od 13 stycznia 2014 roku do dnia 28 lutego 2015 roku wyniosły 46.267,60 zł. Wpływy na rachunek prywatny za okres od 08 stycznia 2014 roku do dnia 28 lutego 2015 roku wyniosły 27.458,50 zł.
Według przedłożonego zeznania podatkowego przychody Skarżącego z wykonywania działalności gospodarczej za rok 2014 wyniosły 195.143,90 zł (16.262 zł średniomiesięcznie). Koszty uzyskania przychodu za ten okres wyniosły 183.384,32 zł.
Z dniem 01 stycznia 2015 roku Skarżący zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej pod firmą "B" Ł. K.. Wyjaśnił, że jego działalność gospodarcza cały czas finansowana była przez rodziców. Jednocześnie Skarżący podjął pracę w firmie "A" Z. K. ul. [...], [...]. Początkowo w wymiarze 1/8, a następnie 1/2 etatu.
W dniu 16 czerwcu 2014 roku Skarżący zakupił nieruchomość o pow. 0,13.75 ha. Nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej, a na działkę gruntu, z której została wydzielona nabywana nieruchomość wydana została decyzja o warunkach zabudowy. W dniu 01 września 2014 roku Skarżący darował ojcu S. K., zam. ul. [...] w [...], samochód osobowy marki Mercedes Sprinter z 2005 roku o wartości 43.000 zł. Darczyńca zastrzegł sobie prawo wykorzystywania pojazdu do celów prowadzenia działalności gospodarczej (firma "B" Ł. K.) na okres do 01 marca 2015 roku.
Z kolei egzekucja należności publicznoprawnych prowadzona przeciwko Wnioskodawcy wypada bezskutecznie. Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawcy w okresie od 01 stycznia 2014 roku zobowiązany nie dokonał żadnej wpłaty na poczet zaległości, a stosowane środki egzekucyjne okazały się nieefektywne.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, adresowaną do osób bardzo ubogich (np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku), znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy uiszczenie tych kosztów byłoby związane z poniesieniem uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być ograniczone do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obiektywnie niemożliwe.
Skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających objęcie go ochroną na zasadzie prawa pomocy.
Wnioskodawca jest kawalerem, który nieodpłatnie zaspokaja własne potrzeby mieszkaniowe. Skarżący nie wykazał kosztów prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego. Nieudokumentowane pozostały koszty utrzymania przedmiotu najmu, którym ma być odrębna własności wydzielonego lokalu mieszkalnego. Wyjaśnienia wnioskodawcy budzą wątpliwości. Z jednej strony Skarżący oświadcza, że nie prowadzi gospodarstwa domowego wspólnie z rodzicami, a z drugiej strony twierdzi, że zajmuje w domu rodziców jeden pokój, a koszty utrzymania nieruchomości są mu nieznane, gdyż ponoszą je rodzice.
Analiza oświadczenia majątkowego, akt administracyjnych oraz danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazuje, że Skarżący od maja 2004 roku czerpie dochody z prowadzenia działalności gospodarczej wykonywanej pod adresem ul. [...], [...]. Pierwotnie, w okresie od maja 2004 do maja 2012 roku, Skarżący prowadził działalność gospodarczą pod firmą "C" K. Ł. w zakresie transport drogowy towarów (działalność wykreślona z ewidencji), a następnie od dnia 03 grudnia 2012 roku pod firmą "B" Ł. K. w zakresie konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli.
Z dniem 01 stycznia 2015 roku Skarżący zawiesił wykonywanie działalność gospodarczej. Niemniej od początku stycznia 2015 roku Ł. K. "B" pozostaje pełnomocnikiem przedsiębiorcy "A" Z. K., która rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczą od dnia 01 stycznia 2015 roku pod adresem ul. [...], [...] w zakresie konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli.
Wskazać przy tym należy, że dane kontaktowe firmy "A" Z. K. oraz firmy "B" Ł. K. są identyczne (nr tel. [...], nr fax. [...]). Jednocześnie pod adresem strony internetowej firmy "A" Z. K. (firma rozpoczęła działalność z dniem 01 stycznia 2015 roku) w zakładce "Galeria" ujawniono zaświadczenie dotyczące kwalifikacji skarżącego, a w zakładce "O Firmie" widnieje informacja, że firma została uruchomiona latem 2012 roku i wykorzystuje lata doświadczeń zdobyte przy prowadzeniu "D" w Irlandii.
Natomiast z protokołu czynności egzekucyjny (k. 30 akt administracyjnych) wynika, że według stanu na październik 2005 rok miejsce pobytu Skarżącego pozostawało nieznane. Miejsca pobytu Skarżącego nie znała bezrobotna i utrzymująca się z prac dorywczych matka wnioskodawcy. Wedle treści protokołu również ojciec i siostra skarżącego nie posiadali stałego źródła dochodu i utrzymywali się z prac dorywczych.
W tym stanie rzeczy niewiarygodne pozostają deklaracje, że rodzice skarżącego od zawsze finansowali działalność gospodarczą wykonywaną przez wnioskodawcę oraz, że skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami.
Wnioskodawca nie wykazał, że należy do grona osób, które nie są w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Takiej argumentacji przeczą możliwości zarobkowe Skarżącego (195.143,90 zł brutto rocznie), poczynione przez Wnioskodawcę darowizny (43.000 zł), otrzymane przez Skarżącego darowizny (16.000 zł), ujawnione obroty na rachunkach bankowych Skarżącego (73.726,10 zł) oraz zakupiona przez Skarżącego nieruchomość.
Z tych względów, na podstawie art. art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2012, poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło