III SA/Po 145/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-03
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwalnia strony z obowiązku uiszczania opłat sądowych w takich sprawach. W pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata, prawo pomocy zostało przyznane ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawczyni.Stan faktyczny
Skarżąca Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy ze względu na ustawowe zwolnienie. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącej i jej rodziny.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla Skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca Z. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Uzasadniając wniosek Skarżąca powołała się na dokumentację i dodatkowe wyjaśnienia złożone do wniosku o prawo pomocy rozpatrzonego pod sygn. akt III SA/Po 797/11 (postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2012 roku).
Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W konsekwencji uznać należy, że Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawcy, należało odmówić mu prawa pomocy w tym zakresie.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, akt administracyjnych oraz dokumentacji przedłożonej do sprawy prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 797/11 ustalono, że Wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Zamieszkują na nieruchomości o pow. 0,92ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. 400mkw (budynek użytkowany na cel mieszkalne - 200mkw oraz noclegownia - 200mkw); nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków. Na nieruchomości ustanowiona jest hipoteka na kwotę 60.402zł..
Dochód rodziny wynosi 4.109zł brutto miesięcznie (634zł – świadczenie emerytalne Wnioskodawczyni, 3.475zł – świadczenie emerytalne jej męża). Ze świadczenia Wnioskodawczyni prowadzona jest egzekucja zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (potrącenia miesięczne wynoszą 182zł).
Wnioskodawczyni przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności męża i wyjaśniła, że koszty utrzymania koniecznego rodziny wynoszą około 3.500zł miesięcznie (utrzymanie - 2.000zł, ogrzewanie budynku około 600-800zł, leki - 450zł, światło - 200zł, woda 50zł, utrzymanie samochodu przystosowanego dla osób niepełnosprawnych - 500zł). Zarówno Skarżąca, jak i jej mąż, nie posiadają oszczędności, czy rachunków bankowych.
Wniosek okazał się uzasadniony. Wysokość dochodów Wnioskodawczyni (634zł brutto miesięcznie) nie przewyższa kosztów utrzymania koniecznego dla jednej osoby. Oświadczenie majątkowe uzasadnia stanowisko, że Wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru nawet po uwzględnieniu wysokości dochodu jej męża. W świetle przekazanych informacji uzyskiwany dochód w całości jest przeznaczany na koszty utrzymania bieżącego, w tym te związane z utrzymanie zamieszkiwanej nieruchomości oraz wydatki na poratowanie zdrowia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 239 pkt 1 lit e oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło