III SA/Po 1413/14

Dnia26 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia ... sierpnia 2014 r., nr ... w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci (...). Środki pieniężne rodziny pochodzą z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy (... zł) oraz z przychodów córki ... z tytułu działalności gospodarczej (... zł brutto miesięcznie). Rodzina zamieszkuje na nieruchomości zabudowanej budynkiem o powierzchni 150 m kw. Do wniosku załączony został odpis treści księgi wieczystej, z którego wynika, że wskazana nieruchomości jest obciążona licznymi hipotekami przymusowymi na rzecz Naczelnika ... Urzędu Skarbowego w Poznaniu, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ... oraz Dyrektora Izby Celnej w .... Skarżący nie uzupełnił, na wezwanie referendarza sądowego z dnia ... grudnia 2014 r., jego oświadczenia majątkowego. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia ... lutego 2015 r., stanowiącym sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego skarżący podkreślił, że okoliczności wskazane w zaskarżonym postanowieniu nie mają związku z wnioskiem pozwanego (np. fakt posiadania przez jego córkę udziałów w spółce handlowego). Zdaniem strony, poza wskazaniem tych faktów referendarz w żaden sposób nie uzasadnił, jaki wpływ te okoliczności mają na sytuację prawną skarżącego. Według wnioskodawcy, w niniejszej sprawie chroni on swój zasadny interes, a koszty sądowe z pewnością nie powinny stanowić bariery dla dochodzenia słusznych praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Rolą sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił rzetelnie – za pomocą stosownych dokumentów, wskazanych w zarządzeniu referendarza z dnia ... grudnia 2014 r. – swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy z dnia ... listopada 2014 r., zawarte na urzędowym formularzu, nie odpowiada wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego oraz przedstawione przez niego wraz ze skargą dokumenty nie zawierały pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności skarżącego do poniesienia przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z tym, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskodawca nie wykazał braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Z tego względu, na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.