III SA/Po 1460/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-03-08

Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 listopada 2020 r., mimo że przedsiębiorca wskazuje na rozbieżność między tym wpisem a faktycznie prowadzoną działalnością?
Ratio decidendi
Organ rentowy nie może oprzeć się wyłącznie na danych z rejestru REGON przy ustalaniu przeważającej działalności gospodarczej dla celów zwolnienia ze składek, jeśli przedsiębiorca wskazuje na rozbieżność między wpisem a faktycznie wykonywaną działalnością. Wpis w rejestrze REGON jest jedynie wzruszalnym domniemaniem, a organ ma obowiązek ustalić rzeczywisty stan faktyczny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zebrać wyczerpujący materiał dowodowy.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do ZUS o zwolnienie z opłacania składek za styczeń 2021 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 47.71.Z. ZUS odmówił, opierając się na danych z rejestru REGON, które wskazywały na kod 47.11.Z jako przeważający. Skarżąca wyjaśniła, że wpis w CEIDG nie był aktualizowany od 2018 r., a faktycznie prowadziła działalność o kodzie 47.71.Z. Sąd uznał, że ZUS błędnie oparł się wyłącznie na danych z rejestru REGON.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądził od ZUS na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2022 roku sprawy ze skargi S. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] stycznia do [...] stycznia 2021 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. S. D. 14 lutego 2021 r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 do 31 stycznia 2021 r. dla płatników w określonych branżach podając, że prowadzi przeważającą działalność wg PKD 47.71.Z. Decyzją z 17 lutego 2021 r. ZUS II Oddział w P. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa Covid-19) w związku z art. 31zy ustawy COVID-19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152, dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 do 31 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu organ powołał treść § 10 ust. 1 rozporządzenia i wskazał, że ze złożonego w sprawie wniosku wynika, że przeważającą działalnością wg PKD wnioskodawczyni na dzień 30 listopada 2020 r. była działalność o kodzie 47.71.Z – sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Zgodnie z danymi zawartymi w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danymi Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej rodzaj przeważającej działalności na dzień 30 listopada 2020 r. strony to sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych (PKD 47.11.Z). W związku z tym organ uznał, że stronie nie przysługuje prawo do przedmiotowego zwolnienia. S. D. nie skorzystała z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze skierowanej do Sądu na powyższą decyzję podniosła, że we wniosku złożonym w sprawie podała kod przeważającej działalności 47.71.Z, ponieważ prowadzi działalność tego rodzaju. Jednocześnie potwierdziła, że wpisu w CEIDG nie zaktualizowała od 2018 r. Aktualnie błąd ten skorygowała i dokonała prawidłowego wpisu. Dodała, że spadek przychodu pod kątem sprzedaży prowadzonej pod kodem PKD 47.71.Z przedstawiał się następująco: pasmanteria – była zamknięta, sklepik szkolny – zamknięty, sklepi w szpitalu – ograniczenie do 70% spadku przychodu z racji obostrzeń związanych z COVID-19. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik organu w piśmie z 8 listopada 2021 r. podał, że nie sprzeciwia się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca w piśmie z 6 grudnia 2021r. wniosła o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, lecz jej pełnomocnik w piśmie z 30 grudnia 2021 r. określił, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Nadto pełnomocnik skarżącej powołał się na argumentację zawartą w wyroku Sądu Okręgowego w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 4 sierpnia 2021 r. sygn. akt III U 233/21, którym zmieniono decyzję ZUS II Oddział w P. z 18 stycznia 2021 r. w ten sposób, że przyznano skarżącej prawo do jednorazowego świadczenia postojowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Sąd mając na względzie wnioski stron na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym – na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wynika z przepisów ustawy COVID-19 (tytuł i publikator ustawy powołano na wstępie). W art. 31zo tej ustawy wskazane zostały okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek. Jednocześnie w art. 31zy ust. 1 ustawy Rada Ministrów została upoważniona, w celu przeciwdziałania COVID-19, do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W oparciu o przytoczoną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021 poz. 152). Wskazane rozporządzenie stanowiło materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 tegoż rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia określa, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Sporna w sprawie stała się kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za styczeń 2021 r., tj. przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. Organ przyjął, że kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze REGON na ten dzień stanowił 47.11.Z. (sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych), co nie uprawniało skarżącej do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Organ dokonał powyższych ustaleń wyłącznie na podstawie danych z rejestru REGON wg stanu na dzień 30.11.2020 r. Skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie podała jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej kod PKD 47.71.Z uprawniający ją do skorzystania ze zwolnienia. W skardze potwierdziła, że nie zaktualizowała od 2018 r. wpisu w rejestrze CEIDG, uczyniła to dopiero teraz. Jednocześnie wyjaśniła, jak wyglądała faktycznie prowadzona przez nią przeważająca działalność o kodzie 47.71.Z według stanu na dzień 30 listopada 2020 r. (zamknięta pasmanteria i sklepik szkolny oaz spadek do 70% przychodu ze sprzedaży w sklepiku w szpitalu). Nadto jej pełnomocnik w piśmie z 30 grudnia 2021 r. zwrócił uwagę na poczynione przez Sąd Okręgowy w Koninie w sprawie o sygn. akt III U 233/21 ustalenia w zakresie faktycznie przeważającej działalności prowadzonej przez stronę. Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest to, aby w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień 30.11.2020 r., dotyczącym działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, jako rodzaj działalności przeważającej była wskazana działalność o kodzie wymienionym w § 10 ust. 1 rozporządzenia i jedynym dowodem spełnienia tej przesłanki były dane zawarte w tym rejestrze w brzmieniu na ten dzień, niezależnie od stanu faktycznego sprawy, dającego się wykazać innymi dostępnymi dowodami. Organ błędnie oparł się jedynie na językowej wykładni § 10 ust. 1 rozporządzenia uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). W załączniku do rozporządzenia PKD "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W ocenie Sądu zawarte w § 10 ust. 1 rozporządzenia sformułowanie "prowadzącego (...) działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w § 10 ust. 1 rozporządzenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), mimo że faktycznie nie prowadzi tego rodzaju działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. II UK 142/12 (publ.: OSNP 2013/21-22/260) i z 23 listopada 2016 r. sygn. II UK 402/15 (Lex nr 2183487) oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. W związku z powyższym należało uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można tracić z pola widzenia także tego, że tak przepisy ustawy COVID-19, jak i przepisy omawianego rozporządzenia wykonawczego mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez prawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, analogiczny w swej treści do art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, wskazuje na potraktowanie przez prawodawcę wpisu w rejestrze jako domniemania prawnego, co niewątpliwie miało na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wyłącznie wpisów w rejestrze (REGON lub CEiDG), jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia, jako przeważającej, działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje w istocie wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą w określonym w rozporządzeniu dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie dopełniły czynności formalnych i uchybiły obowiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Z powyższego wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek przy ustalaniu spełnienia przez przedsiębiorcę przesłanki przyznania pomocy odnoszącej się do rodzaju przeważającej działalności, nie może oprzeć się wyłącznie na danych zawartych w CEIDG czy też rejestrze REGON, w szczególności gdy przedsiębiorca wskazuje na rozbieżność między wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością gospodarczą. Jedną z głównych zasad, którymi powinien kierować się organ jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, która nakazuje ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie zważyć należy, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak i na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 Kpa zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). W świetle art. 9 Kpa organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jak określa zaś art. 79a § 1 Kpa w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W ocenie Sądu organ rozstrzygający w niniejszej sprawie nie sprostał powyższym obowiązkom. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wskazując kod przeważającej działalności PKD 47.71.Z. według stanu na dzień 30 listopada 2020 r. Jak ustalił organ, zgodnie z danymi w rejestrze REGON i CEIDG na dzień 30 listopada 2020 r., rodzajem przeważającej działalności skarżącego była działalność określona kodem PKD 47.11.Z. W świetle § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia powyższy kod PKD, jako określający rodzaj przeważającej działalności gospodarczej, nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za styczeń 2021 r. Powyższa niezgodność pomiędzy oświadczeniem wnioskodawczyni a ustaleniami organu przeprowadzonymi w wyniku analizy rejestrów REGON i CEIDG powinny skłonić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zgodzie z normami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Tymczasem ZUS błędnie przyjął, że przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez skarżącą już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie 47.71.Z, a więc wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON wg stanu na dzień 30 listopada 2020 r., organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę, a następnie przedstawić dokonaną ocenę w uzasadnieniu wydanej decyzji, przy uwzględnieniu, że prawodawca w § 10 ust. 2 rozporządzenia wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia oraz z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Sąd podkreśla, że w skardze S. D. wskazała, że faktycznie przeważającą jej działalnością była działalność oznaczona kodem 47.71.Z (sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach) polegająca na prowadzeniu pasmanterii, sklepiku szkolnego sklepiku w szpitalu. Podkreśliła przy tym, że wpisu w rejestrze CEIDG dotyczącego przeważającej działalności nie zaktualizowała od 2018 r. Mając powyższe na uwadze Zakład winien więc co najmniej, informując stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazać przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień udzielenia stronie tej informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 Kpa). Następnie, po ewentualnym przedstawieniu dowodów przez stronę, dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału (art. 80 Kpa) celem ustalenia rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez stronę na dzień 30.11.2020 r. Ewentualnie organ mógł też kolejno zobowiązać stronę do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżąca na dzień 30.11.2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadziła działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w § 10 ust. 1 rozporządzenia, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia. Jednocześnie należy wskazać, że przedłożony przez pełnomocnika skarżącej wyrok Sądu Okręgowego w K. (z 4.08.2021 r. sygn. akt III U 233/21) dotyczący świadczenia postojowego nie wiąże organów ani Sądu w zakresie ustaleń faktycznych, gdyż dotyczy innego świadczenia (postojowego). Niemniej może on – przy ponownym rozpoznaniu sprawy - stanowić dowód w rozumieniu art. 75 § 1 Kpa. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. § 10 ust. 1 rozporządzenia oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1 Kpa oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia. Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organ – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa - zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku, w konsekwencji czego przeprowadzi postępowanie wyjaśniające niezbędne do ustalenia faktycznie przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą według stanu na dzień 30 listopada 2020 r. Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 497 zł jako sumę wynagrodzenia pełnomocnika strony (480 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) [pkt II. sentencji wyroku].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło