III SA/Po 1486/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2022 r. przy udziale Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w [...] sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postepowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędnika Skarbowego P. z dnia 1 czerwca 2021 r. uznające za bezzasadne zarzuty A. K.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej. Organ I instancji zawiadomieniami z dnia 22 września 2020 r. zajął rachunek bankowy zobowiązanego. Pismem z dnia 4 października 2020 r. A. K. złożył zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku podnosząc, że dokonał wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, ale nie posiada dokumentacji dotyczącej tej okoliczności. Postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r. wierzyciel - Poczta Polska S.A. uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Skarżący nie złożył na powyższe postanowienie zażalenia. Następnie postanowieniem Naczelnika Urzędnika Skarbowego P. z dnia 1 czerwca 2021 r. zarzuty A. K. uznane zostały za bezzasadne. Na skutek zażalenia zobowiązanego organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał m. in., że jest związany stanowiskiem wierzyciela oraz, że nie skarżący nie wykazał wyrejestrowania odbiornika. W skardze do WSA w Poznaniu zobowiązany podniósł zarzut dotyczący skutecznego wyrejestrowania odbiornika, a w konsekwencji powyższego - braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy nie naruszyły przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Biorąc pod uwagę zarówno przedmiot kontrolowanej judykacyjnie sprawy należy wskazać, że - w zakresie zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku skarżącego z tytułu opłaty abonamentowej jak również braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia – konieczne jest odwołanie się do przepisów zarówno ustawy o opłatach abonamentowych jak również do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawowym aktem normatywnym znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie jest ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm., dalej określana także jako ustawa abonamentowa). Na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normował w okresie do 1 stycznia 2014 r. § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia. Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 ww. rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie natomiast do § 5 ww. rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Poczta Polska w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), które weszło w życie 1 stycznia 2014 r. potwierdzało, że indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność (§ 18 ust. 1 ww. rozporządzenia). Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, że zobowiązany dopełnił formalności wyrejestrowania odbiorników RTV. Także z akt tych nie wynika, że wierzyciel jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie wcześniejszym. Podkreślić należy, że po wypełnieniu przez zobowiązanego ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników RTV wydana została książeczka opłat nr [...], stanowiąca dowód ich zarejestrowania. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązanemu został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV zostało wysłane przez wierzyciela w dniu 17 lipca 2008 r. na adres: ul. [...], [...], którym w danym okresie Poczta Polska S.A. dysponowała (adres zameldowania jest do dnia dzisiejszego taki sam). Przy tym nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Z akt administracyjnych nie wynika, że strona składała reklamację lub w jakikolwiek inny sposób złożyła zarzut nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego bądź wystąpiła o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych odnosiły się do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Nadmienić należy, że w ustawie tej z faktem posiadania odbiornika, w stosunku, do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Tak, więc obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dniu wejścia w życie ustawy abonamentowej miały, tak jak zobowiązany, zarejestrowany odbiornik. Sam zobowiązany nie kwestionował w zarzutach przeciwegzekucyjnych faktu rejestracji odbiornika, jedynie wskazywał na jego wyrejestrowanie w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien był jednak przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek względem niego nie istnieje. W tej sytuacji to na nim ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16). WSA stwierdza, że organ egzekucyjny II instancji prawidłowo wskazał - i twierdzenia te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, że potwierdzeniem dokonanej rejestracji była książeczka opłat RTV. W 2008 r. skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, o czym został poinformowany listem zwykłym przesłanym w dniu 17 lipca 2008 r. na adres skarżącego – P. w L. (kserokopia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego znajduje się w aktach sprawy). Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazał, że nie doszło do skutecznego wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego uzasadniając, że skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie. Organ stwierdził, że Poczta Polska S.A. nie ma w swojej dokumentacji potwierdzenia dopełnienia przez skarżącego formalności w zakresie wyrejestrowania, a zatem skarżący nadal posiada status abonenta z wynikającymi z tej sytuacji obowiązkami normatywnymi. W ocenie Sądu – biorąc pod uwagę powyższe rozważania - w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje obowiązek zapłaty z tytułu opłaty abonamentowej, z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, zobowiązany jest do wykazania tych okoliczności w kategoriach dowodowych. Jak wyżej zostało wskazane skarżący stwierdził, że wyrejestrował radioodbiorniki nie podając jednak nawet konkretnego roku. W konsekwencji sytuacja ta oznacza, że organy w sposób prawidłowy uznały za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania WSA oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.