III SA/Po 1444/14
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-29
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Ireneusz Fornalik, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeśli wnioskodawca nie wykazał faktycznego posiadania i użytkowania wszystkich zadeklarowanych działek rolnych?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał faktycznego posiadania i użytkowania wszystkich zadeklarowanych działek rolnych. Kluczowym warunkiem przyznania płatności jest rzeczywiste władztwo i użytkowanie rolnicze gruntu przez wnioskodawcę, a nie tylko posiadanie tytułu prawnego. W przypadku stwierdzenia znaczących różnic między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią, organ ma podstawy do odmowy przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie różnych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, stwierdzając, że skarżący nie wykazał faktycznego posiadania i użytkowania wszystkich zadeklarowanych działek rolnych, a część z nich była użytkowana przez osoby trzecie. Skarżący wniósł skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji, wznowienia postępowania i wyłączenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] oddala skargę
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. o odmowie przyznania [...] płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] ( płatność JPO, płatność UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych i roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatność do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych, płatność do owoców miękkich, UPO do powierzchni upraw chmielu, płatność cukrowa, płatność do surowca tytoniowego, płatność do pomidorów, płatność uzupełniająca dla producentów surowca tytoniowego, płatność uzupełniająca w zakresie produkcji ziemniaka skrobiowego ).
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] r. [...] złożył wniosek o przyznanie powyższych płatności. Organ wezwał do usunięcia braków formalnych wniosku szczegółowo wskazując o jakie dane i dokumenty wniosek ten należy uzupełnić . W odpowiedzi na pismo organu [...]złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności, który ostatecznie wskazał jako korektę do wniosku o płatności i dołączył komplet [...]załączników graficznych (pismem z dnia [...] r. oświadczył on , że drugi wniosek jest zasadniczo "uzupełnieniem" pierwszego wniosku).
Po dokonaniu kontroli administracyjnej wniosku organ I instancji stwierdził, że działki ewidencyjne w nim wskazane zostały zadeklarowane również przez innych producentów rolnych. Stwierdzono konflikt krzyżowy obejmujący działki ewidencyjne:
- nr [...]
- nr [...]
([...]złożył oświadczenie, że w/w działki użytkuje osobiście)
- nr[...] ( [...]złożył oświadczenie, że użytkuje ww działkę ),
- nr [...]
( [...]złożył oświadczenie, że użytkuje ww działki ),
- nr [...]
( oświadczenia nt użytkowania ww działek złożyli: [...]),
- [...] ( na okoliczność użytkowania ww działki oświadczenie złożyła[...] oraz [...]złożył dokument urzędowy),
- działka
([...]złożyła oświadczenie na okoliczność użytkowania ww działki),
- dz. [...] ( okoliczność użytkowania ww działki przez [...]potwierdzona przez [...]oraz dokumenty jak i oświadczenie [...]),
- dz. [...]
([...]złożył oświadczenie na okoliczność posiadania ww działki),
- dz. [...] ([...]złożyła oświadczenie na okoliczność użytkowania ww działki ),
- dz. [...] ([...] złożył oświadczenie na okoliczność użytkowania ww działki ),
- dz. [...]
([...]złożył oświadczenie na okoliczność użytkowania ww działki ).
W toku postępowania [...]złożył wyjaśnienia dotyczące działek nr [...]Cofnął wniosek co do działek nr [...]. Z materiału dowodowego sprawy wynikało ponadto, że [...] nie był w [...]r. posiadaczem działki nr [...]
Ze względu na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz na niezłożenie przez wnioskodawcę poprawnej korekty do wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] r. decyzję o odmowie przyznania [...]płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...].
Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Oddziału regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że warunkiem przyznania płatności bezpośredniej jest prowadzenie na wskazanej działce w dniu 31 maja danego roku objętego płatnościami rzeczywistej produkcji rolniczej ( utrzymywanie gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy ). Chodzi przy tym o posiadanie samoistne, powiązane z fizycznym władztwem nad rzeczą. Z akt sprawy wynika tymczasem, że strona nie użytkowała samodzielnie całości spornego gruntu w [...]r.
W skardze do WSA w Poznaniu [...]wniósł o
- uchylenie decyzji II instancji jako niezgodnej z prawem
- o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją
- o wyłączenie organu II i I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawna do przyznania przedmiotowych płatności był art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( j. t. - Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. ), który to akt miał zastosowanie do rozpoznania przedmiotowego wniosku, zgodnie z którym to przepisem rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
1) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
2) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)
- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.
Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowego i stanowiskiem doktryny chodzi przy tym o faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze danego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, niezależnie od posiadania przez niego ( lub nie ) określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego.
Podkreślić należy wobec tego, że osobą uprawnioną do płatności w danym roku jest wyłącznie jej faktyczny posiadacz i użytkownik rolniczy ( osoba planująca i wykonująca zabiegi agrotechniczne ), a nie osoba posiadająca jedynie tytuł prawny do danej nieruchomości. Chodzi przy tym o posiadanie rolnicze gruntów o charakterze trwałym, a nie jedynie sporadycznym. Posiadanie gruntu oznacza faktyczne władztwo połączone z użytkowaniem gruntu, dokonywaniem na nim określonych zabiegów agrotechnicznych itd.
W sprawach dotyczących przyznawania dopłat bezpośrednich organy administracji badają faktyczne posiadanie i użytkowanie rolnicze danego gruntu.
Złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności okazał się nieprawidłowy pod względem faktycznym, albowiem zadeklarowana przez stronę powierzchnia działek rolnych nie była zgodna z powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo przez skarżącego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem o płatności na [...]rok objęto działki położone w województwach; [...] . W toku postępowania w wyniku kontroli krzyżowej ustalono, że działki rolne zgłoszone we wniosku są w posiadaniu i użytkowaniu osób trzecich. Działki położone w [...] użytkował [...], który na tę okoliczność złożył oświadczenie znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.
Z kolei działkę o numerze ewidencyjnym [...] ww [...]użytkował [...] , który na tę okoliczność złożył oświadczenie . Zeznania świadka [...] nie potwierdziły okoliczności na którą powoływał się skarżący, który twierdził, że użytkował przedmiotową działkę i okoliczność tę próbował wykazać w ten sposób, że zlecał na niej prace, co wynika z treści protokołu w aktach administracyjnych sprawy. Nadto zeznania kolejnego świadka [...]wyraźnie wskazują, że działka [...]użytkowana jest przez [...] i osoby z jego rodziny . Złożone przez skarżącego faktury i zaświadczenie [...]są ogólnikowe i nie wynika z nich okoliczność użytkowania przez skarżącego zgłoszonej do płatności na [...]rok działki (protokół [...] i powołane dokumenty prywatne w aktach administracyjnych sprawy).
Co do działek numer [...] organ ustalił, że również nie były użytkowane przez skarżącego lecz przez[...] . W istocie [...]złożył oświadczenie, że użytkuje ww działki zaś skarżący nie dysponował żadnym przeciwdowodem,
Działki o numerach: [...] były od [...]roku użytkowane przez [...]. Okoliczność użytkowania tej działki przez ww wynika zarówno ze złożonego w aktach administracyjnych oświadczenia [...]z dnia[...]. jak i oświadczenia [...]z dnia [...]r. -[...] i z tej samej daty oświadczenia[...], też w aktach administracyjnych sprawy.
Działka [...]użytkowana z kolei była przez jej właściciela [...]co wynika z oświadczeń złożonych przez [...]- w aktach administracyjnych. Nadto [...]wykazał dokumentem urzędowym swoje prawo własności do omawianej działki rolnej (akt notarialny z[...] r. ).
Działka nr [...]także nie była użytkowana przez skarżącego, oświadczenie w kwestii użytkowania tej działki złożyła[...], co wynika z akt administracyjnych.
Kolejne działki : [...]również użytkowane były przez inną osobę. Użytkował je[...], który potwierdził to składając w dniu[...] r. oświadczenie jak również okoliczność ta potwierdzona została przez[...] ( oświadczenia w aktach administracyjnych).
Działka nr [...]to kolejna działka nie użytkowana przez skarżącego ( oświadczenie o jej posiadaniu złożył [...]).
Działki nr[...] użytkowała [...] (jej oświadczenie w aktach administracyjnych).
Działki położone w [...]zgłoszone we wniosku o przedmiotowe płatności: [...]użytkowali kolejno[...] - potwierdzają to ich oświadczenia i dokumenty dotyczące tychże działek złożone w aktach administracyjnych.
Ostatecznie więc ustalenia organów obu instancji czynione w przedmiocie użytkowania rolniczego zgłoszonych do płatności działek okazały się prawidłowe, znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Słusznie zatem organ uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu płatności ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną .
Otóż w przypadku JPO skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na [...]rok [...] ha zaś w wyniku ustaleń organu uznanych przez Sąd za prawidłowe, stwierdzono, że powierzchnia wynosi [...]ha. W przypadku UPO powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku wyniosła [...]ha, zaś powierzchnia stwierdzona w wyniku dokonanej przez organ kontroli krzyżowej wyniosła [...] ha.
Powyższe oznacza, że procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przez organ uprawniała organ do zastosowania przepisu art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz (...)- Dz. Urz. UE L 316/65 z 2.12.2009 .Zgodnie bowiem z treścią ww przepisu jeżeli różnica ta, o której mowa powyżej przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.
Zaznaczenia wymaga, że skarżący wnioskował także o oddzielną płatność z tytułu owoców i warzyw (płatność do pomidorów, do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją), jednak pomimo wezwania organu nie dostarczył jakichkolwiek dokumentów, co skutkowało- jak słusznie organ uznał- odmową przyznania płatności . Zgodnie z art. 7 ust. 2 a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność do uprawy chmielu przysługuje do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność uzupełniającą w roku[...]. Jak ustalił organ w tym roku skarżący nie otrzymał takiej płatności. Płatność do pomidorów przysługuje na podstawie art. 24 a powyższej ustawy, jeżeli rolnik spełnia warunki do otrzymania JPO w danym roku i dostarczył pomidory do przetworzenia w roku gospodarczym [...] Organ zasadnie uznał, że skarżący nie spełnił tych warunków ustawowych.
Podobnie skarżący nie złożył dokumentów uzasadniających jego wniosek o płatność uzupełniającą dla producentów surowca tytoniowego (płatność niezwiązana do tytoniu). Skoro skarżący nie spełniał warunków do uzyskania JPO w danym roku, jak również w ogóle nie był wpisany do rejestru podmiotów posiadających prawo do uzyskania płatności niezwiązanej prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji ( art. 24 ab powyżej cytowanej ustawy w zw. z art. 33 fd ust. 1 ustawy o organizacji rynków ) - słusznie organ odmówił skarżącemu prawa do tychże płatności.
Z tych samych względów brak było podstaw do przyznania skarżącemu kolejnej płatności - uzupełniającej w zakresie produkcji ziemniaka skrobiowego (płatność niezwiązana do skrobi), skoro skarżący nie spełniał warunków do przyznania JPO w danym roku jak i nie był wpisany do rejestru producentów prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji ( art. 24 ac ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 38 c ust. 1 ustawy o ARR ). Płatność cukrowa jak i płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych oraz motylkowych drobnonasiennych (zgodnie z zakreśleniami w druku omawianego wniosku) również nierozerwalnie wiąże się ze spełnieniem przez rolnika warunków do przyznania JPO w danym roku bo płatność ta przysługuje do powierzchni, do których została przyznana JPO ( art. 24 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego oraz art. 7 ust. 2 b pkt. 1 tej ustawy ) toteż i w tym zakresie należało uznać za prawidłową odmowę organu przyznania płatności.
Nie było też podstaw do przyznania płatności zwierzęcej, gdyż we wniosku zadeklarowano pow. [...] ha trwałych użytków zielonych i taką powierzchnię stwierdzono w trakcie kontroli. Organ zasadnie odmówił też przyznania płatności z tytułu owoców miękkich, albowiem skarżący nie spełnił przesłanki z art. 24 aa ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zdaniem Sądu organy II i I instancji zasadnie stwierdziły, że skarżący nie nabył uprawnień do otrzymania płatności za [...]rok o które się ubiegał.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło