III SA/Po 142/16

Dnia 11 kwietnia 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z czteroletnią córką. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest właścicielem gruntów rolnych o pow. 18,83ha (wartość około 650.000 zł) i utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca posiada sprzęt rolniczy (ciągnik rolniczy o wartości około 20.000 zł, agregat siewny, pług i przyczepę). W rubryce dochód miesięczny netto wpisał 4.150 zł, a łączny dochód wnioskodawcy i osób prowadzących z nim w gospodarstwo domowe określił na kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych). Z oświadczenia majątkowego wynika, ze skarżący ponosi koszt z tytułu kredytu hipotecznego na zakup gruntów rolnych, alimentów, pożyczki, kosztów leczenia, składek od ubezpieczenia majątku oraz składek KRUS. Jednak Wnioskodawca nie wskazał wysokości koszów ponoszonych ze wskazanych tytułów. Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2014 oraz 2015 rok odnośnie wszystkich domowników, - określenie rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej oraz udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych, a także udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej za 2014 oraz 2015 rok, - udokumentownie średniomiesięcznych kosztów utrzymania siebie oraz rodziny (przedłożenie kserokopii rachunków lub faktur za trzy ostatnie miesiące), - udokumentowanie ponoszenia i wysokości kosztów z tytułu: kredytu hipotecznego, alimentów, pożyczki, kosztów leczenia, ubezpieczenia majątku, ubezpieczenia KRUS oraz podatku rolnego, - przedłożenie spisu wszystkich posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 01 stycznia 2015 roku odnośnie wszystkich domowników Wnioskodawcy, - określenie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości wskazanej we wniosku o prawo pomocy jako adres zamieszkania ([...]) oraz określenie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania w skardze ([...]); proszę określić sposób użytkowania tych nieruchomości oraz udokumentować koszty ich utrzymania. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów z dokumentów. Natomiast w piśmie z dnia 24 marca 2016 roku wyjaśnił, że z prowadzenia gospodarstwa rolnego nie osiąga żadnego zysku. Źródłem utrzymania rodziny są jedynie dopłaty rolnicze. Partnerka wnioskodawcy nie posiada żadnego źródła dochodu i pozostaje zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu należącym do partnerki wnioskodawcy ([...]). Wysokość kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny Wnioskodawca określił na kwotę około 1.000 zł średniomiesięcznie. Skarżący podał ponadto, że obciążenie z tytułu kredytu hipotecznego wynosi około 7.000 zł rocznie, a z tytułu składek KRUS około 700 zł raz na kwartał. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 – dalej P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar procesowy wykazania zasadności żądania przyznania prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Strona ubiegająca się o wsparcie, a przy tym posiadająca stałe dochody, powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Po wykazaniu przez stronę takich okoliczności można uznać, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Oświadczenie majątkowe Skarżącego pomimo wyczerpania trybu z art. 255 P.p.s.a. pozostaje niepełne, a przez to budzi wątpliwości. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że Wnioskodawca ubiega się i otrzymuje dopłaty rolnicze z trzech tytułów – jednolite płatności obszarowe, pomocy finansowej z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z deklaracją pakietów lub wariantów rolnośrodowiskowych za 2014 rok dopłaty rolnicze tylko z tego tytułu powinny wynieść 38.732,70 zł. Płatności rolnicze są przekazywane na rachunek bankowy. Całkowita powierzchnia gospodarstwa rolnego prowadzonego przez Wnioskodawcę to 31,86 ha (wskazane we wniosku grunty rolne o pow. 18,83 ha to nieruchomości stanowiące własność Skarżącego). Uwzględniając powyższe przyjąć należało, że Wnioskodawca uchylił się od wykonania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego w zakresie udokumentowania przychodów rodziny (w tym kosztów jego uzyskania), a także udokumentowania kosztów koniecznego utrzymania rodziny. Uwzględnić jednocześnie należy, że wbrew pierwotnym zapewnieniom (składane pod rygorem odpowiedzialności karnej) Skarżący nie prowadzi gospodarstwa domowego jedynie z czteroletnią córką, lecz zamieszkuje z partnerką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy skutkuje uznaniem, iż nie wykazał on zaistnienia przesłanek koniecznych dla przyznania mu prawa pomocy. Skoro strona uchyla się przedstawienia dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Przyjmując natomiast za podstawę oceny żądania deklarowaną wysokość dochodów rodziny skarżącego (4.150 zł netto miesięcznie, czyli po odliczeniu kosztów prowadzenia działalności rolniczej) oraz deklarowane przez niego koszty utrzymania koniecznego rodziny (1000 zł średniomiesięcznie) nie budzi najmniejszych wątpliwości, że uiszczenie kosztów sądowych (wpis od skargi 200 zł) pozostaje w zasięgu zdolności płatniczych Wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.