III SA/Po 139/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-06-25

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca statut jednostki pomocniczej, która ponownie uchwala zapis dotyczący wyboru zarządu osiedla przez radę osiedla, jest nieważna z powodu sprzeczności z przepisem ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że zarząd osiedla wybiera ogólne zebranie mieszkańców?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zmieniająca statut jednostki pomocniczej, która ponownie uchwala zapis o wyborze zarządu osiedla przez radę osiedla, jest nieważna z powodu istotnego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, zarząd osiedla jest wybierany wyłącznie przez ogólne zebranie mieszkańców, niezależnie od tego, czy organem uchwałodawczym jest rada osiedla czy zebranie mieszkańców. Kompetencja ta nie może naruszać uprawnień rady osiedla jako organu uchwałodawczego.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Kobylinie zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego, które stwierdziło nieważność uchwały tej rady z dnia 5 grudnia 2003 r. w sprawie zmiany statutu jednostek pomocniczych Gminy Kobylin. Wojewoda uznał, że uchwała ta, poprzez ponowne uchwalenie zapisu o wyborze zarządu osiedla przez radę osiedla, narusza art. 37 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że zarząd wybiera ogólne zebranie mieszkańców. Rada Miejska argumentowała, że jej statut przewiduje wybór zarządu przez radę osiedla i że nie dochodzi do naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej w Kobylinie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska( spr.) Sędziowie: Maria Skwierzyńska Włodzimierz Zygmont Protokolant referent stażysta Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2004r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Kobylinie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 stycznia 2004r. nr PN/Ka.II-5-0911/12/2004 w przedmiocie statutu gminy o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność uchwały Nr XII/98/2003 Rady Miejskiej w Kobylinie z 05.12.2003r. w sprawie zmiany uchwały Nr IX/74/2003 Rady Miejskiej w Kobylinie z 29.08.2003r. w sprawie statutów jednostek pomocniczych Gminy Kobylin- ze względu na istotne naruszenie prawa. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewoda Wielkopolski wskazał art. 91 ust. 1 i 3 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.- Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zmian.). W uzasadnieniu zaskarżonego aktu wyjaśnił, że z § 1 uchwały Nr XII/98/2003 wynika, że ponownie uchwalono zapis § 17 Statutu Osiedla w Kobylinie, stanowiącego załącznik nr 21 do uchwały Nr IX/74/2003 Rady Miejskiej w Kobylinie z 29.08.2003r. w sprawie statutów jednostek pomocniczych Gminy Kobylin, którego nieważność stwierdzono rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Wielkopolskiego z dnia 01.10.2003r. Nr PN/Ka II-5-0911/281/2003. Z kwestionowanego zapisu wynika, że Rada Osiedla wybiera Zarząd Osiedla. Stosownie do treści art. 37 ust. 4 zd. drugie ustawy o samorządzie gminnym, zarząd osiedla wybiera ogólne zebranie mieszkańców. W świetle powyższego, zdaniem organu nadzoru, zapis § 1 uchwały Nr XII/98/2003 Rady Miejskiej w Kobylinie z 05.12.2003r. jest sprzeczny z przepisem art. 37 ust. 4 zd. drugie ustawy o samorządzie gminnym, co stanowi istotne naruszenie prawa powodujące nieważność tej uchwały. Ze skargą na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wystąpiła Rada Miejska w Kobylinie. Zarzucając naruszenie prawa, tj. art. 37 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 4 ustawy z 08.03.1990r. o samorządzie gminnym oraz § 7 Statutu Osiedla, wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu skargi Rada podniosła, że stwierdzając nieważność zapisu § 1 zaskarżonej uchwały, czyli § 17 Statutu Osiedla Wojewoda Wielkopolski nie wziął pod uwagę pozostałych zapisów Statutu, a w szczególności § 7 ust. 1 pkt. 1 Statutu. Stwierdziła też, że zastosowanie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody spowodowałoby, że w Osiedlu działałyby dwa organy uchwałodawcze: jeden na podstawie art. 37 ust. 1- Rada Osiedla a drugi na podstawie art. 37 ust. 4- ogólne zebranie mieszkańców, zaś o tym, który organ jest organem uchwałodawczym decyduje Statut. Statut Osiedla w Kobylinie zawiera postanowienie, że organem uchwałodawczym będzie Rada Osiedla i ona będzie wybierała Zarząd, a taka regulacja w ocenie skarżącej nie może prowadzić do wniosku, że zapis § 1 uchwały i § 17 Statutu są niezgodne z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Powodów odrzucenia skargi organ nadzoru upatruje w tym, że rozstrzygnięciem nadzorczym z 13.01.2004r. stwierdził