III SA/Po 1484/14

Dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: . Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Szymon Widłak WSA Marek Sachajko . . Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi R K na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę ZUS decyzją z dnia [...]2013 r. na podstawie art. 61 a kpa odmówił R K wszczęcia postępowania z wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz. U. Z 2012 r., poz. 1551 ). W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca w latach 1999-2006 podlegał jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Do złożenia wniosku uprawnione są natomiast osoby które podlegały w okresie od 1.01.1999 r. do 28.02.2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Umorzeniu podlegają m. in. składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres 1.01.1999 – 28.02.2009 r. oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy za okres, za który zostaną umorzone składki na ubezpieczenia społeczne. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie : - art. 1 ust. 1, 6 i 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność poprzez uznanie braku podstaw do umorzenia składek zdrowotnych w przypadku braku zaległości w ubezpieczeniach społecznych – co ma stanowić naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP. Zdaniem strony wskazane przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność są niezgodne z art. 2 i art. 32 Konstytucji w zakresie w jakim nie pozwalają na umorzenie składek zdrowotnych w przypadku braku zaległości w ubezpieczeniach społecznych. Narusza to zasadę równości poprzez inne traktowanie dłużników posiadających zaległości w ubezpieczeniach społecznych i nie posiadających takich zaległości. ZUS decyzją z dnia [...] 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając jego stanowisko prawne. W uzasadnieniu wskazano, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W skardze do WSA w Poznaniu strona zarzuciła naruszenie : - art. 1 ust. 1, 6 i 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność poprzez uznanie braku podstaw do umorzenia składek zdrowotnych w przypadku braku zaległości w ubezpieczeniach społecznych – co ma stanowić naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP. Zdaniem strony wskazane przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność są niezgodne z art. 2 i art. 32 Konstytucji w zakresie w jakim nie pozwalają na umorzenie składek zdrowotnych w przypadku braku zaległości w ubezpieczeniach społecznych. Narusza to zasadę równości poprzez inne traktowanie dłużników posiadających zaległości w ubezpieczeniach społecznych i nie posiadających takich zaległości. Strona wniosła o zadanie pytania prawnego do TK o zbadanie zgodności art. 1 ust. 1, 6 i 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność z art. 2 i 32 Konstytucji RP w powyżej wskazanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.): 1) która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8, 2) innej niż wymieniona w pkt 1 - umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. W myśl art. 6 ustawy umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie i kategorycznie, że warunkiem umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne jest umorzenie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego ( ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz wypadkowe ). Skoro skarżący nie korzystał z umorzenia należności z tytułu ubezpieczenia społecznego to nie było podstaw do umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zasadnie wobec tego organ odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a kpa. Zdaniem Sądu powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność nie naruszają norm konstytucyjnych, w tym art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie miał uzasadnionych wątpliwości co do zgodności przepisów ustawy z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, a tylko one mogłyby stanowić podstawę do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego ( zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r., sygn.. akt I GSK 1330/12 ). Celem ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność było wprowadzenie swoistej abolicji wobec dłużników ZUS zalegających ze składkami z tytułu ubezpieczenia społecznego. Na podstawie tej ustawy wskazane podmioty mogą uzyskać zwolnienie z długu wobec ZUS w określonym zakresie, po spełnieniu warunków formalnych. Jest to więc rodzaj przywileju finansowego, uprawnienia, które mogą otrzymać obywatele spełniający określone warunki. Dodatkowe umorzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne oznacza możliwość uzyskania przez tych obywateli dodatkowego przywileju finansowego czyli uprawnienia. Celem ustawodawcy było przede wszystkim umarzanie zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Był to wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania tego rodzaju należności publicznoprawnych. W ramach tego wyjątku ustawodawca określił grupę obywateli podlegającą abolicji, stosując wobec nich równe kryteria przyznania umorzenia zaległości. Z Konstytucji ani innych ustaw nie wynikał natomiast dla ustawodawcy nakaz równoczesnego wprowadzenia abolicji dla płatników zalegających wyłącznie ze składkami na ubezpieczenia zdrowotne. Podkreślić należy, że chodzi o przywileje finansowe – uprawnienia a nie o obowiązki nakładane na obywateli. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).