III SA/Po 148/25

Dnia 21 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2025 roku sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 3 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2023 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 27 sierpnia 2024 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680,- (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 3 stycznia 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ lub Dyrektor ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: spółka, skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: organ I instancji lub Kierownik ARiMR) z 27 sierpnia 2024 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023 (płatności ONW), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca 29 czerwca 2023 r. złożyła za pośrednictwem platformy aplikacyjnej WniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2023, w tym płatności ONW. Do płatności ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczno-turystycznych) zadeklarowano 251 działek o łącznej pow. 39,45 ha, a do płatności ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I pow. 3354,65 ha. W dniach 4 lipca i 11 grudnia 2023 r. złożono zmiany do wniosku. W dniu 27 sierpnia 2024 r. Kierownik ARiMR wydał stronie decyzję w sprawie przyznania płatności ONW w łącznej wysokości 7.596,31 zł, w tym: 1. płatność ONW typ specyficzny strefa I w wys. 5595,22 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 173,05 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2. płatność ONMW z ograniczeniami naturalnymi strefa I w wys. 2001,09 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 61,89 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na przepisy art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o . Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm., dalej: u.P.S.) oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 483, dalej: r.ONW) wyjaśniono, że początkowa kwota płatności dla obszaru ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczno-turystycznych), po uwzględnieniu degresywności (§ 3 ust. 2 r.ONW) została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm lub wymogów podstawowych, tj. normy oznaczonej kodem NW.11.1 i NW 11.2 według rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (Dz. U. z 2023 r. poz. 478, dalej: r.ws.n.). Powyższe zostało stwierdzone podczas kontroli. Zgodnie z wnioskiem obszarowym: pow. deklarowana gruntów ornych w gospodarstwie wynosiła 9633,23 ha, a pow. stwierdzonych gruntów ornych w gospodarstwie – 9627,93 ha; pow. obszarów i elementów nieprodukcyjnych, w tym gruntów ugorowanych (po zastosowaniu współczynników) wyniosła 109,64 ha, a wymagana powierzchnia stanowiąca 3% GO – 288,84 ha i wymagana pow. stanowiąca 4% GO – 385,12 ha. Powierzchnia międzyplonów lub uprawy wiążących azot uprawianych bez stosowania środków ochrony roślin wyniosła 774,90 ha, a pow. stwierdzona upraw roślin bobowatych – 774,83 ha. Uznano, że warunek odpowiedniego procentu GO (gruntów ornych) przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane (odpowiednio 3 i 4%) nie został spełniony, bowiem wyniósł 1,1388%. Stąd na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie liczby punktów, jaka przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanej stwierdzonym niezgodnością (Dz. U. poz. 1382, dalej: r.ws.l.p.) i art. 85 ust. 2 rozporządzenia nr 2021/2116 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 3%. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji spółka podniosła, że w rozliczanym okresie objętym wnioskiem o płatność w pełni spełniła wymóg w postaci utrzymania gruntów ugorowanych na poziomie co najmniej 3% powierzchni gruntów ornych, tj. o areale 288,84 ha. Wynika to z zestawienia działek ugorowanych będących w posiadaniu spółki w okresie objętym wniosek o płatność na tę ilość. Fakt, iż spółka we wniosku błędnie podała tylko część działek o łącznym areale 109,34 ha (1,1388% gruntów ornych) wynikała z błędnej formy formularza wniosku w aplikacji eWniosekPlus. Podano, że w trakcie wpisywania kolejnych działek zadeklarowanych jako ugorowane narzędzie to w odpowiedniej części automatycznie sumowało wprowadzane areały działek. Po wpisaniu działek wskazanych w decyzji o łącznym areale 109,34 ha w części podsumowującej ilości, pojawiła się automatycznie informacja, iż "udział (%) gruntów ornych na poziomie gospodarstwa przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane" wynosiła "3,06%", co mylnie stanowiło o spełnieniu przez spółkę wymogu objętego normą NW 11.2. Informacja ta, jest nadal widoczna w zarchiwizowanym wniosku, w systemie elektronicznym. Do odwołania dołączono m.in. wydruk z aplikacji eWniosekPlus - podsumowanie danych w zakresie normy GAEC8. Odwołanie uzupełniono 17.09.2024 r. załączając wykaz działek wskazując, że działki objęte częścią I ujęto we wniosku, ale nie zostały oznaczone/zadeklarowane jako ugór z uprawą, wobec opisanego błędu w systemie eWniosekPlus. Gdyby spółka nie sugerowała się błędną informacją o spełnieniu wymogu 3% gruntów ornych, zadeklarowałaby pozostałe działki jako ugór z uprawą dla wyczerpania brakującej rzeczywistej puli w tym zakresie, a objęte częścią I załączonego wykazu. Ów wykaz w zestawieniu z treścią wniosku i zgłoszonymi działkami potwierdzają, iż spółka spełniła wymóg posiadania obszaru nieprodukcyjnego na poziomie nie mniejszym niż 3% (co najmniej 3%) gruntów ornych w roku objętym wnioskiem, a jedynie na skutek błędu w systemie, nie zadeklarowała odpowiedniego obszaru nieprodukcyjnego (ugór z uprawą). Dyrektor ARiMR utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) wskazał, że przepis art. 59 ust. 2 rozporządzenia PEiR (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 6.12.2021 r., s. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 2021/2116) określa, iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem Unii regulującym interwencje unijne. Mocą art. 10 ust. 2 u.P.S. przyznano agencji płatniczej uprawnienia m.in. do przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Powołując się na treść art. 12 i 13 rozporządzenia PEiR (UE) z 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące planów strategicznych ... (Dz. Urz. UE L poz. 435 s. 1, dalej: rozporządzenie 2021/2115) wskazano na obowiązek utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej i związany z tym obowiązek przeznaczania części powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie na obszary lub obiekty nieprodukcyjne. Szczegółową regulację krajową w tym zakresie zawiera § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (Dz. U. z 2023 r. poz. 478, dalej: r.ws.n.). W kontekście ww. przepisów Dyrektor ARiMR wskazał, że powierzchnia gruntów ornych w gospodarstwie skarżącej wynosiła 9.6127,93 ha. Deklarowana powierzchnia międzyplonów lub upraw wiążących azot uprawianych bez stosowania środków ochrony roślin wynosiła 1821,8972 ha, a więc 18,92 %. Wymagana powierzchnia obszarów lub obiektów nieprodukcyjnych stanowiących 3% gruntów ornych w gospodarstwie strony do 288,8379 ha. Minimalny udział powierzchni tych gruntów przeznaczonej na obszary lub obiekty nieprodukcyjne wynoszący co najmniej 3% stanowi 288,8379 ha. Zgodnie z oświadczeniem o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie dołączonym do wniosku % udział gruntów ornych na poziomie gospodarstwa przeznaczonych na obszary lub obiekty nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane, wynosił 109,6399 ha, co stanowi 1,14%. Nie spełniono więc warunku z § 6 ust. 2 r.ws.n., że w przypadku, gdy grunty orne w gospodarstwie obejmują powierzchnię powyżej 10 ha, a co najmniej 4% powierzchni tych gruntów przeznacza się na międzyplony ścierniskowe lub międzyplony ozime, lub wsiewki w uprawę w plonie głównym, lub rośliny bobowate drobnonasienne lub bobowate grubonasienne, minimalny udział powierzchni tych gruntów ornych przeznaczonej na obszary lub obiekty nieprodukcyjne wynosi co najmniej 3%. Zgodnie więc z deklaracją z wniosku strona nie spełniła wymogów GAEC8, w zakresie normy oznaczonej kodem NW.11.1 i NW.11.2. Zgodnie zaś z art. 52 u.P.S. w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy nakłada się kary administracyjne. Na podstawie r.ws.n. i art. 85 ust. 2 rozporządzenia nr 2021/2116 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 3%. Wyjaśniono też, że we wniosku wskazuje się powierzchnie rzeczywiście użytkowane rolniczo w danym roku, a obowiązkiem Agencji płatniczej jest weryfikacja, czy wszystkie warunki do otrzymania płatności są spełnione. W instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 w aplikacji WnioskuPlus w rozdziale 4_Zakładka WNIOSEK wskazano: Po jej rozwinięciu i kliknięciu w panel Podsumowanie danych w zakresie normy GAEC8 aplikacja zaprezentuje wstępne procentowe wyliczenie oraz informacje o spełnieniu/niespełnieniu wymogów w ramach normy GAEC8. Organ zaznaczył jednak, że wszystkie wyliczenia mają charakter wstępny, a dane zdefiniowane we wniosku będą weryfikowane na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniającego wyniki wszystkich obowiązkowych kontroli, które mogą mieć wpływ na zaprezentowane wyliczenia. Podsumowanie w aplikacji eWniosekPlus mają zatem charakter informacyjny. Przynależność zaś producenta rolnego do programów pomocowych nie jest obligatoryjna. Uczestnictwo wymaga złożenia jego wniosku. Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za informacje podane we wniosku i załącznikach, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym i z jego wolą. Składając wniosek producent rolny potwierdza znajomość zasad przyznawania płatności rolnych. Mając na względzie powyższe Dyrektor ARiMR zważył, że zgodnie z wnioskiem zadeklarowano w ramach spełnienia normy GAEC8 m.in. ugór z uprawą, uzupełniając żądanie poprzez określenie rodzaju roślin uprawianych na tych działkach. W niektórych przypadkach w uwagach podano kilka rodzajów roślin, co skutkowało tym, że dla każdej z nich oddzielnie obszar tej działki uznano jako obszar nieprodukcyjny w ramach derogacji, o której mowa w § 8 r.ws.n. W efekcie jeden obszar zadeklarowany jako ugór z uprawą we wniosku wskazano jako element nieprodukcyjny kilka razy. Przed wysłaniem wniosku należało sprawdzić poprawność danych, a jeżeli w gospodarstwie strony było więcej działek przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane, należało je zadeklarować w oświadczeniu tego dotyczącym. Dyrektor ARiMR uznał, że potraktowanie skarżącej odmiennie od innych beneficjentów naruszałoby zasadę określoną w art. 8 § 1 K.p.a. Dodano, że producent rolny występujący jako beneficjent pomocy finansowej traktowany jest jako profesjonalista, od którego należy oczekiwać szczególnej troski i staranności w zakresie ochrony swoich praw i w zakresie realizacji przyjętych zobowiązań. Wniosek strony został zaś rozpatrzony w oparciu o podane w nim dane. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 2 u.P.S. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne. Na organach Agencji nie ciąży zatem obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnień strony. W skardze na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. zarzuciła Dyrektorowi ARiMR naruszenie: - art. 62 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 i 2 i art. 5 u.P.S. w zw. z § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482, dalej: r.ws.p.w.d.) poprzez ich niezastosowanie, w tym niepodjęcie w ramach weryfikacji wniosku próby wyjaśnienia budzącej wątpliwości treści wniosku w zakresie spełnienia wymogu GEAC8, - art. 52 w zw. z art. 102 i art. 5 u.P.S. w zw. z art. 83 ust. 1 i 6 w zw. z art. 85 rozporządzenia nr 2021/2116 poprzez nieprzeprowadzenia kontroli w sposób wymagany przepisami prawa poprzedzającej nałożenie kary administracyjnej, - art. 52 w zw. z art. 2 pkt 17 u.P.S. w zw. z art. 83 ust. 1 i 6 oraz art. 84 rozporządzenia 2021/2116 w zw. z załącznikiem nr 1 w poz. dotyczącej wymogu GEAC8 r.ws.l.p. poprzez zastosowanie kary administracyjnej w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził żadnej kontroli, która prowadziłaby do stwierdzenia, że wnioskodawca nie spełnił wymogów zapewnienia obszarów nieprodukcyjnych na poziomie mniejszym niż 3% gruntów ornych, a także błędne przyjęcie, iż sprzeczność we wniosku wynikająca z wady automatycznego formularza eWniosekPlus stanowi o niespełnieniu wymogu GEAC8, - art. 8 i art. 9 u.P.S. przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy nie stwierdzono niezgodności na przestrzeni 3 lat, a istniały okoliczności uzasadniające nieumyślność strony w zakresie błędnego wypełnienia wniosku oraz gdy błąd we wniosku nie oznaczał faktycznego braku spełnienia warunku o kodzie NW.11.2 objętego wymogiem GEAC8. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji uwzględniającej stanowisko strony, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko, wnosząc również o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnił, albowiem organ I, jak i II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie bezsporną okolicznością było złożenie przez skarżącą w pierwotnym wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2023, jak i zmianach wniosku dokonanych przed wydaniem decyzji przez organ I instancji oświadczenia o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie, z którego wynikało, że % udział gruntów ornych na poziomie gospodarstwa przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane wynosił 109,6399 ha, co stanowiło 1,14% stwierdzonej powierzchni gruntów ornych, a wynoszącej 9627,93 ha. W oparciu o powyższe ustalenia organy ARiMR przyjęły, że skarżąca nie spełniła określonego w § 6 rozporządzenia MRiRW w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (pełną nazwę aktu i publikator podano wyżej). Wedle powołanej regulacji (§ 6 ust. 1) w przypadku gdy grunty orne w gospodarstwie obejmują powierzchnię powyżej 10 ha, co najmniej 4% powierzchni tych gruntów przeznacza się na obszary lub obiekty nieprodukcyjne. Ust. 2 tego paragrafu określa, że w przypadku gdy grunty orne w gospodarstwie obejmują powierzchnię powyżej 10 ha, a co najmniej 4% powierzchni tych gruntów przeznacza się na: 1) międzyplony ścierniskowe lub 2) międzyplony ozime, lub 3) wsiewki w uprawę w plonie głównym, lub 4) rośliny bobowate drobnonasienne lub bobowate grubonasienne - minimalny udział powierzchni tych gruntów ornych przeznaczonej na obszary lub obiekty nieprodukcyjne wynosi co najmniej 3%. Stosownie do § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia za obszary lub obiekty nieprodukcyjne uznaje się: 1) elementy krajobrazu, o których mowa w ust. 10 pkt 1; 2) grunty ugorowane, na których nie są stosowane środki ochrony roślin oraz nie jest prowadzona produkcja rolna, w tym nie są prowadzone wypas i koszenie, w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 lipca; 3) grunty ugorowane z roślinami miododajnymi, na których nie są stosowane środki ochrony roślin oraz nie jest prowadzona produkcja rolna, w tym nie są prowadzone wypas i koszenie, z wyłączeniem prowadzenia pasiek, w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 sierpnia i na których wysiano: a) co najmniej jeden gatunek roślin miododajnych z gatunków określonych w wykazie nr 1 w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub b) mieszankę składającą się co najmniej z dwóch gatunków roślin miododajnych z gatunków określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, przy czym mieszanka ta obejmuje co najmniej jeden gatunek roślin miododajnych z gatunków określonych w wykazie nr 1 w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a gatunki roślin miododajnych z gatunków określonych w wykazie nr 2 w załączniku nr 1 do rozporządzenia nie są dominujące w tej mieszance, lub c) gatunek lub mieszankę, o których mowa w lit. a lub b, w mieszance z trawami lub innymi zielnymi roślinami pastewnymi, a te trawy lub inne zielne rośliny pastewne nie są dominujące w tej mieszance; 4) żywopłoty i pasy gruntów zadrzewionych, które nie stanowią części lasu, przy czym do ustalenia spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 bierze się pod uwagę nie więcej niż 10 m szerokości danego żywopłotu i danego pasa; 5) zadrzewienia liniowe niestanowiące części lasu, które obejmują drzewa o średnicy korony nie mniejszej niż 4 m i w których odległość między koronami drzew nie przekracza 5 m; 6) pojedyncze drzewa o średnicy korony nie mniejszej niż 4 m; 7) zagajniki śródpolne o powierzchni nie większej niż 0,5 ha, które nie stanowią części lasu, obejmujące drzewa, krzewy lub kamienie; 8) rowy, w tym otwarte cieki wodne służące do nawadniania lub odwadniania, z wyłączeniem rowów wykonanych z betonu, przy czym do ustalenia spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 bierze się pod uwagę nie więcej niż 10 m szerokości danego rowu; 9) oczka wodne inne niż zbiorniki z betonu lub tworzywa sztucznego, o maksymalnej powierzchni wynoszącej 1 ha, przy czym do ustalenia spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 bierze się pod uwagę nie więcej niż 0,5 ha danego oczka; w przypadku gdy oczko wodne jest otoczone roślinnością nadbrzeżną, do powierzchni oczka wodnego wlicza się obszar z tą roślinnością; 10) miedze śródpolne i strefy buforowe, w tym użytki rolne spełniające warunki określone w § 2: a) na których nie jest prowadzona produkcja rolna, w tym nie są prowadzone wypas i koszenie, z wyłączeniem wypasu i koszenia w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia, oraz b) o szerokości nie mniejszej niż 1 m, przy czym do ustalenia spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 bierze się pod uwagę nie więcej niż 20 m szerokości danej miedzy lub danej strefy, oraz c) które różnią się od użytków rolnych kwalifikujących się do pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1, 3 i 4 ustawy o Planie Strategicznym, do których przylegają - w przypadku stref buforowych położonych na trwałych użytkach zielonych, oraz d) które obejmują roślinność nadbrzeżną - w przypadku gdy leżą wzdłuż cieków wodnych i występuje na nich roślinność nadbrzeżna; 11) pasy gruntów wzdłuż obrzeży lasu: a) na których nie są stosowane środki ochrony roślin oraz nie jest prowadzona produkcja rolna, w tym nie są prowadzone wypas i koszenie, z wyłączeniem wypasu i koszenia w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia, oraz b) o szerokości nie mniejszej niż 1 m, przy czym do ustalenia spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 bierze się pod uwagę nie więcej niż 20 m szerokości danego pasa gruntów. Jednocześnie, w myśl § 6 ust. 6 rozporządzenia do ustalenia spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 bierze się pod uwagę powierzchnię gruntów, na których występują: 1) obszary lub obiekty nieprodukcyjne, 2) międzyplony ścierniskowe, 3) międzyplony ozime, 4) wsiewki w uprawę w plonie głównym, 5) rośliny bobowate drobnonasienne lub bobowate grubonasienne - ustaloną z zastosowaniem współczynników przekształcenia (konwersji) i ważenia określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Kierując się powyższymi regulacjami w zakresie normy oznaczonej kodem NW.11.1 i NW.11.2 Kierownik ARiMR przyjął na podstawie złożonego wniosku przez platformę eWniosekPlus, że procentowy udział gruntów ornych przeznaczonych przez skarżącą na obszary i elementy nieprodukcyjne (w tym grunty ugorowane) wyniósł 109,6399 ha, a więc 1,14% stwierdzonej łącznej powierzchni gruntów ornych wynoszącej 9627,93 ha. Co przy tym prawnie relewantne, organ I instancji ograniczył się do przeprowadzenia kontroli administracyjnej, a więc weryfikacji wniosku w systemie elektronicznym. W ocenie Sądu uszło uwadze organów obu instancji, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt a) rozporządzenia wykonawczego Komisji (EU) 2022/1173 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. Urz. UE L z 2022, poz. 183, s. 23, dalej: rozporządzenie 2022/1173) wnioski o przyznanie pomocy mogą zostać zmienione albo całkowicie lub częściowo wycofane przez beneficjenta pod następującymi warunkami: a) w przypadku interwencji podlegających systemowi monitorowania obszarów - w dowolnym momencie przed terminem ustalonym przez państwo członkowskie, który nie może być późniejszy niż 15 dni kalendarzowych przed datą wypłaty pierwszej raty lub zaliczek, które mają być dokonane zgodnie z art. 44 rozporządzenia (UE) 2021/2116. Przepis art. 7 ust. 2 zd. pierwsze tego rozporządzenia określa, że w przypadku niezgodności z warunkami kwalifikowalności wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów państwa członkowskie informują beneficjentów, umożliwiając im zmianę lub wycofanie wniosku o przyznanie pomocy w odniesieniu do części, której dotyczy niezgodność zgodnie z ust. 1 lit. a), b) i c). Powyższe przepisy stanowią emanację zapisu pkt 8 preambuły rozporządzenia 2022/1173, w którym Komisja (UE) wskazuje, że zapobieganie nieprawidłowościom należy wprowadzić poprzez umożliwienie zmiany lub wycofania wniosków o przyznanie pomocy w określonym terminie. W przypadku gdy wszyscy beneficjenci danej interwencji są objęci kontrolami administracyjnymi lub systemem monitorowania obszarów, odstraszający skutek sankcji nie jest konieczny. W związku z tym zmiany lub wycofanie powinny być dozwolone w dowolnym momencie przed upływem terminu, który jest niezbędny do właściwego zarządzania interwencjami. Zmiany lub wycofanie nie powinny być jednak dozwolone w odniesieniu do niezgodności związanych z niemożliwymi do monitorowania warunkami kwalifikowalności ujawnionymi ze źródeł innych niż system monitorowania obszarów i kontrole administracyjne. Powołane regulacje prawa wspólnotowego znajdują odzwierciedlenie w prawie krajowym. Zgodnie z art. 60 ust. 3 pkt 1 u.P.S. wnioskodawca może całkowicie lub częściowo wycofać wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, z tym że wycofanie nie jest możliwe, jeżeli dotyczy części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. Przy czym, wedle art. 60 ust. 1 u.P.S. wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek ten można złożyć po upływie tego terminu, ale nie później niż w dniu, w którym upływa 25 dni od dnia upływu tego terminu, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nakłada się karę w wysokości 1% danej pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót. Jak stanowi art. 60 ust. 2 u.P.S. zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, dokonuje się w terminie do dnia: 1) 31 maja roku, w którym dany wniosek został złożony, przy czym zmiany można dokonać po upływie tego terminu, ale nie później niż w ostatnim dniu składania wniosku, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót, nakłada się karę w wysokości 1% pomocy przysługującej w związku z tą zmianą; 2) 15 września roku, w którym został złożony ten wniosek - w przypadku gdy Agencja poinformowała beneficjenta o nie prawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1173. Przypomnieć należy w tym miejscu, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 u.P.S. nakazuje organom, przed którym toczy się postępowanie o przyznanie pomocy stać na straży praworządności. Wedle zaś art. 62 ust. 1 u.P.S. w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Przepis art. 62 ust. 2 u.P.S. dookreśla, że W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, wniosek o przyznanie tej pomocy jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Na tle powołanych przepisów Sąd stwierdza, że w sytuacji, gdy organ I instancji - wskutek przeprowadzonej kontroli administracyjnej tj. weryfikacji wniosku o płatności ONW) - ustalił, że skarżąca nie spełnia wymogów GAEC8 – minimalnego udziału powierzchni gruntów ornych przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne i z tego powodu - stosownie do przepisu art. 52 u.P.S. - może zostać obciążona karami administracyjnymi (procentowe zmniejszenie płatności o 3% zgodnie z r.ws.l.p.), miał obowiązek zareagować na wskazane braki wniosku, informując wnioskodawcę o tym braku i skutkach jego nieusunięcia (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Po 431/24, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rację ma w tym aspekcie skarżąca, że organ miał taki obowiązek i go przed wydaniem decyzji i upływem terminu do zmiany wniosku nie wykonał. Na gruncie art. 62 ust. 1 u.P.S. uznać należy, że braki wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 29 pkt 1-4 wskazane uchybienia wniosku skarżącej stanowią inne braki aniżeli braki formalne wniosku, o których mowa w art. 64 § 1 K.p.a. W kontekście cytowanego wyżej pkt 8 preambuły do rozporządzenia wykonawczego 2022/1173 organy Agencji zobowiązane są prezentować taką postawę procesową wobec beneficjentów pomocy, która będzie oznaczała zapobieganie nieprawidłowościom (tu: niespełnienie wymogów GAEC8) poprzez umożliwienie w terminie zmiany lub wycofania wniosku o przyznanie pomocy. Takiego działania należy od organów ARMiR oczekiwać, tym bardziej, że w powołanym pkt 8 preambuły do ww. rozporządzenia 2022/1173 zastrzega się, że zmiany lub wycofanie wniosku nie powinny być dozwolone, ale tylko w odniesieniu do niezgodności związanych z niemożliwymi do monitorowania warunkami kwalifikowalności ujawnionymi ze źródeł innych niż system monitorowania obszarów i kontrole administracyjne. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji wskutek przeprowadzenia kontroli administracyjnej i stwierdzeniu niespełnienia przez wnioskodawcę wymogów norm GAEC8 o kodzie NW.11.1 i NW.11.2 odstąpił od wezwania strony w trybie art. ust. 1 u.P.S. w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 2022/1173 i zastosował sankcję administracyjną w postaci procentowego zmniejszenia płatności ONW. Sąd wziął również pod uwagę, że skarżąca we wniesionym w dniu 13 września 2024 r. odwołaniu, a więc w dopuszczalnym na gruncie art. 60 ust. 2 pkt 2 u.P.s. nieprzekraczalnym terminie do zmiany wniosku (15 września roku), skorygowała wniosek w omawianym zakresie, przedstawiając wykaz działek rolnych o łącznej pow. 354,95 ha przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane. Jednocześnie skarżąca w odwołaniu podała przyczynę uchybienia zawartego w pierwotnym wniosku, ujawniając wadliwą formę formularza wniosku udostępnionego przez ARiMR w ramach aplikacji elektronicznej eWniosekPlus. Organ odwoławczy okoliczności tych nie uwzględnił, dopuszczając się tożsamego do dokonanego przez organ I instancji naruszenia przepisów postępowania. Powyższe oznacza naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 62 ust. 1 u.P.S., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci przyznania płatności bezpośrednich w niższej wysokości niż przy uwzględnieniu spełnienia przez skarżącą wymogów przeznaczenia odpowiedniej powierzchni gruntów ornych na obszary lub obiekty nieprodukcyjne. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji oceni, czy dołączone do odwołania dokumenty spełniają wymogi normy GAEC8, a w przypadku pozytywnych ustaleń zobowiązany będzie ponownie ustalić płatności ONW, bez zastosowania sankcji administracyjnej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) orzekł, jak w pkt I. wyroku. W pkt II. wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.