III SA/Po 1413/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-23
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, mimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, nie przedstawił pełnej i wiarygodnej informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, w tym o dochodach, kosztach utrzymania, posiadanych rachunkach bankowych oraz udziale w podmiotach gospodarczych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, a dochody rodziny pochodzą z jego wynagrodzenia i działalności gospodarczej córki. Do wniosku dołączono odpis księgi wieczystej obciążonej hipotekami. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego o szereg informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej oraz jego domowników.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2015 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2014 roku Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący M. M., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi wynosi 884 zł.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi i wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci (syn lat piętnaście oraz córka M. M., lat 22).
Dochody rodziny to wynagrodzenie za pracę Wnioskodawcy (1/2 etatu, 750 zł) oraz przychody córki M. M. z prowadzenia działalności gospodarczej (2.500 zł brutto miesięcznie). Rodzina zamieszkuje na nieruchomości zabudowanej budynkiem o pow. 150 mkw. Do wniosku załączony został odpis treści księgi wieczystej, z którego wynika, że wskazana nieruchomości jest obciążona licznymi wpisami hipotek przymusowych na rzecz Dyrektora Izby Celnej, Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pismem z dnia 02 grudnia 2014 roku Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez:
- udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz udokumentowanie wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2012, 2013 oraz 2014 rok – w tym także źródeł przychodów domowników,
- wyjaśnienie i udokumentowanie czy Skarżący lub jego domownicy posiadają lub posiadali pośrednio lub bezpośrednio prawa właścicielskie (udziały, akcje itp.) w podmiotach prowadzących działalność gospodarczą,
- udokumentowanie (lata 2012, 2013 i 2014) wysokości kapitału zakładowego, wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu, posiadanego majątku oraz liczby zatrudnianych pracowników w podmiotach gospodarczych, w których Wnioskodawca lub jego domownicy posiadają/posiadali pośrednio lub bezpośrednio prawa właścicielskie,
- udokumentowanie wysokości przychodu z tytułu reprezentacji podmiotów gospodarczych,
- udokumentowanie wysokości przychodu z tytułu praw właścicielskich w podmiotach gospodarczych za 2013 i 2014 rok (dywidendy, sprzedaż udziałów lub akcji) – w tym także przychodów domowników z wymienionych tytułów,
- przedłożenie spisu posiadanych przez Skarżącego rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od czerwca 2014 roku – w tym także rachunków bankowych domowników,
- udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego (przedłożenia kserokopii rachunków lub faktur za trzy ostatnie miesiące),
- udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także udokumentowanie wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokości kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 01 stycznia 2014 roku.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) w przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie ubiegającym się o tzw. prawo ubogich.
Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu wysokości kosztów konkretnego postępowania sądowego z możliwościami płatniczymi wnioskodawcy określonymi jego sytuacją majątkową i rodzinną.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, co następuje.
W Wydziale III tutejszego Sądu pozostaje zarejestrowanych 19 spraw dotyczących skarg wniesionych przez Skarżącego oraz jego żonę na decyzje Dyrektora Izby Celnej dotyczące określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Skarżący i jego żona ponosili koszty postępowań sądowoadministracyjnych, chociaż toczyły się postępowania egzekucyjne (tytuły wykonawcze stanowiące podstawę wpisów hipotek przymusowych pochodzą z lat 2010-2014). Pierwsze wnioski o dokonanie wpisów hipotek przymusowych zostały złożone w kwietniu 2012 roku.
Łączna kwota zabezpieczonych należności to około 1.619.000 zł (29 tytułów wykonawczych). Ani wnioskodawca, ani jego żona, nie uznali się za niewypłacalnych, bo nie ogłosili upadłości.
Z kolei fakty znane z urzędu (uzasadnienie wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1282/13) wskazują, że żona wnioskodawcy jeszcze w październiku 2012 roku prowadziła działalność gospodarczą pod bliźniaczą nazwą oraz pod tym samym adresem co jej mąż ("A" M. M. ul. [...], [...]). Skarżący nadal ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednak od stycznia 2013 roku zawiesił wykonywanie tej działalności.
W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako dodatkowe miejsce dla prowadzenia działalności gospodarczej został wskazany, zarówno przez wnioskodawcę, jego i jego żonę, adres ul. [...], [...] (CEIDG dla podmiotów o nr REGON [...] oraz o nr REGON [...]). Pod adresem ul. [...], [...] siedzibę ma także podmiot "B" Sp. z o.o., w której skarżący do marca 2014 roku posiadał 50% udziałów (KRS nr [...] oraz MSiG z [...] marca [...] roku nr [...], poz. [...]).
Od lutego 2014 roku działalność gospodarczą pod adresem ul. [...], [...] prowadzi córka skarżącego M. M. (CEIDG dla podmiotu o nr REGON [...]). Z kolei w marcu 2014 roku w Krajowym Rejestrze Sądowym został zarejestrowany podmiot "C" Sp. z o.o., w której większościowy pakiet udziałów, a także funkcję prokurenta samoistnego, objęła w wieku dwudziestu jeden lat M. M. (KRS nr [...]).
W okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego o informacje o rachunkach bankowych wnioskodawcy i jego domowników oraz wezwanie do przedłożenia wyciągów z operacjami finansowymi wykonanymi na tych rachunkach. Wskazać bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 05 listopada 2014 roku, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 1413/14, odrzucił skargę M. M. (żona wnioskodawcy) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, gdyż polecenie przelewu, które złożyła skarżąca nie zostało zrealizowane.
Skarżący nie udokumentował średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, a także rodzaju źródeł przychodu i wysokości przychodów własnych oraz domowników. Skarżący nie udokumentował sytuacji majątkowej podmiotów gospodarczych należących do skarżącego i jego domowników, a także nie złożył spisu posiadanych rachunków bankowych oraz nie przedłożył wyciągów bankowych. Wnioskodawca nie wykazał czy postępowania egzekucyjne ograniczają i w jakim zakresie ograniczają jego możliwości płatnicze.
Z powyższych względów złożone oświadczenie majątkowe, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 P.p.s.a., jest niepełne i budzi wątpliwości, a przez to nie pozwala wnioskować o rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego określonych zarówno jego sytuacją majątkową, jak i rodzinną.
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że Skarżący nie wykazał warunków do objęcia go ochroną na zasadzie prawa pomocy.
W konsekwencji, na podstawie art. art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2012, poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło