III SA/Po 1431/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-11-14
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję ZUS jest zasadny, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych opłat w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwalnia strony z obowiązku uiszczania opłat sądowych w takich sprawach. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa strony uzasadnia przyznanie pomocy, aby nie ograniczać prawa do sądu ponad uzasadnione koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za bezprzedmiotowy ze względu na ustawowe zwolnienie wynikające z PPSA. Analizując sytuację majątkową skarżącego i jego rodziny, sąd postanowił ustanowić adwokata z urzędu, ale odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 listopada 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek; postanawia 1. ustanowić dla M. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący M. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie A. S.-G. prowadzącej kancelarię adwokacką pod adresem ul. [...] (k. 14 akt sądowych).
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej - p.p.s.a.).
W konsekwencji uznać należy, że Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawcy, należało odmówić mu prawa pomocy w tym zakresie.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, dokumentacji źródłowej złożonej do akt sądowych oraz akt administracyjnych ustalono, że Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnim synem. Rodzina zamieszkuje w lokalu o pow. 61 mkw.
Według oświadczenia majątkowego złożonego w postępowaniu administracyjnym dochód miesięczny rodziny wynosił 2.100 zł. Żona wnioskodawcy podejmowała prace w zakresie sprzątania mieszkań z czego uzyskiwała około 400-500 zł miesięcznie (aktualnie według oświadczenia wnioskodawcy straciła pracę). Syn wnioskodawcy, według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, odbywał staż, na który został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy; z tego tytułu pobierał wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.000 zł miesięcznie (obecnie według oświadczenia utrzymuje się ze zbieractwa surowców wtórnych 400-600 zł miesięcznie). Wnioskodawca nie określił ani źródła, ani wysokości własnych dochodów, a na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oświadczył, że utrzymuje się ze zbieractwa surowców wtórnych, z czego uzyskuje dochód w wysokości 400-600 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że aktualnie ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie wykonywać żadnej pracy zarobkowej.
Wnioskodawca nie posiada, ani oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000euro.
Mając na uwadze sytuację majątkową i rodzinną Skarżącego uznać należało, że odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Deklarowany aktualny miesięczny dochód z prac dorywczych to około 200 zł w przeliczeniu na jedną osobę. Wedle zasad doświadczenia życiowego przychód w takiej wysokości (aktualnie 600 zł miesięcznie) nie przewyższa kosztów utrzymania koniecznego dla Skarżącego oraz jego rodziny.
Wyjaśnić jednak należy, że wyznaczenie osoby pełnomocnika z urzędu należy do wyłącznej kompetencji właściwej okręgowej rady adwokackiej, w tym przypadku Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] – art. 253 p.p.s.a. Skutkiem prawnym orzeczenia sądowego o ustanowieniu adwokata z urzędu jest to, że koszty wynagrodzenie pełnomocnika wskazanego przez samorząd zawodowy nie będą obciążać Skarżącego, lecz zostaną uiszczone z budżetu sądu według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów - art. 250 p.p.s.a.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 239 pkt 1 lit e oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło