III SA/Po 1473/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-12-17
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedawca oleju opałowego może skorzystać z obniżonej stawki akcyzy, jeśli oświadczenia nabywców dotyczące przeznaczenia oleju na cele opałowe są wadliwe formalnie lub nie pozwalają na identyfikację faktycznego nabywcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedawca oleju opałowego nie może skorzystać z obniżonej stawki akcyzy, jeśli oświadczenia nabywców są wadliwe formalnie lub nie pozwalają na identyfikację faktycznego nabywcy. Brak możliwości identyfikacji nabywcy i weryfikacji przeznaczenia oleju obciąża sprzedawcę, skutkując zastosowaniem wyższej stawki akcyzy. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku akcyzowym od oleju opałowego za maj 2006 roku. Organ I instancji ustalił, że sprzedaż oleju opałowego na rzecz nabywcy o nazwie B. była obarczona nieprawidłowościami, ponieważ dane identyfikacyjne nabywcy podane w fakturach i oświadczeniach nie odzwierciedlały faktycznego nabywcy, a firma B.s.c. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący T.D. kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sad. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi DD na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2006 roku oddala skargę
Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją nr [...] z dnia [...].09.2011r. wydaną na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 64, art. 65 ust. 1a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) określił T.D. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe T.T.D. w M. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od oleju opałowego za miesiąc maj 2006 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...].02.2011r. zostało wszczęte postępowanie podatkowe wobec T.D. w sprawie podatku akcyzowego od oleju opałowego należnego za miesiąc lipiec 2006r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że przedmiotem działalności kontrolowanej jednostki był obrót olejem opałowym, etyliną 95 oraz gazem LPG na Stacji Paliw w S.. .Przedmiotem analizy w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego było ilościowe rozliczenie obrotu olejem napędowym w roku 2006 i 2007, dokonane na podstawie przedłożonej dokumentacji, gdzie nie stwierdzono nieprawidłowości oraz analiza obrotu olejem opałowym w aspekcie stosowania warunków uprawniających do stosowania obniżonej stawki akcyzy w ramach takiego obrotu. W toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości niektórych oświadczeń o przeznaczeniu oleju opalowego składanych przez nabywców towaru. Nieprawidłowości dotyczyły m.in. firmy o nazwie B. Organ ustalił, że pod numerem NIP i REGON, jakim posłużył się nabywca wyrobu, występuje inny podmiot – E. N. z siedzibą Z.. Wezwanie do złożenia wyjaśnień skierowane do I. zostało zwrócone z adnotacją, jako nie podjęte w terminie.
W toku postępowania podatkowego, organ I instancji dodatkowo ustalił na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Gminy w J., że firma B.s.c. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] maja 2002 r. była wspólnikiem w tej spółce i prowadziła w niej działalność od [...].09.2000 r. do [...].11.2000r.
Tak więc w ocenie organu podatkowego nabywca oleju opałowego, który posługiwał się pieczątką B. w rzeczywistości podał nieprawdziwe dane i te fikcyjne dane uniemożliwiły identyfikację nabywcy , w tym uniemożliwiły ustalenie, czy olej opałowy został wykorzystany na cele opałowe. W związku z tymi ustaleniami, organ podatkowy I instancji uznał, że T.D., dokonując sprzedaży oleju opałowego w oparciu o fakturę nr [...], obejmującą sprzedaż oleju opałowego w ilości [...] litrów, na rzecz B. i fakturę nr [...] obejmującą sprzedaż oleju opałowego w ilości [...]litrów na rzecz B., nie uzyskał oświadczenia, które było warunkiem do uzyskania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego i tym samym sprzedaż taka stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, według stawki w wysokości [...] litrów wyrobu.
T.D. złożył odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 64 oraz art. 65 ust. 1 a ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym i przyjęcie, że na odwołującym ciążył obowiązek podatkowy w wysokości wskazanej w zaskarżonej decyzji. Nadto odwołujący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów procesowych: art. 180 § 1, art. 181, art. 187 §1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność ustalenia danych nabywcy oleju opałowego na podstawie faktur wystawionych na I.A. i przyjęcie, że dane podane w fakturze oraz w załączonym do niej oświadczeniu nie odzwierciedlają rzeczywistego nabywcy. Odwołujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań strony T.D., świadka I. (E.) oraz z dokumentów: akt ewidencyjnych i rejestrowych prowadzonych przez Prezydenta Miasta Z., Urzędu Statystycznego w Z. lub G. i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Z. na okoliczność dokonanych zgłoszeń oraz wpisów jako przedsiębiorcy i podatnika I. (E.).
Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją nr [...] z dnia [...].11.2011 r. wydaną na podstawie art. 122, art.187, art. 191, art. 233§ 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej , art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 4, art. 11 ust. 1, art. 64, art. 65 ust. 1a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) § 2 pkt 1,§ 4 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 z 2004 r. ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie stwierdzono nieprawidłowości w przypadku sprzedaży oleju opałowego na rzecz kontrahenta B. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że nabywcą oleju opałowego w badanym okresie nie była B. Z informacji uzyskanej z Urzędu Gminy w J., wynika że firma B.s.c. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] maja 2002 r. była wspólnikiem w tej spółce i prowadziła w niej działalność od [...].09.2000 r. do [...].11.2000r. Organ uznał zatem, że dane dotyczące nabywcy oleju wskazane w oświadczeniach o przeznaczeniu oleju opałowego nie odzwierciedlają faktycznego nabywcy. Podatnik nie zebrał zatem oświadczeń, które są warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Organ za bezzasadny uznał wniosek strony o prowadzenie dalszego postępowania dowodowego, wyjaśniając, że obowiązkiem strony jest zebranie kompletnych i rzetelnych oświadczeń na dzień dokonanej transakcji. Nadto organ wskazał, na podejmowane przez organ I instancji czynności sprawdzające, które nie pozwoliły na ustalenie rzeczywistego nabywcy oleju opałowego.
T.D. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ I instancji, zarzucił naruszenie przepisów procesowych i przepisów prawa materialnego , w tym;
- art. 122 i 187 §1 Ordynacji podatkowej, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym,
- art. 122 w zw. z art.. 181 i art. 187 oraz w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, a także nieuwzględnienie i pominięcie przy wydaniu decyzji dowodów w postaci odpisów z ewidencji działalności gospodarczej dotyczących I. E. (przed zmianą nazwiska: A.) za okres od 1995-2011r. załączonych przez skarżącego przy piśmie złożonym w toku postępowania odwoławczego,
- art. 210 §1 pkt 6, w zw. z art. 210 §4 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, a także przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie wybranych wyroków sądów administracyjnych,
- art. 121§ 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji celnej,
- art. 65 ust. 1a ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżący dopuścił się naruszenia w/w przepisu w zakresie obowiązku uzyskania od nabywcy oleju opałowego oświadczenia i uznanie, że ewentualna wadliwość oświadczenia jest równoznaczna z niespełnieniem warunków w zakresie dokumentowania obrotu olejem opałowym,
- § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Miniasta Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego i przyjęcie, iż skarżący dopuścił się naruszenia w/w przepisu w zakresie obowiązku uzyskania od nabywcy oleju opałowego oświadczenia stwierdzającego , iż nabywane wyroby są przeznaczone na cele opałowe.
Skarżący wskazał, że pozyskał dowody w postaci danych z ewidencji działalności gospodarczej z których wynika, że (obecnie E.) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przetwórstwa owoców, warzyw i grzybów , która była wykonywana w miejscu dostawy oleju opałowego przez skarżącego. Zarzucił organowi podatkowemu poprzestanie w swoich ustaleniach na przyjęciu, że adnotacja na niepodjętej korespondencji skierowanej do I. wypełnia przesłanki wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przestawione w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Sąd zawiesił postępowanie. w sprawie, wobec uzyskanej od pełnomocnika procesowego skarżącego informacji o śmierci skarżącego. Pismem procesowym z dnia 4.07.2013 r. nowy ustanowiony przez następców prawnych zmarłego T.D. pełnomocnik procesowy wniósł o podjęcie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 65 ust. 1 a ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r – o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004, Nr 29, poz. 257 ze zm.) w przypadku użycia olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności wymogów w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, użycia ich niezgodnie z przeznaczeniem, a także sprzedaży ich za pomocą odmierzaczy paliw ciekłych, stawka akcyzy wynosi:
1) dla olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe - 2.000 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu;
2) dla ciężkich olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe - 1.800 zł od 1.000 kilogramów gotowego wyrobu.
Z kolei § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87 poz. 825 ze zm.) określa warunki, jakie musi spełnić podatnik sprzedający olej opałowy by móc skorzystać z obniżonej stawki akcyzy.
Podatnik sprzedający wyroby wymienione w poz. 2 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia jest obowiązany w przypadku sprzedaży osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej – do uzyskania od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów na cele opałowe, załączonego do paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, zawierającego imię i nazwisko nabywcy, PESEL i NIP, adres jego zamieszkania, ilość nabywanego oleju, ilość posiadanych urządzeń grzewczych i ich lokalizację, wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych oraz datę, miejsce wystawienia oświadczenia i podpis nabywcy
W przypadku sprzedaży wyrobów akcyzowych osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, podatnik zobowiązany jest do uzyskania od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów, uprawniającym do stosowania preferencyjnych stawek podatkowych wymienionych w poz. 2 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia. Oświadczenie może być złożone w wystawianej fakturze VAT, a jeżeli jest składane odrębnie, powinno zawierać dane dotyczące nabywcy, datę złożenia tego oświadczenia oraz powinno być dołączone do kopii faktury VAT.
Brak złożenia oświadczeń przez nabywców, wywołuje skutek w postaci braku możliwości zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy..
Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym analogicznie należy traktować sytuację, w której oświadczenia złożone przez nabywców są dotknięte brakami formalnymi wskazanymi w ww. § 4 rozporządzenia. Zatem również w tym przypadku sprzedawca oleju nie uzyska prawa do obniżenia stawki podatku akcyzowego.
W przedmiotowej sprawie na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie kontroli podatkowej organ podatkowy zakwestionował prawidłowość oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego złożonych przez nabywcę o nazwie B., dotyczących nabycia przez ww. podmiot oleju opałowego w ilości [...] litrów na podstawie faktury nr [...] z dnia 12 maja 2006 r. oraz w ilości [...] litrów na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. W toku postępowania organ ustalił, że pod numerem NIP i REGON, jakim posłużył się nabywca wyrobu, występuje inny podmiot. Na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Gminy w J. ustalono, ż firma B. s.c. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] maja 2002 r. była wspólnikiem w tej spółce i prowadziła w niej działalność od [...].09.2000 r. do [...].11.2000r. Uzyskana informacja, jak wskazał organ wyklucza, że nabywcą oleju opałowego w terminach wynikających z ww. faktur był podmiot o nazwie B.. Zatem dane wykazane w oświadczeniach o przeznaczeniu oleju opałowego oraz w wymienionych fakturach nie wskazują faktycznego nabywcy. Fikcyjne dane uniemożliwiają zaś identyfikację faktycznego nabywcy oleju, a tym samym ustalenie, czy olej opałowy został wykorzystany na cele opałowe.
W ocenie Sądu, ustalenia organów podatkowych nie budzą wątpliwości. Organy podjęły niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów.
W świetle takich ustaleń, organy prawidłowo przyjęły że podatnik nie spełnił wymagań przewidzianych w § 4 rozporządzenia.
Obowiązek złożenia oświadczenia o przeznaczeniu oleju opałowego na cele opałowe jest, obok barwienia i znakowania, elementem kontroli obrotu tymi wyrobami, które ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne mogą mieć podwójne zastosowanie,: jako paliwo grzewcze i jako paliwo napędowe, a zatem mogą być opodatkowane różnymi stawkami akcyzy. Spełnienie warunków dotyczących uzyskania prawidłowych oświadczeń, które winny być przy tym prawidłowe formalnie ma na celu przede wszystkim określenie tożsamości nabywców w celu ich ewentualnej kontroli. Tylko prawdziwe oświadczenia, tzn. pochodzące od rzeczywistych nabywców oleju na cele opałowe, identyfikowanych na podstawie danych zawartych w tych oświadczeniach, stanowić mogą podstawę do przyjęcia, że sprzedaż oleju nastąpiła na cele opałowe, tj. nastąpiło użycie oleju zgodnie z jego przeznaczeniem. Podjęcie się sprzedaży oleju opałowego na cele opałowe indywidualnym odbiorcom jest równoznaczne z przejęciem przez sprzedawcę obowiązku szczegółowo unormowanego w ww. § 4 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r., a dotyczącego odebrania oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju na cele opałowe. To sprzedawca ma uzyskać odpowiednie oświadczenie od nabywcy oraz zapewnić, żeby to oświadczenie było prawidłowe pod względem formalnym i merytorycznym. Brak oświadczenia pozwalającego na identyfikację rzeczywistego nabywcy i brak możliwości sprawdzania, czy nabywca użył zakupiony olej zgodnie z przeznaczeniem, obciąża sprzedawcę w tym sensie, że nie jest on w stanie wykazać, że sprzedał olej celem użycia go na cele opałowe, co skutkuje zastosowaniem stawki akcyzy przewidzianej w art. 65 ust 1a ustawy o podatku akcyzowym, dotyczącej użycia oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem.
W świetle powyższego, za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Wbrew zarzutom strony skarżącej, organ podatkowy, po ustaleniu, że dane dotyczące nabywcy oleju wskazane w oświadczeniach o przeznaczeniu oleju opałowego oraz w fakturach nie wskazują faktycznego nabywcy, prowadził postępowanie wyjaśniające, m.in. wzywając I.A. do złożenia wyjaśnień, czy zwracając się o informację do Urzędu Gminy w J.. Nie budzi wątpliwości, że dysponując materiałem zgromadzonym w sprawie, organ podatkowy nie był w stanie ustalić rzeczywistego nabywcy oleju opałowego, a tym samym, ustalić, czy olej opałowy został wykorzystany na cele opałowe..
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej również uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało skonstruowane w sposób odpowiadający treści art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło