III SA/Po 141/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-05-29

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski, Walentyna Długaszewska, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka zajmująca się wywozem odpadów, która na zlecenie klienta ustawia kontener w pasie drogowym, jest odpowiedzialna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, czy też odpowiedzialność tę ponosi zleceniodawca?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Pomimo oświadczenia skarżącej spółki wskazującego na zleceniodawcę jako podmiot odpowiedzialny, organy nie podjęły wystarczających kroków w celu weryfikacji tej informacji i ustalenia faktycznego podmiotu zobowiązanego do uzyskania zezwolenia. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Spółka jawna została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez ustawienie kontenera na odpady. Organ I instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka twierdziła, że była jedynie zleceniobiorcą usługi wywozu odpadów, a odpowiedzialność za uzyskanie zezwolenia spoczywa na zleceniodawcy. Skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 roku sprawy ze skargi [...] Spółki jawnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2023 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 26 września 2023 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 1017,00 zł (tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 12 października 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm., dalej: u.d.p.) oraz § 2 uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych Miasta P. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2022 r. poz. 4692 ze zm., dalej: uchwała), nałożył na [...] sp. jawna (dalej: strona/skarżąca) karę pieniężną w kwocie 576,00 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego przy ul. [...] w P.. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i 2 K.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., art. 28 K.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm., dalej: u.o.), art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519, dalej: u.u.c.p.g.), § 1, § 2, § 4, § 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2 i ust. 7 – określone w zał. do uchwały Rady Miasta P. z 28 września 2021r. nr [...] w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P., a także art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19,innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), dalej ustawa COVID-19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO/organ odwoławczy) decyzją z 28 grudnia 2023 r. (nr jak w sentencji wyroku) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że z wnioskiem do właściciela drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg winien wystąpić podmiot, który ustawia kontener w pasie drogowym (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. W dniu 1 października 2021 r. w wyniku terenowej kontroli organ I instancji stwierdził zajęcie pasa drogowego ul. [...] w P. poprzez ustawienie kontenera stanowiącego własność firmy [...] sp.j. Kolejną kontrolę przeprowadzono 6 października 2023 r. i wykazała ona, że kontener nadal zajmuje pas drogowy. Dopiero kontrola 20 października 2021 r. ujawniła brak zajęcia ww. pasa drogowego. Kolegium wskazało, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powinien wystąpić podmiot, który ustawia kontener w pasie drogowym. Takiego wniosku strona nie złożyła. Do akt sprawy nie załączyła również żadnego dokumentu, który potwierdziłby wynajęcie kontenera. W ocenie organu to skarżąca spółka jako firma zbierająca odpady do kontenerów stojących w pasie drogowym winna wystąpić o stosowane zezwolenia na zajęcie pasa rogowego. Firma wywożąca odpady (jako zleceniobiorca) winna zawsze zweryfikować, czy zleceniodawca posiada stosowne zezwolenie na realizację usługi, a jeśli nie posiada, to firma umieszczająca kontener w pasie drogowym winna przed postawieniem kontenera wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Kontener jest narzędziem, poprzez które zleceniobiorca realizuje zlecaną usługę, otrzymując w zamian zapłatę. Zleceniodawca wskazuje jedynie miejsce postawienia kontenera, a zleceniobiorca decyduje, czy kontener można postawić w danym miejscu. Jeśli stawia go nie weryfikując, czy organ wydał zezwolenie, narusza bezpieczeństwo użytkowników drogi, a tym samym podlega karze za zajęcie pasa drogowego. Kolegium uznało również, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 K.p.a. wyjaśniając, że zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim urządzeń niezwiązanych z budową, przebudową, remontem lub utrzymaniem drogi