III SA/Po 1425/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-01-30

Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Walentyna Długaszewska, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wchodzi w skład masy spadkowej po jego śmierci?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na L.K. jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "Przedsiębiorstwo A." nie ma charakteru osobistego i nie wchodzi do masy spadkowej po jego śmierci. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. K. i M. K. (następców prawnych zmarłego L. K.) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola wykazała szereg naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji. L. K. zmarł w trakcie postępowania, a jego następcy prawni podnieśli, że kary mają charakter osobisty i nie wchodzą do masy spadkowej, a także zarzucili naruszenie przepisów o przedawnieniu. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi A. K. i M. K. następców prawnych L.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym o d d a l a s k a r g ę Na podstawie upoważnienia z dnia 08 września 2008 r. inspektorzy inspekcji transportu drogowego przeprowadzili dniach od 23 września do 23 października 2008 roku kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy L.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo A. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...]. Kontrola obejmowała okres od października 2007 r. do września 2008 r. Ustalono, iż przedsiębiorca posiadał licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedsiębiorca zatrudniał w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli kierowców w liczbie średnio od 11 do 50. Decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 roku, nr 125, poz. 874 ze zm.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A, karę pieniężną w wysokości [...] złotych. W odwołaniu strona wniosła odwołanie powołując się na art. 2, art. 7 i art. 45 Konstytucji RP, a także na pogląd judykatury zaznaczając, iż sprawa powinna być rozpoznana w sposób sprawiedliwy i obiektywny. Ponadto strona powołała się na listę naruszeń i wskazała na naruszenie przez organ art. 7 k.p.a. Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniesionego odwołania strony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję uchylono i przekazano do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzją z dnia 22 maja 2013 r., nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie l.p. 5.1.1, 5.1.2, 5.2.1, 5.2.2, 5.3.1, 5.3.2, 5.4.1, 5.4.2, 5.6.1, 5.6.2, 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym i umorzył karę pieniężną w zakresie naruszeń z I.p. 6.3.1, Ip. 6.3.7, Ip. 6.3.12, I.p. 6.3.13 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. W ocenie organu zarzuty podniesione w odwołaniu były niewystarczające do uznania przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony za stwierdzone w toku kontroli w przedsiębiorstwie naruszenia. Ponadto do wykazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien wiedzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacja czasu pracy kierowców. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynikało, że to niewłaściwa organizacja pracy przedsiębiorstwa przejawiającą się co najmniej brakiem kontroli jak i też właściwego dyscyplinowania kierowców jest przyczyną stwierdzonych w sprawie naruszeń. Na podstawie przedłożonego przez stronę w toku kontroli w przedsiębiorstwie wykazu kierowców oraz kopii umów o dzieło organ ustalił, ze w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, średnia liczba zatrudnionych kierowców (za których uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiści przewozy drogowe na jego rzecz), mieściła się w przedziale od 11 do 50. W związku z powyższym w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenie stwierdzone podczas kontroli w przedmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć [...] zł – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Pismem z dnia 16.06.2013 r. strona odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji zarzucając uchybienia formalne w procedurze administracyjnej, uniemożliwienie obrony, opieszałość organu. Strona powołała się na art. 35 i art. 36 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący przywołał również art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Strona podniosła, iż organ I instancji rozpoznając sprawę powinien zwrócić szczególną uwagę na granicę swobody oceny dowodów. Przedsiębiorca podniósł, że dopełnił wszelkich niezbędnych starań i obowiązków, w tym zwłaszcza nie wywierał presji na kierowców, a ich wynagrodzenie nie jest uzależnione od przejechanych kilometrów, ani ilości przewiezionego ładunku, zadania są tak planowane aby nie powodować naruszeń czasu jazdy, przerw i odpoczynków, ponadto to kierowcy decydują o tempie pracy. Strona podniosła, że organ I instancji zaniechał przesłuchania kierowców. Odwołujący podniósł, że jako organizator przewozu nie ma wpływu na autonomiczne, samodzielne działanie kierowcy znajdującego się w trasie. Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), Ip. 5.1, Ip. 5.2, Ip. 5.3, Ip. 5.4, Ip. 5.6, Ip. 6.3.8, Ip. 6.3.1, Ip. 6.3.7, Ip. 6.3.12, Ip. 6.3.13 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5 lit. a Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 14 ust. 2, art. 15 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155), § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), art. 23a, art. 23 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia 1 lipca 2010 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 168), art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155), art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 07.06.2011 r., nr K(2011)3759 w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy dokonał analiz danych zawartych na wykresówkach kierowców podnosząc, iż ustalono przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skrócenie dziennego czasu odpoczynku, skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę, nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd, nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie – za każdy dzień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik skarżącego L.K. zarzucił organowi nie zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że uchybienie którego dopuścił się skarżący miało miejsce w okresie od października 2007 roku do września 2008 r., zaś zgodnie z cytowanym przepisem postępowanie powinno zostać umorzone jeżeli od ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Skarżący podkreśla, że pierwszą decyzję w sprawie wydano w dniu 13 listopada 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym obowiązuje dopiero od 15 sierpnia 2013 r. Pismem z dnia 29. października 2013 roku pełnomocnik L.K. przesłał akt poświadczenia dziedziczenia spadku przez A.K. oraz M.K. po zmarłym w dniu 29 września 2013 roku L.K. Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 roku pełnomocnik A.K. wniósł o chylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że kary objęte zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją mają charakter osobisty i nie należą do masy spadkowej po L. K. zmarłym 29 września 2013 roku w związku z czym wniosła o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius. Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostają okoliczności faktyczne sprawy, określonej protokole kontroli Przedsiębiorstwa A nr [...] z dnia [...], która obejmowała okres od października 2007 r. do września 2008 r. Pełnomocnik strony skarżącej nie zakwestionował bowiem ustaleń dotyczących: przekroczenia całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni, okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę; nieuzasadnionego użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzimiego okresu, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień; przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu; przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; skrócenia dziennego czasu odpoczynku; skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku; naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd, nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie – za każdy dzień. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej powołuje się na naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie, które doprowadziło do naruszenia prawa. W konsekwencji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odnosząc się do zarzutu formułowanego w uzasadnieniu skargi, należy wskazać, że art. 92a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym został wprowadzony ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2013 r., poz. 567), która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2013 r. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja organu odwoławczego w sprawie L.K. została natomiast wydana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego dnia 13 sierpnia 2013 roku. W konsekwencji organ nie mógł uwzględnić treści ww. przepisu, z uwagi na brak jego obowiązywania w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nie było zatem brak było podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy w momencie orzekania pomimo upływu ponad 2 lat od dnia ujawnienia stwierdzonych naruszeń. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie niezasadny jest również zarzut podniesiony przez pełnomocnika A. K. podczas rozprawy w dniu 16 stycznia 2014 roku, sprowadzający się do twierdzenia, że przedmiotowe kary nałożone zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającą ją decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego mają charakter osobisty i nie należą do masy spadkowej po L. K. zmarłym 29 września 2013 roku. W tym przypadku należy zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej, że w myśl art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku (Dz. U. z 1964 roku, Nr 16, poz. 93 ze zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej (§ 1), ale nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami (§ 2). Wprawdzie zagadnienia związane ze stwierdzeniem nabycia spadku po zmarłym L. K. nie należą do kognicji sądów administracyjnych, to należy jednak zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie kara finansowa nie została nałożona na L. K. jako osobę fizyczną. Przedmiotowa kara finansowa z tytułu naruszenia przepisów prawidłowego wykonywania transportu drogowego została bowiem nałożona na L. K. jako na osobę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "Przedsiębiorstwo A. W tym względzie niezasadny jest zarzut wskazujący na osobisty charakter kary finansowej nałożonej na L. K. W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw do stwierdzenia w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło