III SA/Po 140/09

Dnia 12 czerwca 2009 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2009 roku wniosku spółki A w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie określenia wartości celnej i wysokości podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu ponad kwotę 350,00 zł /-/ R. Talaga Dnia 29 stycznia 2009 roku spółka A wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej sprowadzonego towaru i ustalenia wysokości należnego podatku od towarów i usług. Wraz ze skargą strona skarżąca, bez wezwania Sądu, uiściła wpis w wysokości 117,00 zł. Sąd uznał jednak, że uiszczona opłata sądowa dotyczy zaskarżonej decyzji jedynie w części dotyczącej podatku od towarów i usług i wezwał stronę do uiszczenia wpisu w wysokości 500,00 zł od zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia wartości celnej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 237.00,00 zł, wartość środków trwałych spółki wynosi 503.678,58 zł, a strata spółki za 2008 rok wyniosła 23.459,80 zł. Stan konta spółki wynosi 0 zł i dodatkowo nastąpiło zajęcie środków na koncie spółki do kwoty 250.467,74 zł. Spółka nie posiada ruchomości możliwych do zbycia, a głównym majątkiem spółki jest nieruchomość. Dodatkowo w uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że równocześnie wniosła 50 skarg, w których została zobowiązana do uiszczenia wpisów w łącznej wysokości 25.000,00 zł z tytułu zaskarżenia decyzji w części dotyczącej wartości celnej. Jednocześnie wskazała, że dotychczas spółka uiściła łącznie 7.320,00 zł tytułem wpisu stosunkowego od wniesionych skarg z tytułu zaskarżenia decyzji w części dotyczącej podatku od towarów i usług. Ponadto zaznaczyła, że nie posiada bieżących środków do uiszczenia opłaty sądowej, a w szczególności nie posiada pieniędzy na rachunku bankowym. W związku z tym, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 500,00 zł i zaznaczyła, że brak zwolnienia uniemożliwi jej dostęp do wymiaru sprawiedliwości i rozpoznania jej sprawy. Z przedstawionego, w ramach uzupełnienia wniosku, rachunku zysków i strat skarżącej spółki na dzień 30 czerwca 2008 roku wynika, że w okresie od dnia 1 lipca 2006 roku do dnia 30 czerwca 2007 roku jej przychody netto wyniosły 760.756,62 zł, a zysk 40.215,00 zł, ale w okresie od 1 lipca 2007 roku do 30 czerwca 2008 roku spółka uzyskała przychód w wysokości 372.036,80zł i poniosła stratę w wysokości 23.459,80zł. Natomiast z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT – 8) wynika, że w okresie od 1 lipca 2007 roku do dnia 30 czerwca 2008 roku spółka uzyskała przychody na poziomie 378.498,35 zł oraz dochód w wysokości 19.868,45 zł. Przesłana ewidencja środków trwałych spółki z dnia 31 grudnia 2008 roku ujawniła, że spółka posiada grunty o wartości 16.350,00 zł, budynek – magazyn o wartości 628.206,24 zł oraz maszyny i sprzęt biurowy, wszystko o łącznej wartości 745.730,04 zł. Bilans spółki na dzień 30 czerwca 2008 roku potwierdził, że spółka posiada aktywa trwałe w wysokości 503.678,58 zł, w tym grunty o wartości 16.350,00 zł oraz budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej o wartości 487.328,58 zł, a ponadto aktywa obrotowe w wysokości 310.728,61 zł, w tym należności od innych jednostek w kwocie 304.139,68 zł z tytułu dostaw i usług w okresie spłaty do 12 miesięcy oraz środki na koncie w wysokości 6.242,93 zł. Z drugiej strony pasywa spółki stanowią kapitał własny w wysokości 804.274,33 zł oraz zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w kwocie 10.132,86 zł. Ponadto przesłany wyciąg z rachunku bankowego spółki ujawnił, że dnia 24 marca 2009 roku na koncie spółki znajdowało się 13.226,02 zł, dnia 4 maja 2009 roku 10.375,76 zł, a dnia 18 maja 2009 roku 6.027,61 zł. Zgodnie z przepisami art. 245 §1, §3, §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przepis art. 246 §2 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle powyższych przepisów osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze wskazane kryterium należy wyjaśnić, że przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym z działalności operacyjnej. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy bowiem rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie realizację prawa do sądu. W tym zakresie zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz prawo do sądu. Ciężar wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa jednak na wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt oceny zasadności żądania skarżącej spółki należy zaznaczyć, że jej rachunek zysków i strat wskazuje, że w latach 2006 – 2007 przychód spółki wyniósł 760.756,62 zł, a w okresie 2007 – 2008 osiągnął wysokość 372.036,80 zł. Średnie miesięczne przychody przekroczyły zatem 60.000,00 zł w latach 2006 – 2007 oraz 30.000,00 zł w latach 2007 – 2008. Oznacza to, że ciężar finansowy poniesienia kosztów postępowania może zostać rozłożony w czasie, gdyż przychody na wskazanym poziomie stwarzają realną możliwość wsparcia się kredytem lub pożyczką, a dodatkowo istnieje realna możliwość sfinansowania kosztów postępowania z przyszłych dochodów. Ponadto należy zaznaczyć, że przy ocenie zdolności do poniesienia kosztów sądowych należy uwzględnić wysokość generowanego rocznego przychodu spółki kapitałowej oraz możliwość uzyskania dopłat od wspólników, co nie oznacza, że przyznanie prawa pomocy zostaje uzależnione od sytuacji majątkowej wspólników (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt. III SA/Po 400/08). Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że sytuacja spółki polepszyła się od momentu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż na jej koncie od marca 2009 roku regularnie pojawiają się środki finansowe w kwocie od kilku do kilkunastu tysięcy złotych (dnia 24 marca 2009 roku – 13.226,02 zł, dnia 4 maja 2009 roku – 10.375,76 zł, a dnia 18 maja 2009 roku – 6.027,61 zł). Świadczy to o zachowanej płynności finansowej spółki oraz jej dobrej kondycji, co potwierdza przedstawiony bilans spółki, który wskazuje między innymi na posiadane aktywa obrotowe w wysokości 310.728,61 zł, w tym należności od innych jednostek w kwocie 304.139,68 zł z tytułu dostaw i usług w okresie spłaty do 12 miesięcy. Niewątpliwie mogą one stanowić dodatkowe zabezpieczenie zaciągniętych zobowiązań krótkoterminowych na pokrycie kosztów sądowych. Z drugiej strony należy uwzględnić, że skarżąca spółka równocześnie wniosła 50 skarg i jest zobowiązana do uiszczenia wpisów w łącznej wysokości 25.000,00 zł z tytułu zaskarżenia decyzji w części dotyczącej wartości celnej, pomimo iż wcześniej uiściła łącznie 7.320,00 zł tytułem wpisu stosunkowego od wniesionych skarg w części dotyczącej podatku od towarów i usług. Niewątpliwie w obecnej chwili taka kwota nie jest w całości możliwa do uiszczenia przez skarżącą spółkę, gdyż nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uzasadnia to złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów, jednak w mniejszym zakresie niż wnioskowany, ponieważ nie budzi wątpliwości, że w granicach możliwości finansowych skarżącej spółki pozostaje częściowe poniesienie kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga D.W.d