III SA/Po 1489/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-12-20
Skład orzekający: Sebastian Michalski – referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych i rzetelnych danych o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego?Ratio decidendi
Sąd (referendarz sądowy) odmawia przyznania prawa pomocy, gdy strona nie wykaże w sposób rzetelny i pełny swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia nie są wystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, a ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca E. E. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z koniecznością uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu podała ogólne informacje o swoim stanie majątkowym (lokal, działka, samochód, status emerytki). Mimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, nie przedstawiła szczegółowych danych dotyczących przychodów, kosztów utrzymania, wartości majątku i oszczędności, co uniemożliwiło sądowi ocenę jej zdolności płatniczych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 grudnia 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2013 roku wniosku E. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej i ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca E. E., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k.13v oraz 18 i 19 akt sądowych).
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że zamieszkuje w lokalu o pow. 50 mkw. oraz posiada działkę o pow. 547 mkw. zabudowaną budynkiem letniskowym i czteroletni samochód. Od 1 grudnia 2013 roku Skarżąca jest emerytką, czeka na wyliczenie wysokości świadczenia.
Oświadczenie majątkowe okazało się niewystarczające do oceny możliwości płatniczych strony postępowania. Pismem z dnia 04 grudnia 2013 roku Skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia oświadczenia majątkowego.
Wnioskodawczyni nie wykonała skierowanego do niej wezwania. W piśmie z dnia 12 grudnia 2013 roku wyjaśniła, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, a wynagrodzenie odbiera w kasie. Zamieszkiwany lokal nabyła w spadku po rodzicach, a samochód oraz garaż w czasie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Pomimo wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego bez wyjaśnienia (udokumentowania rzeczywistego stanu rzeczy) pozostawione zostały kwestie dotyczące:
- źródeł i wysokości przychodu Skarżącej,
- kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego,
- wartości posiadanego majątku (samochód) oraz kosztów jego utrzymania,
- oszczędności, czy wysokości odprawy emerytalnej.
Z tego względu oświadczenie majątkowe Skarżącej nie pozwala ocenić zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia, co do zasadności żądania zwolnienia od kosztów sądowych oraz zasadności żądania ustanowienia adwokata są bezużyteczne dla określenia zdolności płatniczych strony postępowania.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.
Oceny sądu nie można wykluczyć (zastąpić) zapewnieniami wnioskodawcy o spełnieniu przesłanek udzielenia prawa pomocy. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny.
Warunkiem koniecznym przeprowadzenia oceny zdolności płatniczych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej, tak aby możliwe było dokonanie oceny zdolności płatniczych, czyli porównanie możliwości płatniczych z wysokością kosztów postępowania.
Wyjaśnić należy, że Skarżąca może przekazać żądane informacje przy wniesieniu środka zaskarżenia od niniejszego orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło