III SA/Po 1441/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 roku, na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 20 lutego 2018 roku, w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013, postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy Postanowieniem z 20 lutego 2018 roku starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem w dniu 8 marca 2018 roku wystąpił ze sprzeciwem od powyższego postanowienia, żądając jego uchylenia, zwolnienia z opłat i kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już liczne rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R.P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu wypowiadał się referendarz sądowy (k. 36, 134, 183 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 49, 144, 201 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy (k. 84, 157, 270 akt sądowych). Przyczyną nie przyznania prawa pomocy, jak i umarzania następczo wszczynanych przez skarżącego postępowań wpadkowych w tym przedmiocie, był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona ta nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, aby możliwa była zmiana wcześniejszego postanowienia ma podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Z konstrukcji przepisu art. 246 P.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy, pomimo wcześniejszej negatywnej oceny zasadności wniosku. Podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien zatem wskazać nowe okoliczności, bądź podać fakty prowadzące do ocen odmiennych niż dotychczasowe (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. I OZ 1227/13; postanowienie NSA z 23 czerwca 2016 r., sygn. II FZ 286/16). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów – zarówno na etapie wniosku o prawo pomocy, jak i na etapie wniesionego sprzeciwu. W ten sposób konsekwentnie uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak wcześniej wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku, wzrost zadłużenia, bezdomność oraz rozstrój zdrowia. Nadal nieznane pozostają m.in. źródła utrzymania koniecznego i ich rozmiary, nieznana pozostaje także struktura i charakter wskazanego zadłużenia. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej i osobistej nie pozwalają jednoznacznie rozstrzygnąć o przyznaniu prawa pomocy. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 249a w zw. z art. 260 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.