III SA/Po 1441/13

Dnia 5 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 400,- (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu 22 lutego 2013 r P. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. K. "A" został poinformowany przez [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy. Kontrolę rozpoczęto w dniu 18 marca 2013 r. W toku postępowania przedsiębiorca przedłożył oświadczenia o zatrudnieniach kierowców oraz oświadczenie o przedstawieniu do oględzin pojazdu stanowiącego jego własność i podlegającemu kontroli. W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadków właściciela przedsiębiorstwa oraz dwóch kierowców, załączono dokumentację związaną z zatrudnieniem kierowców, wykaz pojazdów podlegających kontroli, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, faktury dotyczące zakupu oleju napędowego w okresie objętym kontrolą. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za naruszenie l.p 1.5 załącznika 3 – niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części. W uzasadnieniu wskazano, iż w toku czynności kontrolnych strona uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli, zwłaszcza w części związanej z precyzyjnym określeniem liczby osób wykonujących przewozy na rzecz strony w okresie podlegającym kontroli. Szacunkowe obliczenia zużytego oleju napędowego dowodzą również, iż strona nie udostępniła danych mających związek z kontrolą. P K. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Uznał, że skoro organy przeprowadziły czynności kontrolne, w tym przesłuchały świadków - to w żaden sposób nie doszło do utrudnienia przeprowadzenia kontroli. Dodatkowo zaznaczył, iż kierowca D. M. nie był zatrudniony w jego przedsiębiorstwie, a badanie faktur zakupu paliwa odbyło się szacunkowo i bez uwzględnienia faktu, iż paliwo nabywał najczęściej w Polsce, a nie za granicą, bo w kraju jest tańsze. Natomiast jeśli kupował za granicą, to nie otrzymywał faktury za zakupy poniżej 100 EURO. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 o nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia decyzji w całości lub w części. Jako uzasadnienie dla tego przewinienia wskazano fakt, iż podczas czynności kontrolnych przedsiębiorca nie ujawnił danych wszystkich kierowców wykonujących przewozy na jego rzecz. Jednocześnie organ wskazał w uzasadnieniu, że zatajenie takiej okoliczności uniemożliwia organowi przeprowadzenie chociażby analizy czasu pracy kierowcy. Ukrycie przez przedsiębiorcę faktu zatrudnienia D. M. skutkuje przyjęciem spowodowania naruszenia określonego w l.p.1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniósł, iż D. M. nigdy nie był zatrudniony w jego firmie na umowę zlecenia, na dowód czego załączył wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział I Cywilny, w którym stwierdzono, iż w/w nie był zatrudniony w firmie skarżącego. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. .3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz.270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Podstawę materialnoprawną decyzji ostatecznej stanowiły przepisy art. 4 pkt 22 lit.a, lit.h, lit.r, art.72, art.92a ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012r , poz.1265 ) oraz pkt 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy. Przepisy art. 92 ust.1 i 2 przewidują ,że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie oraz, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł. Z punktu 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenie kontroli w całości lub części podlega karze 10 000 zł. Wykładnia językowa przepisu zawartego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oznaczonego lp 1.5 prowadzi do wniosku, że ustawodawca określając naruszenie obowiązków, o jakich mowa w tym przepisie, poprzez użycie zwrotów "niepoddanie się" lub "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli odniósł się do zdarzeń przyszłych dokonanych. W przepisie tym przewidziano zatem karę w przypadku gdy nie doszło do kontroli z powodu niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli przez stronę. Taka sytuacja w niniejszym postępowaniu nie miała miejsca. Kontrolę przedsiębiorstwa rozpoczęto w dniu 18 marca 2013 r., w tym też dniu wręczono P. K. imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przez inspektorów WITD w [...]. W dniu 28 lutego 2013 r. P. K. odebrał zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Także w tym dniu wezwano w/w do przedłożenia wymaganych dokumentów. Powyższe przedsiębiorca przedłożył niezwłocznie. I tak jeszcze w dniu 18 marca – upoważnienie do reprezentowania go w czynnościach kontrolnych, wykaz pracowników, 2 oświadczenia o zatrudnieniu kierowców, wykaz pojazdów objętych kontrolą. W dniu 19 marca 2013 r wezwano celem przesłuchania w charakterze świadków D. M. i M. M. W dniu 29 marca przedsiębiorca zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu do przeprowadzenia czynności kontrolnych z udziałem pojazdu. Przesłuchań świadków dokonano 29 marca, a strony 8 kwietnia. Tego też dnia sporządzono protokół kontroli i wręczono go stronie. Biorąc pod uwagę zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny i przebieg postępowania należy uznać, że organ kontrolę przeprowadził bez zakłóceń i zakończył ją protokołem z dnia 8 kwietnia 2013r. W żaden sposób z treści protokołu nie wynika, iż kontrolującym utrudniono przeprowadzenie czynności. Wręcz przeciwnie wyraźnie w nim wskazano, iż przedsiębiorca wskazał osobę upoważnioną do reprezentowania go w czasie kontroli, udostępnił książkę kontroli i wyraził zgodę na przeprowadzenie kontroli w siedzibie organu. W protokole, w jej załączniku stwierdzono jednoznacznie, iż to w wyniku kontroli stwierdzono uchybienie 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Dopiero też z tą datą tj. 8 kwietnia wezwano przedsiębiorcę do przedstawienia rejestru faktur zakupowych VAT oraz kopii faktur na zakup paliwa. Pomimo więc już stwierdzonego protokołem uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli-trwała ona nadal. Ani w decyzji organu I instancji, ani ostatecznej nie wyjaśniono, w jaki sposób przedsiębiorca kontrolę tę utrudnił, czy nawet uniemożliwił, skoro ją przeprowadzono, wyciągnięto wnioski, stwierdzono uchybienia, a w konsekwencji zarzucono przedsiębiorcy nie podanie właściwej i pełnej liczby kierowców. W obu decyzjach wyjaśniono przecież, iż uchybienia stwierdzono w jej wyniku. W świetle zebranego materiału dowodowego nie może służyć za wyjaśnienie dopuszczenia się tego naruszenia sformułowanie, iż przedsiębiorca nie podał pełnej i prawidłowej liczby pracowników. Z jednej strony bowiem organ uznaje, iż kontrola doprowadziła do takich ustaleń, z drugiej zaś, że niemożliwym było jej przeprowadzenie. Taki sposób wyjaśnienia rozstrzygnięcia organu uznać należy za niewystarczający i wymagający uzupełnienia. Ponadto stwierdzone przez organ uchybienie dotyczy przewozu na potrzeby własne i to zagrożonego karą pieniężną zdecydowanie wyższą. Także tej okoliczności organ nie zbadał ani nie ocenił. W ocenie Sądu wątpliwości budzą także ustalenia organu co do okoliczności zatrudnienia D. M. Ten element stanu faktycznego od początku był sporny i wymagał wyjaśnienia. Bowiem z treści jego zeznań jak i świadka D. M. wynikają rozbieżności tak co do liczby pracowników, jak i ich tożsamości. Nie odniesiono się także do zarzutów odwołania w tej kwestii. W konsekwencji decyzje nie zawierają wyczerpującego stanowiska, nie odniesiono się w ogóle do zeznań strony, iż D. M. nigdy nie był jej pracownikiem. Skarżący konsekwentnie kwestionował stanowisko organu podnosząc nawet, iż w tej sprawie toczy się proces przed sądem cywilnym. W aspekcie powyższego i spornych ustaleń faktycznych co do zatrudnionych pracowników przedwczesnym, a przede wszystkim nieuzasadnionym jest twierdzenie organu o celowym zatajeniu listy kierowców. Braku takich ustaleń, czy też ich niedostateczności organ nie może zastępować stwierdzeniem naruszenia uniemożliwienia kontroli. W tym zakresie organ winien dokonać wyczerpujących ustaleń z uwzględnieniem stanowiska strony. Jeżeli po ponownym rozpoznaniu sprawy organ bezspornie uzna, iż D. M. wykonywał przewozy drogowe na rzecz Skarżącego, to winien przystąpić do kontroli tego kierowcy tak jak w przypadku pozostałych kierowców pod kątem m.in. wymagań określonych w art. 39 j oraz 39 k ustawy o transporcie drogowym oraz ocenić okoliczności związane ze spełnianiem przez kierowców wykonujących przewozy drogowe wymagań określonych przepisami ustawy – O transporcie drogowym, a także z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. O czasie pracy kierowców. Winien też wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy rozważyć naruszenie obowiązku lub warunków za poszczególne naruszenia, a więc także te z załącznika nr 3 do ustawy, które dotyczą naruszenia innych przepisów. Powyższe uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na zróżnicowaną wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia. W ocenie sądu organy dopuściły się więc naruszenia z art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i w konsekwencji niepełne i wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie decyzji. Z uwagi na powyższe, sąd w oparciu o treść art.145 § 1 pkt 1 lit c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu obu decyzji, o kosztach na podstawie art.211 p.p.s.a a o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 152.