stanowi zagrożenie dla utrzymania szczególnej ochrony ruchu drogowego. Pas drogowy jest szczególną przestrzenią, która ma umożliwić prowadzenie zadań w zakresie transportu, komunikacji i przemieszczania się. Jakiekolwiek zajęcie pasa drogowego wymaga wydania stosownego zezwolenia przez zarządcę drogi. Zajęcie pasa drogowego ul. [...] dotyczyło drogi gminnej. W sprawie mamy do czynienia z dużą społeczną szkodliwością czynu, który może zachęcić kolejne podmioty do zajmowania pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi. W takiej sytuacji trudno podjąć decyzję, by organy poprzestały tylko na pouczeniu spółki, bez wymierzania kary pieniężnej, podczas gdy spółka jest świadoma, że zajęcie pasa drogowego bez zezwolenie skutkuje nałożeniem na nią kary. Znajdowała się bowiem w takiej sytuacji wielokrotnie. zajmując się zaś odbioru odpadów, co związane jest często z ustawianiem kontenerów, ma świadomość, że w takch sytuacjach wymagane jest zezwolenie zarządcy drogi. Pomimo wielokrotnych decyzji ZDM nakładających na nią kary robi to nadal, czyli świadomie. [...] sp. jawna w skardze do Sądu skargę na powyższą decyzję SKO w P. wniosła o jej uchylenie, a w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego - o uchylenie obu decyzji w sprawie i umorzenie postępowania administracyjnego. Podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., tj. zasadę praworządności, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę bezstronności i zasadę równego traktowania. Wskazano, że z uwagi na fakt przerzucenia odpowiedzialności uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i odpowiedzialności za brak zezwolenia na podmiot, który jedynie świadczy usługę podstawienia kontenera do gromadzenia odpadów pobudowanych i innych na rzecz zleceniodawców usług – winien wyegzekwować je od wytwórcy odpadów. Zarzucono też naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca jest stroną, podczas gdy interes prawny i obowiązek ma zlecający ustawienie kontenera wskazany przez spółkę w korespondencji z organem, - art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32, art. 17, art. 18, art. 22 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.o., - art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 3b oraz ust. 2 u.u.c.p.g., - § 1, § 2, § 4, § 5, § 6 ust. 1 i 2 pkt 11, § 7 ust. 9 pkt 2 i ust. 7 – określone w zał. do uchwały RM P. z 28 września 2021r. w sprawie przyjęcie Regulaminu utrzymania porządku i czystości na terenie miasta P., gdyż ich pominięcie miał błędny wpływ na przeniesienie odpowiedzialności z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi na spółkę jako podmiot gospodarczy posiadający zgodnie z prawem zezwolenie na zebranie odpadów i zezwolenie na ich przetwarzanie, a kontenery dostarcza w miejsce wskazane przez wytwórcę odpadów w parciu o zlecenie, zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 1 i 3 u.o., a w przypadku odpadów komunalnych – z uwzględnieniem przepisów u.u.c.p.g. Pominięto również zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1264). Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz., 1842, dalej: ustawa COVID-19) poprzez jego niezastosowanie i niewyznaczenie stronie dodatkowego terminu na dokonanie zgłoszenia zajęcia pasa drogowego. W motywach skargi wskazano, że Kolegium nie odniosło się do załączonych do odwołania dokumentów i błędnie uznało, że skoro skarżąca jest podmiotem ustawiającym kontener w pasie drogowym, to zajmuje pas drogowy i winna wystąpić o zezwolenie na jego zajęcie. Podniesiono, że organy - pomimo inicjatywy strony - nie podjęły żadnych działań celem ustalenia podmiotu zobowiązanego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem strony to podmiot zlecający jest odpowiedzialny za zamówienie kontenera, bowiem wskazuje miejsce jego posadowienia oraz akceptuje regulamin świadczenia usług skarżącej. Organ winien dążyć do wyjaśnienia sprawy w tym zakresie, choćby w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o. Dodano, że również, że w związku z otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie pracownicy skarżącej przesłali do organu drogą elektroniczną dane o rzeczywistym zleceniodawcy usług ustawienia kontenera w pasie drogowym, lecz organy nie podjęły skutecznych działań celem ustalenia, czy ów podmiot posiada zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. SKO w P. w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako zasadną należało uwzględnić. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o drogach publicznych (pełna nazwa i publikator podano wyżej. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych; 3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1–3 (ust. 2). Jak stanowi art. 40 ust. 12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c – zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4–6. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt zajęcia pasa drogowego ul. [...] w P. w dniach od 1-6 października 2021 r. przez ustawienie kontenera. Spór dotyczy natomiast podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w rozumieniu art. 40 ust. 12 u.d.p. Zdaniem organu podmiotem tym jest strona skarżąca, która podjęła się ustawienia przedmiotowego kontenera na wywóz odpadów w pasie drogowym, zdaniem zaś strony była ona jedynie zleceniobiorcą wywozu odpadów, a podmiotem odpowiedzialnym winien być zleceniodawca usługi ustawienie kontenera. Zważyć należy, że z przepisu art. 40 ust. 12 u.d.p. nie wynika, który podmiot jest zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a jedynie, że zarządca drogi zobowiązany jest do wszczęcia postępowania i wymierzenia kary z tego tytułu. Kto będzie adresatem decyzji zależy od konkretnych okoliczności sprawy i na tej podstawie należy określić podmiot zobowiązany. Ustawa nie stanowi, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kary jest ten, kto ma tytuł do urządzenia/kontenera, lecz ten, kto zajmuje pas drogowy bez zezwolenia. Należy więc rozważyć, czy okoliczności zajęcia pasa drogowego są ukształtowane przez umowę na wywóz odpadów, czy inne zdarzenia, a jeśli tak jakie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w przypadku kar za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, co do zasady odpowiedzialność administracyjnoprawna powinna być wiązana z właścicielem obiektu zajmującego pas drogowy. Jednak od tej zasady dopuszczalne są wyjątki w tych wszystkich przypadkach, w których mamy do czynienia z wieloma podmiotami zajmującymi pas drogowy lub zajęciem tego pasa w imieniu lub na rachunek osób trzecich. W takich sytuacjach przypisanie kary musi być odnoszone do konkretnej sytuacji faktycznej i w jej ramach organ ma ustalić podmiot odpowiedzialny (por. wyroki NSA z: 17 września 2019 r., sygn. akt II GSK 484/19, 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 595/19, 18 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 90/18 i II GSK 565/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy kategorycznie stwierdził zaś, że to firma wywożąca odpady (zleceniobiorca) zobowiązana jest zweryfikować, czy zleceniodawca posiada stosowane zezwolenie na realizację usługi. W przeciwnym wypadku to firma umieszczająca kontener w pasie drogowym zobowiązana jest przed postawieniem kontenera wystąpić o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Organ poprzestał jedynie na takim arbitralnym i nie mającym oparcia w omawianych przepisach i materiale dowodowym ustaleniu, pomimo, że strona pismem z 11 października 2021 r. poinformowała organ I instancji (występujący w jego imieniu Zarząd Dróg Miejskich w P.), że kontener był podstawiony na zlecenie [...] sp z o.o. u.l. [...], [...], NIP [...]. Pismo to stanowiło reakcję bezpośrednią reakcję strony na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia (z 5.10.2021 r.). Pomimo powyższego, choć organ I instancji ww. podmiot - [...] sp. z o.o. uznał za stronę wszczętego postępowania, to wadliwie opierając się na adnotacji służbowej pracownika ZDM z 1.04.2022 r., z której wynikało, że ww. spółka już nie istnieje, nie podjął żadnych innych czynności celem zweryfikowania oświadczenia skarżącej i ustalenia faktycznego podmiotu odpowiedzialnego za omawiane naruszenie. Co więcej z akt sprawy wynika, że wprawdzie w ww. notatce służbowej pracownika ZDM mówi się o [...] sp. z o.o., to już dołączona do tej notatki informacja z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczy [...] sp. z o.o. o innym nr NI: [...]. I tych rozbieżności organy nie tylko nie dostrzegły, lecz i nie wyjaśniły, jak również nie podjęły żadnych kroków celem ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ul. [...] w P. w dnia 1-6.10.2021 r. W ocenie Sądu, skoro organy orzekające w sprawie dysponowały oświadczeniem spółki kwestionującym podmiot odpowiedzialny za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, to ich obowiązkiem była weryfikacja takiej informacji i podjęcie dalszych czynności dowodowych w zakresie ustalenia podmiotu zlecającego ustawienie kontenera oraz poddanie ocenie takiegoż zlecenia. W ocenie Sądu brak podjęcia przez organy orzekające wyjaśnień w tym kluczowym zakresie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z określoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powinny przy tym, jak stanowi art. 9 K.p.a. należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W postępowaniu wyjaśniającym zaś, jak stanowi art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Zdaniem Sądu w zakończonym postępowaniu administracyjnym organy orzekające obu instancji błędnie, z naruszeniem powyższych przepisów postępowania, nie zbadały w sposób wyczerpujący, który z podmiotów – skarżąca spółka, czy [...] sp. z o.o., która – jak twierdzi skarżąca - zleciła ustawienie kontenera w pasie drogowym ul. [...] w P., dopuścił się deliktu administracyjnego polegającego na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia w dniach 1-6 października 2021 r. Pomimo uzyskania od skarżącej informacji pisemnej wskazującej na podmiot zamawiający kontener posadowiony w pasie drogowym przy ul. [...] w ww. dniach, organy przedwcześnie, dysponując ograniczonym materiałem dowodowym, odmówiły wiarygodności i pominęły w swoich ustaleniach ww. oświadczenie strony w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za zajęcie pasa drogowego. W tym kluczowym zakresie sprawy organy nie przeprowadziły w sposób rzetelny postępowania wyjaśniającego, wziąwszy pod uwagę, że skarżąca określiła możliwie precyzyjnie określiła podmiot, który zlecił jej podstawienie kontenera w omawianym miejscu i okresie. Obowiązkiem organów było nie tylko ustalić, czy faktycznie [...] sp. z o.o. istniała w dniach owego prawnie relewantnego zdarzenia, a jeśli tak, czy to ona zawarła ze skarżącą umowę na podstawienie kontenera pod ww. adres, a w przypadku pozytywnych ustaleń i w tym zakresie, jaki rodzaj umowy wiązał ją ze skarżącą spółką na tę okoliczność, w tym zakres odpowiedzialności obu stron umowy. Zagadnienie to wymagało bezsprzecznie przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w tym zebrania niezbędnych dowodów, poza samymi dowodami z kontroli (oględzin) pasa drogowego. Sąd jednocześnie pragnie podkreślić, że zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1634/20, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżąca zobowiązana będzie również wykazać aktywność procesową w wyjaśnieniu okoliczności, w jakich doszło do omawianego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. W rezultacie należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, ze względu na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu przez organy całości okoliczności sprawy i zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, a organ II instancji błędnie zaaprobował te uchybienia. Nie odpowiedział i nie ustosunkował się również w pełni do zarzutów zawartych w odwołaniu, w tym także zarzutu naruszenia przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 1ustawy COVID-19, skoro uznał że to skarżąca jest zobligowana do wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. W kontekście stwierdzenia powyższych uchybień, Sąd uznał pozostałe zarzuty skargi za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ – kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i zastosuje się do wskazań wynikających z powyższych rozważań Sądu. W pierwszej kolejności poczyni stosowne ustalenia w zakresie strony postępowania – podmiotu odpowiedzialnego za omawiany delikt administracyjny, uprzednio gromadząc materiał dowodowy. Organ winien ustalić ten podmiot w sposób jednoznaczny, następnie stwierdzić, czy był to podmiot bezpośrednio zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji ewentualnie podlegający ukaraniu na mocy art. 40 ust. 12 u.d.p. W ocenie Sądu po ustaleniu okoliczności, w jakich doszło do ww. naruszenia przepisów u.d.p. rozważenia wymagać będzie również, czy w kontekście normy określonej w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie byłoby zasadne odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. W szczególności przy ocenie przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa" organ zobowiązany będzie wziąć pod uwagę liczbę dni, w którym doszło do naruszenia prawa (6), a także zbada i uwzględni, w jakich okolicznościach doszło do zaprzestania naruszenia i czy było ono skutkiem interwencji pracowników ZDM, z pouczeniem o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przypadku ewentualnego uznania przez organ, że w sprawie nie mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia prawa organ I instancji rozważy możliwość zastosowania art. 189f § 2 i 3 K.p.a. zważywszy na usunięcie naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) w pkt II. sentencji wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 1017 zł jako sumę wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz stawki wynagrodzenia pełnomocnika (900 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło