III SA/Po 1459/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-08
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r., opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r., mimo że strona skarżąca wykazywała faktyczne prowadzenie innej działalności i zaktualizowała wpis w CEIDG z datą wsteczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy błędnie zinterpretował art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, traktując dane z rejestru REGON jako jedyny i wyłączny dowód przeważającej działalności gospodarczej. Przepis ten stanowi jedynie wzruszalne domniemanie, a organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, dopuszczając inne środki dowodowe, aby ustalić faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą przez stronę skarżącą na dzień 30 września 2020 r. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca S. D. wniosła o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 47.71.Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił zwolnienia, ponieważ według rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. przeważającą działalnością skarżącej był kod 47.11.Z, a zmiana kodu PKD została zgłoszona dopiero w grudniu 2020 r. Skarżąca podniosła, że faktycznie prowadziła działalność o kodzie 47.71.Z, mimo nieaktualizacji wpisu w CEIDG, i przedstawiła dowody na spadek przychodów w tej działalności. Sąd uznał, że ZUS błędnie oparł się wyłącznie na danych z rejestru REGON.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] i zasądzono od ZUS na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2022 roku sprawy ze skargi S. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
S. D. 10 stycznia 2021 r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 do 30 listopada 2020 r. dla płatników w określonych branżach podając, że prowadzi przeważającą działalność wg PKD 47.71.Z.
Decyzją z 22 stycznia 2021 r. ZUS II Oddział w P. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa Covid-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 do 30 listopada 2020 r.
W uzasadnieniu organ powołał treść art. 31zo ust. 10 ustawy Covid-19 i wskazał, że ze złożonego w sprawie wniosku wynika, że przeważającą działalnością wg PKD wnioskodawczyni na dzień 30 września 2020 r. była działalność o kodzie 47.71.Z – sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Tymczasem analiza danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danych w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej pokazuje, że wniosek o zmianę kodu PKD przeważającej działalności strona zgłosiła 23.12.2020 r., a więc na dzień 30 września 2020 r. nie prowadziła jako przeważającej działalności o kodzie 47.71.Z. W związku z tym organ uznał, że stronie nie przysługuje prawo do przedmiotowego zwolnienia.
S. D. nie skorzystała z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze skierowanej do Sądu na powyższą decyzję podniosła, że we wniosku złożonym w sprawie podała kod przeważającej działalności 47.71.Z, ponieważ prowadzi działalność tego rodzaju. Jednocześnie potwierdziła, że wpisu w CEIDG nie zaktualizowała. Dodała, że spadek przychodu pod kątem sprzedaży prowadzonej pod kodem PKD 47.71.Z przedstawiał się następująco: pasmanteria – była zamknięta, sklepik szkolny – zamknięty, sklepi w szpitalu – ograniczenie do 70% spadku przychodu z racji obostrzeń związanych z COVID-19.
W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik organu w piśmie z 30 listopada 2021 r. podał, że nie sprzeciwia się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca w piśmie z 6 grudnia 2021r. wniosła o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, lecz jej pełnomocnik w piśmie z 30 grudnia 2021 r. określił, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Nadto pełnomocnik skarżącej powołał się na argumentację zawartą w wyroku Sądu Okręgowego w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt III U 233/21, którym zmieniono decyzję ZUS II Oddział w P. z 18 stycznia 2021 r. w ten sposób, że przyznano skarżącej prawo do jednorazowego świadczenia postojowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Sąd mając na względzie wnioski stron na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym – na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 10 tej ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.
Przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 określa zaś, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 i 12, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Sporna w sprawie stała się kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za listopad 2020 r., tj. przesłanki prowadzenia na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. Organ przyjął, że kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze REGON na ten dzień stanowił 47.11.Z. (sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych), co nie uprawniało skarżącej do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Organ dokonał powyższych ustaleń wyłącznie na podstawie danych z rejestru REGON wg stanu na dzień 30.09.2020 r. Zaznaczył przy tym, że z informacji uzyskanej z GUS wynika, że strona 23 grudnia 2020 r. złożyła wniosek o zmianę kodu przeważającej działalności, a więc na dzień 30 września 2020 r. nie prowadziła jako przeważającej działalności podanej we wniosku o kodzie PKD 47.71.Z.
Skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie podała jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej kod PKD 47.71.Z uprawniający ją do skorzystania ze zwolnienia. W skardze potwierdziła, że nie zaktualizowała wpisu w rejestrze CEIDG, jednocześnie wyjaśniła, jak wyglądała faktycznie prowadzona przez nią przeważająca działalność o kodzie 47.71.Z według stanu na dzień 30 września 2020 r. (zamknięta pasmanteria i sklepik szkolny oaz spadek do 70% przychodu ze sprzedaży w sklepiku w szpitalu). Nadto jej pełnomocnik w piśmie z 30 grudni 2021 r. zwrócił uwagę na poczynione przez Sąd Okręgowy w Koninie w sprawie o sygn. akt III U 233/21 ustalenia w zakresie faktycznie przeważającej działalności prowadzonej przez stronę.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest to, aby w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień 30.09.2020 r., dotyczącym działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, jako rodzaj działalności przeważającej była wskazana działalność o kodzie wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 i jedynym dowodem spełnienia tej przesłanki były dane zawarte w tym rejestrze w brzmieniu na ten dzień, niezależnie od stanu faktycznego sprawy, dającego się wykazać innymi dostępnymi dowodami. Organ błędnie oparł się jedynie na językowej wykładni art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.
Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). W załączniku do rozporządzenia PKD "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
W ocenie Sądu zawarte w art. 31zo ustawy COVID-19 sformułowanie "prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w art. 31zo ustawy COVID-19 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z art. 31zo ustawy COVID-19), mimo że faktycznie nie prowadzi tego rodzaju działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. II UK 142/12 (publ.: OSNP 2013/21-22/260) i z 23 listopada 2016 r. sygn. II UK 402/15 (Lex nr 2183487) oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.
W związku z powyższym należało uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy COVID-19 mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020 r. i 30 września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i nast. usus - Dz. U. z 2021 r. poz. 423).
Zdaniem Sądu dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączają stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 Kpa, a więc przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w przepisach. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania. Sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania, prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania. Domniemania co do zasady są jednak wzruszalne. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony postępowania administracyjnego, a organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 Kpa. Powinien zatem przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 Kpa).
W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie przyjmuje się, że rozwiązania przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy, za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności (przykładowo wyroki: WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 października 2021 r., sygn. I SA/Gl 517/21, WSA w Krakowie z 26 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 915/21, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 5 listopada 2021 r. sygn. I GSK 754/21 (dostępny - jak wyżej), w którym stwierdzono, że ponieważ w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne znajdują zastosowanie przepisy regulujące postępowanie dowodowe zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie jest dopuszczalne takie rozumienie art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, które ogranicza możliwość ustalenie przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. O ile przepis ten zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, to jednak nie narusza on ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, przez wprowadzenie formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach. W przypadku bowiem uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości (aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności (czyli rzeczywiście prowadzonej przeważającej działalności) z wykorzystaniem innych środków dowodowych. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym.
W związku z powyższym uznać należy, że wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 7 i 77 § 1 Kpa). Na gruncie przepisów Kpa nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Kr 645/21, dostępny j.w.).
Z przedstawionych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania skarżącej zwolnienia z obowiązku płacenia należnych składek za listopad 2020 r. jest co najmniej przedwczesna. Organ ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające, nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Błędnie przyjął, że przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez skarżącą już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie 47.71.Z, a więc wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON wg stanu na dzień 30.90.2020r., organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę, a następnie przedstawić dokonaną ocenę w uzasadnieniu wydanej decyzji, przy uwzględnieniu, że ustawodawca w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 oraz z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa.
Sąd podkreśla, że w skardze S. D. wskazała, że faktycznie przeważającą jej działalnością była działalność oznaczona kodem 47.71.Z (sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach) polegająca na prowadzeniu pasmanterii, sklepiku szkolnego sklepiku w szpitalu. Dodatkowo Sąd wskazuje, że organ nie odniósł się do okoliczności, że z informacji przedstawionej mu z GUS wynika, że na wniosek skarżącej dnia 24 grudnia 2020 r. z datą wsteczną zaistnienia zmiany 30.09.2020 r. zmieniono kod PKD przeważającej działalności strony z 47.11.Z na 47.71.Z dodając, że zaktualizowana została data zmiany kodu przeważającej działalności z 47.11.Z na 47.71.Z na datę wsteczną 01.02.2018 r.
Mając powyższe na uwadze Zakład winien więc co najmniej, informując stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazać przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień udzielenia stronie tej informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 Kpa). Następnie, po ewentualnym przedstawieniu dowodów przez stronę, dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału (art. 80 Kpa) celem ustalenia rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez stronę na dzień 30.09.2020 r. Ewentualnie organ mógł też kolejno zobowiązać stronę do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżąca na dzień 30.09.2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadziła działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.
Jednocześnie należy wskazać, że przedłożony przez pełnomocnika skarżącej wyrok Sądu Okręgowego w Koninie (z 4.08.2021 r. sygn. akt III U 233/21) dotyczący świadczenia postojowego nie wiąże organów ani Sądu w zakresie ustaleń faktycznych, gdyż dotyczy innego świadczenia (postojowego). Niemniej może on – przy ponownym rozpoznaniu sprawy - stanowić dowód w rozumieniu art. 75 § 1 Kpa.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1 Kpa oraz art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I. sentencji wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie organ – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa - zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku, w konsekwencji czego przeprowadzi postępowanie wyjaśniające niezbędne do ustalenia faktycznie przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą według stanu na dzień 30 września 2020 r.
Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 497 zł jako sumę wynagrodzenia pełnomocnika strony (480 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) [pkt II. sentencji wyroku].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło