III SA/Po 149/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-06-19

Skład orzekający: Marek Sachajko, Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności lub uzasadnionego przypadku umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje dochody, a także posiada majątek, co wyklucza całkowitą nieściągalność. Ponadto, nie wykazano, aby sytuacja zdrowotna i majątkowa wnioskodawcy i jego rodziny uzasadniała umorzenie w trybie nadzwyczajnym, zwłaszcza w kontekście braku dokumentacji medycznej potwierdzającej niezdolność do pracy lub konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP, uzasadniając go trudną sytuacją zdrowotną i majątkową. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na uzyskiwane przez skarżącego dochody z działalności gospodarczej oraz posiadany majątek, co wykluczało całkowitą nieściągalność. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędną interpretację przesłanek umorzenia oraz niewłaściwe zbadanie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi P.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę W dniu [...] lipca 2017 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] wpłynął wniosek P. S. (dalej jako skarżący, wnioskodawca), zastępowanego przez zawodowego pełnomocnika, o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 2010 r. do lutego 2014 r., składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2014 r. do lutego 2014 r. oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2010 r. do lutego 2014 r. Wniosek uzasadniono trudną sytuacją zdrowotną i majątkową wnioskodawcy. Pełnomocnik napisał, że wnioskodawca choruje na reumatoidalne zapalenie stawów, które uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Choroba wiąże się z koniecznością drogiego leczenia specjalistycznego. Nieleczona prowadzi najczęściej do zniszczenia stawów i ciężkiej niesprawności, a także do uszkodzenia wielu narządów i przedwczesnego zgonu. Z tego względu wszelkie środki finansowe w pierwszej kolejności wnioskodawca przeznacza na leczenie. Ponadto z uwagi na brak stałych dochodów i niemożność podjęcia pracy zarobkowej wnioskodawca zmuszony był zaciągnąć kredyty i pożyczki. Spłata rat uniemożliwia bieżące utrzymanie wnioskodawcy i jego rodziny. Decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], wskazując na art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1-4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm., dalej jako u.s.u.s.), § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako Rozporządzenie) odmówił P. S. umorzenia należności z tytułu składek: 1. [...] W ocenie organu ze złożonego oświadczenia o sytuacji rodzinnej i majątkowej wynikało, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności uzyskał w 2015 r. dochód w wysokości [...] zł (przy przychodzie w kwocie [...]zł i kosztach w kwocie [...]zł), w 2016 r. dochód w wysokości 76 604,63 (przy przychodzie w kwocie [...]zł i kosztach w kwocie [...]zł) oraz w 2017 r. dochód w wysokości [...] zł (przy przychodzie w kwocie [...]zł i kosztach w kwocie [...]zł). Według przedłożonego zeznania podatkowego w 2015 r. przychód objęty ryczałtem z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, natomiast w 2016 r. wyniósł [...] zł. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz córką, które nie uzyskują dochodu. Ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych w kwocie [...]zł oraz koszty leczenia w kwocie [...]zł. Łączna miesięczna kwota wydatków związanych z utrzymaniem wynosi [...] zł. Posiada zobowiązania pieniężne z tytułu zaciągniętych kredytów z terminem spłaty ostatecznej do [...] czerwca 2018 r. oraz do [...] października 2018 r. w łącznej kwocie [...]zł z ratą w wysokości [...] zł miesięcznie oraz u osób fizycznych w kwocie [...]zł, które spłaca w miarę możliwości, w kwocie [...]zł - [...] zł miesięcznie. Wskazał, iż jest właścicielem domu położonego w miejscowości [...] we współwłasności majątkowej małżeńskiej, posiada samochód ciężarowy marki [...] rocznik 1997 oraz samochód osobowy marki [...], rocznik 2000. W ocenie organu w rozpoznawanym przypadku nie zachodziły przesłanki wynikające z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Wnioskodawca nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód oraz posiada majątek w postaci nieruchomości, na której Zakład może dokonać zabezpieczenia należności. Zatem istnieją składniki majątkowe, z których Zakład może dochodzić należności. W stosunku do zadłużenia z tytułu składek prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i do czasu wydania decyzji żaden uprawniony organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o braku majątku, z którego można egzekwować należności. W związku z powyższym nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Z takiego samego powodu nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy). Zakład uznał, iż sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.z. Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.z. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania, o których mowa w art. 28 ust. 3a określono w Rozporządzeniu. Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ zaznaczył, że w przepisach nie wskazano jakimi kryteriami powinien kierować się Zakład. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy organ ma na uwadze przede wszystkim zasady doświadczenia życiowego i bierze pod uwagę indywidualną sytuację życiową osoby zobowiązanej w świetle okoliczności faktycznych i zebranego materiału dowodowego. Organ wskazał, że dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę przewyższają poziom wskazany dla minimum socjalnego, co formalnie nie potwierdza trudnej sytuacji materialnej rodziny. Posiadanie zobowiązań finansowych wobec innych wierzycieli nie jest wystarczającym argumentem do wydania pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia należności. Obecna sytuacja materialna wnioskodawcy jest wywołana czynnikami odmiennego rodzaju niż okoliczności o wymiarze klęski żywiołowej, czy też innego zdarzenia nadzwyczajnego - powstałe zadłużenie jest wynikiem nie opłacania składek w wyżej wskazanym okresie. Na potwierdzenie stanu zdrowia wnioskodawcy jak i jego żony nie przedłożono dokumentacji medycznej oraz orzeczenia stwierdzającego częściową, czy całkowitą niezdolność do pracy. Zobowiązany jest osobą aktywną zawodowo i uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie wykazano, że żona wymaga stałej opieki. Dnia [...] października 2017 r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1-4 w zw. z art. 32 u.s.u.z. oraz § 3 ust. 1-3 Rozporządzenia poprzez ich błędną interpretację oraz niesłuszne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia należności wnioskodawcy z tytułu składek, podczas gdy sytuacja życiowa, zdrowotna i majątkowa wnioskodawcy umożliwia zastosowanie instytucji umorzenia składek i uzasadnia konieczność umorzenia tych należności w całości. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], wskazując na art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1-3b, art. 32 u.s.u.z. i § 3 Rozporządzenia w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako K.p.a.) utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Organ ponownie przywołał okoliczności dotyczące stanu faktycznego w jakim znajduje się wnioskodawca, szczegółowo odnosząc się do kolejnych przesłanek umorzenia należności z tytułu składek. Podtrzymał co do zasady swoje stanowisko odnośnie oceny sytuacji materialnej wskazane w decyzji pierwszoinstancyjnej. Podkreślił, że obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest zabezpieczenie środków finansowych na pokrycie zobowiązań składkowych. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak i jej negatywnymi skutkami odpowiada podmiot prowadzący tę działalność, zarówno w trakcie prowadzenia działalności jak i po jej zakończeniu. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. S., zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zobowiązania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku decyzji w przedmiocie umorzenia w całości zaległości podatkowych skarżącego oraz odsetek za zwłokę z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od marca 2010 r. do lutego 2014 r.; składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2014 r. do lutego 2014 r.; składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2010 r. do lutego 2014 r. oraz domagając się zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 28 ust. 1-4 w zw. z art. 32 u.s.u.z. oraz § 3 ust. 1- 3 Rozporządzenia poprzez ich błędną interpretację i niesłuszne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia należności skarżącego z tytułu składek, podczas gdy sytuacja życiowa, majątkowa i zdrowotna skarżącego i jego najbliższej rodziny uzasadnia zastosowanie instytucji umorzenia składek w całości. Dalej zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nienależyte zbadanie załączonej przez skarżącego do akt sprawy dokumentacji odzwierciedlającej stan majątkowy i zdrowotny jego i jego żony pozostającej na utrzymaniu skarżącego. Dalej zarzucił naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, niewyjaśniającego dokładnie stanu faktycznego i niebiorącego pod uwagę twierdzeń skarżącego podnoszonych w toku postępowania, zwłaszcza zlekceważenie twierdzeń skarżącego, potwierdzonych dokumentacją załączoną do akt sprawy, dotyczących stanu zdrowia jego i jego małżonki. Dalej zarzucił naruszenie art. 11 K.p.a. poprzez wydanie decyzji niewyjaśniającej na jakiej podstawie organ uznaje, że schorzenia, na które cierpi skarżący i jego małżonka oraz ich zły stan zdrowia nie wpływają na możliwość zarobkowania oraz powiększania majątku, a w konsekwencji - że okoliczności dotyczące skarżącego, w szczególności stanu zdrowia jego i jego małżonki nie uzasadniają umorzenia należności. Dalej zarzucił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji wraz z uzasadnieniem niezawierającym elementów przewidzianych przez ustawę, tj. należytego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji i przedstawienia toku rozumowania organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zgodnie, z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a, tj. z zastrzeżeniem, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.).Do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m.in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn wymienionych w u.s.u.s., 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 800) 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w Rozporządzeniu. Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z akt sprawy wynika, że skarżący od [...] grudnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą, a więc, że prowadził działalność gospodarczą w czasie w którym powstały należności, których umorzenia się domaga, czyli był płatnikiem składek. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z przyczyn oczywistych nie można odnieść się do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1 (dłużnik zmarł..."), nie toczyło się postępowanie likwidacyjne, ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby strona składała wniosek o ogłoszenie upadłości, lub by prowadzone postępowanie upadłościowe zostało umorzone, wysokość nieopłaconej składki przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (art. 28 ust. 3 pkt. 2, 4, 4a, 4b u.s.u.s.). W stosunku do zadłużenia z tytułu składek jest aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne a żaden organ egzekucyjny dotychczas nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak składników majątkowych należących do dłużnika. Mając powyższe na uwadze ZUS trafnie stwierdził, że nie zaistniała przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Także trafnie stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne jest nadal w toku, to brak podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jako, że skarżący jest aktywnym przedsiębiorcą to należy wykluczyć przesłankę całkowitej nieściągalności z art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. W ocenie Sądu również trafnie uznano, że nie została spełniona przesłanka określona w § 3 Rozporządzenia. Zawodowy pełnomocnik nie skorygował ani nie podważył ustaleń dokonanych przez ZUS, że skarżący w 2015 r. uzyskał dochód w wysokości [...] zł, w 2016 r. uzyskał dochód w wysokości [...] natomiast w okresie 01-07/2017 r. (oświadczenie z dnia [...].08.2017 r.) uzyskał dochód w wysokości [...] zł tj., około [...] zł średniomiesięcznie. Według przedłożonego zeznania podatkowego w 2015 r. przychód objęty ryczałtem z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...] zł, a w 2016 r. wyniósł [...] zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz z córką, które nie uzyskują dochodu, jest współwłaścicielem nieruchomości. Odnosząc się do argumentów o złym stanie zdrowia skarżącego jak i żony organy trafnie podkreśliły, że nie zostały przedłożone orzeczenia stwierdzające częściową czy całkowitą niezdolność do pracy. Odnosząc się do wskazanych we wniosku, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skardze schorzeń skarżącego (reumatoidalne zapalenie stawów, nadciśnienie tętnicze, żółtaczka typu B) Sąd zaznacza, że w aktach sprawy nie ma dokumentacji medycznej wprost dotyczącej tych schorzeń; w aktach znajdują się trzy zaświadczenia lekarskie dotyczące skarżącego: jedno z wizyty w ambulatorium i dwa z badania RTG kręgosłupa. Taka dokumentacja w żaden sposób nie może uprawdopodobnić wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Sąd zaznacza, że zawodowy pełnomocnik nie dołączył dokumentacji nawiązującej do ww. przesłanki umorzenia należności z tytułu składek ani do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ani do skargi. Dalej Sąd zaznacza, że księga wieczysta nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej, nie jest obciążona. Nadto skarżący nie wskazał na konieczność korzystania z pomocy społecznej, co byłoby formalnym potwierdzeniem trudnej sytuacji finansowej, z uwagi na konieczność wykazania, w postępowaniu prowadzonym przez organ pomocowy, że dochody skarżącego jak i osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe nie przekraczają kryterium dochodowego, dającego prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W ocenie Sądu, w świetle dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń faktycznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącego nie zachodziły przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., uzasadniające umorzenie zaległych składek. Również odnośnie przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dokonana przez Zakład ocena sprawy, zdaniem Sądu, jest zasadna. Instytucja umorzenia zaległych składek stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych, co oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczone do nadzwyczajnych sytuacji. Wbrew zarzutom skargi ZUS prawidłowo zinterpretował obowiązujące prawo i podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zdaniem Sądu, w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, organ na podstawie przedstawionej i zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do umorzenia zaległych składek. W świetle powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło