III SA/Po 1485/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-03-16

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Marek Sachajko, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy, odmawiając prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w związku z pandemią COVID-19, może opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, czy też powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą przez przedsiębiorcę, nawet jeśli dane w rejestrze są inne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy nie może opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON przy ocenie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wsparcia przedsiębiorców poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, który odnosi się do danych z rejestru REGON na dzień 15 marca 2021 r., nie wyłącza możliwości badania faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Organ powinien dopuścić i ocenić inne dowody, które mogą wykazać, jaką faktycznie przeważającą działalność gospodarczą skarżący prowadził w marcu 2021 r., aby zapewnić zgodność z konstytucyjną zasadą proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący G. S. ubiegał się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za kwiecień 2021 r. w związku z pandemią COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu tego prawa, wskazując, że na dzień 15 marca 2021 r. jego przeważającą działalnością według rejestru REGON była działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju (PKD [...]), a nie sprzedaż detaliczna zegarków, zegarów i biżuterii (PKD [...]), która uprawniałaby do zwolnienia. Skarżący twierdził, że faktycznie od 20 lat prowadzi wyłącznie działalność polegającą na sprzedaży biżuterii i 100% jego przychodów pochodzi z tej działalności, a wpis w rejestrze REGON nie odzwierciedlał rzeczywistości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 roku sprawy ze skargi G. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we [...] z dnia [...] sierpnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] kwietnia do [...] kwietnia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] wskazując na art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa z 2 marca 2020 r.) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. i § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, dalej także jako Rozporządzenie) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm., dalej jako usus), odmówił G. S. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia [...], za okres od 01 do [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu organ zacytował treść § 10 ust. 2a pkt 2 Rozporządzenia. Następnie napisał, że wskazany przez wnioskodawcę numer kodu PKD przeważającej działalności (PKD [...]) nie został potwierdzony. ZUS ustalił, analizując dane zapisane w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że na dzień [...] marca 2021 r. wnioskodawca nie prowadził, jako przeważającej, działalności związanej ze Sprzedażą Detaliczną Zegarków, Zegarów i Biżuterii Prowadzonej w Wyspecjalizowanych Sklepach - PKD [...] Wymieniony kod PKD wnioskodawca zgłosił do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przeważającą działalność od [...] maja 2021 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym: odwołanie) wnioskodawca napisał, że od 20 lat prowadzi tylko działalność polegającą na sprzedaży biżuterii, jako franczyzobiorca. Rozpoczynając działalność gospodarczą w 2002 roku wpisał w pierwszej kolejności kod PKD dotyczący sprzedaży biżuterii. Nie potrafi wytłumaczyć, dlaczego Główny Urząd Statystyczny, dokonując automatycznej zmiany w 2007 roku umieścił wiodący rodzaj działalności na drugim miejscu. Podkreślił, że 100% przychodów pochodzi ze Sprzedaży Detalicznej Zegarków, Zegarów i Biżuterii Prowadzonej w Wyspecjalizowanych Sklepach - PKD [...] Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] ZUS Oddział we [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r., utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2021 r. W uzasadnieniu organ rentowy napisał, że na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Statystycznego w [...] ustalono, że na dzień [...] marca 2021 r. w bazie REGON wnioskodawca miał wpisaną przeważającą działalność określoną jako [...] - działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju. Dane te pochodzą z wniosku z [...] czerwca 2019 r. dotyczącego założenia działalności gospodarczej. Zgodnie z wnioskiem z [...] maja 2021 r. nastąpiła zmiana w zakresie wskazania działalności przeważającej na kod [...] - sprzedaż detaliczna zegarków, zegarów i biżuterii prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Zgodnie z postanowieniami ustawy z 2 marca 2020 r. oraz Rozporządzenia, oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na [...] marca 2021 r. Ustawodawca przesądził, że to treść wpisu w rejestrze REGON na [...] marca 2021 r., a nie faktyczna działalność, ma charakter rozstrzygający przy ocenie spełniania przez przedsiębiorcę kryteriów pomocy. Ustawodawca nie nałożył na organ udzielający pomocy obowiązku innej weryfikacji stanu faktycznego. Na opisaną decyzję G. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie. Uzasadniając napisał, że ZUS, wydając decyzję, nie brał pod uwagę, że Prezes Rady Ministrów wprowadzając rozporządzeniem z dnia 25 marca 2021 r. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w galeriach handlowych nie kierował się wówczas wiodącym numerem PKD lecz zamykał całe branże, w której znalazła się działalność gospodarcza skarżącego, polegająca na sprzedaży biżuterii w galerii handlowej. Ocenił, że działalność gospodarcza objęta zakazem prowadzenia na podstawie ww. rozporządzenia, powinna podlegać pod zwolnienie z opłacenia składki ZUS za kwiecień 2021 r., na takich samych zasadach, na jakich wprowadzono ww. rozporządzenie, czyli z pominięciem wiodącego PKD. Natomiast powinno się wziąć pod uwagę branżę oraz miejsce prowadzenia działalności. To ze względu na miejsce zakazano prowadzenia działalności i pozbawiono skarżącego dochodu umożliwiającego opłacenie składki ZUS. Powtórzył w ślad wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, że od 20 lat prowadzi tylko działalność polegającą na sprzedaży biżuterii, jako franczyzobiorca i 100% przychodów pochodzi ze Sprzedaży Detalicznej Zegarków, Zegarów i Biżuterii Prowadzonej w Wyspecjalizowanych Sklepach - PKD [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Pismem z [...] listopada 2021 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił o wstąpieniu do postępowania. Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 P.p.s.a została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. (wniosek skarżącego k. 25 u dołu, zgoda organu na tryb uproszczony k. 58). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842 – dalej ustawa z 2 marca 2020 r.). Na podstawie art. 31zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152). Rozporządzenie to zostało z dniem 28 lutego 2021 r. zastąpione rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ( Dz. U. z 2021 poz. 371, dalej jako Rozporządzenie) i następnie zmienione rozporządzeniem z 16 kwietnia 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID – 19 (Dz. U. z 2021 poz. 713). Z uwagi na fakt, że wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony [...] maja 2021r. zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia w brzmieniu wprowadzonego zmianą z 16 kwietnia 2021r. ( § 56 tego rozporządzenia). Zgodnie z § 10 ust. 2a Rozporządzenia z 16 kwietnia 2021r. , zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 2) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r. Zgodnie z § 10 ust. 3 Rozporządzenia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] marca 2021 r. Skarżący napisał we wniosku, że w marcu 2021 r. jako przeważającą faktycznie prowadził działalność oznaczoną kodem PKD [...] Organ ustalił natomiast, że na dzień [...] marca 2021 r. w bazie REGON wnioskodawca miał wpisaną przeważającą działalność określoną jako [...] - działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju. Dane te pochodzą z wniosku z [...] czerwca 2019 r. dotyczącego założenia działalności gospodarczej. Zgodnie z wnioskiem z [...] maja 2021 r. nastąpiła zmiana w zakresie wskazania działalności przeważającej na kod [...] - sprzedaż detaliczna zegarków, zegarów i biżuterii prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Wcześniej wpisana działalność nie uprawniała do zwolnienia z opłacania składek i której już faktycznie nie wykonywał. Organ dokonał powyższego ustalenia wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego ujawnionego w rejestrze REGON. Zdaniem Sądu, ustalenie powyższe powinno być dokonane nie tylko na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, ale - szczególnie w przypadku nieujawnienia w tym rejestrze kodu uprawniającego do zwolnienia i przedstawienia przez stronę twierdzeń i dokumentów uprawdopodobniających spełnienie tego warunku albo w przypadku wątpliwości organu co do faktycznego prowadzenia działalności ujawnionej w rejestrze jako przeważającej - powinno być dokonane również na podstawie innych dowodów mogących być dopuszczonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.". Zadaniem zatem organu przy ponownym rozpatrzeniu wniosku będzie ustalenie na podstawie wszystkich dostępnych środków dowodowych, a nie jedynie na podstawie danych z rejestru REGON, jaką faktycznie przeważającą działalność gospodarczą skarżący prowadził w marcu 2021 r. i w okresie przyjętym do porównania przychodu. Ustalenie spadku przychodu winno bowiem dotyczyć tej samej działalności. Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.). Rozporządzenie to wydano na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443 ze zm.), dalej: "ustawa o statystyce publicznej". W załączniku do ustawy o statystyce publicznej Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Przepis art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej stanowi, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Zawarte w § 10 ust. 2a Rozporządzenia sformułowania dotyczące prowadzonej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności odnoszą się do faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika składek. Inne rozumienie tych pojęć mogłoby spowodować, że zwolnienie z obowiązku opłacania składek otrzymałby przedsiębiorca posiadający w rejestrze REGON kod wymieniony w § 10 ust. 2a Rozporządzenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek do zwolnienia), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por.: wyroki Sądu Najwyższego o sygn. akt II UK 142/12 i II UK 402/15). Pomoc zatem, o jakiej mowa w § 10 ust. 2a Rozporządzenia nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważającej. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które mimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności wymienionej w § 10 ust. 2a Rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których ją skierowano. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy mają na celu m. in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem pandemii, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.; Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że prawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby przez aktualizację danych. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w § 10 ust. 3 Rozporządzenia mają charakter urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Są one dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy nie wyłączają stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ dostrzeżone. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez prawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania, prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania. Domniemania co do zasady są jednak wzruszalne. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do podmiotu, który złożył wniosek inicjujący postępowanie administracyjne, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Przepisu § 10 ust. 3 Rozporządzenia nie można zatem traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy, za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności. Strona może tą okoliczność wykazać także innymi dowodami, podważając formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W k.p.a. nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej. Zaskarżona decyzja jest zatem co najmniej przedwczesna. Organ, ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające, nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przyjmując bezzasadnie, że § 10 ust. 3 Rozporządzenia wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien rozważyć, które z dowodów, którymi dysponuje strona mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia w świetle wyżej wskazanej interpretacji przepisów Rozporządzenia, dopuścić je i dokonać ich oceny. W przypadku ustalenia, że skarżący w marcu 2021 r. i w miesiącu porównywalnym jako rodzaj działalności przeważającej prowadził działalność sklasyfikowaną kodem PKD wskazanym we wniosku, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia. Zaskarżoną decyzję wydano zatem z naruszeniem § 10 ust. 2a oraz ust. 3 Rozporządzenia, a także art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3 k.p.a. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art.135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję. Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ skarżący nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, a sprawy sądowe zainicjowane jego skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. były wolne od kosztów sądowych. Nie przedłożono zaś zestawienia innych wydatków.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło