III SA/Po 149/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej za poszczególne miesiące od [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Uzasadniając ten wniosek strona skarżąca podniosła, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje "pogrążenie się" skarżącego w długach. Jest on na wyłącznym utrzymaniu małżonki, z którą pozostaje formalnie w ustroju rozdzielności majątkowej. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. Sąd utrzymał powyższe postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał rzetelnie swojej aktualnej sytuacji finansowej. Nie udokumentował przychodów swoich, swojej żony, ani kosztów utrzymania rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, publ.orzeczenia.nsa.gov.pl]. W samym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik skarżącego podał jedynie ogólnikowo, że uwzględnienie skargi spowoduje wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego, a ponadto brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje "pogrążenie się" skarżącego w długach. Jest on na wyłącznym utrzymaniu małżonki, z którą pozostaje formalnie w ustroju rozdzielności majątkowej. Do wniosku nie przedłożono jakiejkolwiek dokumentacji obrazującej aktualną sytuację finansową skarżącego. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że nie może ona wywrzeć zamierzonego rezultatu. Wskazane przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu wniosku, a wymienione powyżej okoliczności abstrahują bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Stosownie bowiem do postanowień art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane wyżej okoliczności nie mogą zatem stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, iż przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest bowiem jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. W ocenie Sądu skarżący nie wywiązał się należycie z obowiązku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu nie podjęto próby wykazania, że w sprawie w odniesieniu do skarżącego zmaterializowały się przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu, wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do wniosku nie załączono dokumentacji dotyczącej aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. W aktach sprawy brak jest ponadto innych dokumentów, wystarczających do dokonania przez Sąd oceny, czy sytuacja majątkowa skarżącego w połączeniu z wykonaniem wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku doprowadziłaby w rzeczywistości do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza z dnia 24 marca 2016 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał rzetelnie dowodowo swojej aktualnej sytuacji finansowej. Nie udokumentował przychodów swoich, swojej żony, ani kosztów utrzymania rodziny. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.