nieważność uchwały Nr XII/98/2003 Rady Miejskiej w Kobylinie z 05.12.2003r., które Gmina Kobylin zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu 25.02.2004r. Sąd ten postanowieniem w sprawie o sygn. akt 3/II SA/Po 2475/03 odrzucił skargę Gminy Kobylin na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z 01.10.2003r. Nr PN/Ka II-5-0911/281/2003. Wynika stąd, że gmina Kobylin wystąpiła ponownie ze skargą w sprawie, która była w toku w dniu złożenia tej skargi przez Gminę, co zdaniem Wojewody Wielkopolskiego kwalifikuje ta skargę do odrzucenia z mocy art. 58 § 1 pkt. 4 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Odnosząc się do zarzutu skargi, że Wojewoda nie uwzględnił zapisu § 7 ust. 1 pkt. 1 Statutu Osiedla, że Rada Osiedla jest organem uchwałodawczym, Wojewoda stwierdził, że zarzut ten jest chybiony, ponieważ zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Rada Osiedla posiada to uprawnienie z mocy samego prawa, bez potrzeby powtarzania tego zapisu w Statucie. Ponadto, zważywszy, że problem ten był już uregulowany uchwałą Nr IX/74/2003 z 29.08.2003r., podjęcie uchwały w tym samym przedmiocie przed orzeczeniem sądu jest w ocenie organu nadzoru niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Rady Miejskiej w Kobylinie okazała się nieuzasadniona. Na wstępie stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga nie podlegała odrzuceniu na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt. 4 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), albowiem dotyczyła ona rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Wielkopolskiego Nr PN/Ka II-5-0911-12/2004 z dnia 13.01.2004r. stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miejskiej w Kobylinie z dnia 05.12.2003r., a sprawa o sygn. akt 3/ II SA/Po 2475/03 prowadzona przez tut. Sądem dotyczyła innego wcześniejszego aktu administracyjnego- rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Wielkopolskiego Nr PN/Ka II-5-0911/281/2003 stwierdzającego nieważność § 17 Statutu Osiedla w Kobylinie, stanowiącego załącznik nr 21 do uchwały Rady Miejskiej w Kobylinie z dnia 29.08.2003r. O tym, że niniejsza skarga nie dotyczyła sprawy będącej w toku pomiędzy tymi samymi stronami zadecydowało zatem kryterium formalne- skargi Rady Miejskiej w Kobylinie zostały bowiem wniesione do Sądu na skutek wydania dwóch odrębnych rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody Wielkopolskiego, związanych z dwoma różnymi uchwałami Rady. Odnosząc się natomiast do meritum sprawy Sąd uznał, iż Wojewoda Wielkopolski wydając zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze w trybie art. 91 ust. 1 i 3 z 08.03.1990r. o samorządzie gminnym ( tj. –Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zmian. ) prawidłowo orzekł o nieważności uchwały Rady Miejskiej w Kobylinie z dnia 05.12.2003r. ze względu na istotne naruszenie prawa. Zgodnie bowiem z przepisem art. 37 ust. 1 powyższej ustawy organem uchwałodawczym w osiedlu jest rada, chyba, że statut osiedla ustali, iż organem takim jest ogólne zebranie mieszkańców ( art. 37 ust. 4 zd. pierwsze). Zarząd jest z kolei organem wykonawczym w osiedlu ( art. 37 ust. 2 ) i jest on wybierany zawsze przez ogólne zebranie mieszkańców, co wynika z kategorycznego brzmienia przepisu art. 37 ust. 4 zd. drugie, nie dopuszczającego żadnych wyjątków. Uprawnienie dotyczące wyboru zarządu osiedla przysługuje zatem wyłącznie ogólnemu zebraniu mieszkańców i to niezależnie od tego, czy na mocy statutu osiedla jest ono jednocześnie organem uchwałodawczym, czy też funkcje te spełnia rada osiedla. Tym samym nie można zgodzić się z tezą skarżącej, iż konieczność dokonywania wyboru zarządu osiedla przez ogólne zebranie jego mieszkańców oznacza możliwość wystąpienia w obrębie struktury jednego osiedla dwóch organów uchwałodawczych ( tzn. Rady Osiedla i samego zebrania), albowiem w sytuacji, gdy organem uchwałodawczym jest z mocy ustawy Rada Osiedla , to jedynym uprawnieniem ogólnego zebrania mieszkańców jest wybór nowego zarządu osiedla. Kompetencja ta nie może zatem naruszyć sfery uprawnień przysługujących radzie osiedla jako organowi uchwałodawczemu. Ponieważ postanowienia § 1 uchwały Rady Miejskiej w Kobylinie z dnia 05.12.2003r., dotyczące brzmienia § 17 Statutu Osiedla w Kobylinie, naruszyły w istotny sposób przepis art. 37 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, Wojewoda Wielkopolski prawidłowo orzekł o nieważności uchwały, wobec czego skarga- jako bezzasadna- podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 powyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska za nieobecnego sędziego ( urlop)- M. Lorych-Olszanowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło