III SA/Po 1404/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-09-10

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać ponownie uwzględniony, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od ponoszenia tych kosztów w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać ponownie uwzględniony, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od ponoszenia tych kosztów w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 243 § 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy obejmuje całe postępowanie sądowoadministracyjne, a raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie, o ile nie zostało cofnięte. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać merytorycznie rozpoznany, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia jego przyznanie w trybie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
G. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni była już wcześniej zwolniona od kosztów sądowych w tej sprawie. Sytuacja materialna wnioskodawczyni była trudna, utrzymywała się z zasiłku i renty rodzinnej, była bezrobotna i miała na utrzymaniu dwójkę dzieci. Wnioskodawczyni posiadała ¼ domu i nieruchomość rolną, ale nie posiadała zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości 3000 euro. Posiadała kredyt hipoteczny.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla G. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., oraz oddalono wniosek G. W. w pozostałym zakresie (tj. w zakresie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 września 2014 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym i określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia 1. ustanowić dla G. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 2. oddalić wniosek G. W. w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 roku referendarz sądowy zwolnił G. W. od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę. Pismem z dnia 3 września 2014 roku G.W. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi kasacyjnej oraz o przyznanie pełnomocnika z urzędu – wskazując na ustanowienie radcy prawnego L. G. prowadzącego kancelarię w P. Jednocześnie G. W. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnoletnią córką i niepełnoletnim synem. Wnioskodawczyni pozostaje bezrobotna od momentu zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej w 2011 roku. Mąż wnioskodawczyni zmarł we wrześniu 2013 roku. Wnioskodawczyni jest właścicielką ¼ domu o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości 3000 euro. Wnioskodawczyni od trzech lat nie prowadzi działalności gospodarczej i pozostaje bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wspólne gospodarstwo domowe jest obecnie utrzymywane ze świadczenia rodzinnego z MGOPS-u na dwoje dzieci wnioskodawczyni w wysokości ok. [...] zł oraz z renty rodzinnej z KRUS na dwoje dzieci wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatkowo wskazała, że spłaca kredyt. Z informacji ujawnionych w sprawie o sygnaturze akt III SA/Po 1280/13 wynika, ze skarżąca w kwietniu 2014 roku posiadała kredyt zaciągnięty na budowę domu ([...] franków szwajcarskich) i korzystała z pomocy finansowej teściów, którzy partycypowali w kosztach spłacanego kredytu przekazując na ten cel [...] – [...] zł miesięcznie. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynikało natomiast, że G.W. uzyskała w 2012 roku dochód w wysokości [...] zł, a w 2013 roku uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, a także na postępowanie egzekucyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro wnioskodawca w niniejszej sprawie został już zwolniony od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości, nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, gdyż z tego prawa już korzysta. Ponadto przepis art. 239 pkt 4 P.p.s.a. stanowi wyraźnie, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjny, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W tym stanie rzeczy należało odmówić ponownego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż G. W. została już zwolniona od obowiązku ponoszenia tych kosztów w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni złożyła jednocześnie wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należy rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania w myśl art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. Z przedłożonych oświadczeń o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wnioskodawczyni wynika, że jej sytuacja jest trudna. Wnioskodawczyni pozostaje bezrobotna bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego są zasiłek oraz renta (łącznie ok. [...] zł miesięcznie). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych zaoszczędzonych zasobów finansowych. W takiej sytuacji nie jest ona w stanie wygospodarować dodatkowych środków finansowych na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji oznacza to, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło