III SA/Po 1515/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-08-08
Skład orzekający: Barbara Koś, Ireneusz Fornalik, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił okres zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, co stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących okresu nielegalnego zajęcia pasa drogowego. Pomimo wytycznych organu odwoławczego, organ pierwszej instancji powielił poprzednie uzasadnienie, a organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony dotyczących krótszego okresu zajęcia. Brak prawidłowych ustaleń faktycznych stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na F G za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Sporny był okres faktycznego zajęcia pasa drogowego. Organ pierwszej instancji ustalił okres 32 dni, od wygaśnięcia zezwolenia do usunięcia reklamy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło pierwszą decyzję, wskazując na brak dowodów na tak długi okres zajęcia i nakazując ponowne, wyczerpujące ustalenia. Po ponownym rozpatrzeniu, organ pierwszej instancji ponownie nałożył karę za 32 dni. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, mimo że samo wcześniej wskazywało na naruszenie zasad postępowania przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organom nieprawidłowe ustalenie okresu zajęcia pasa drogowego oraz niewykonanie wytycznych SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P, zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Błaszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi F G na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] r. nr [ ... ] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Zarząd Dróg Miejskich w P decyzją z dnia [...] 2012 r. nałożył na F G karę pieniężną w kwocie [ ... ]zł za zajęcie pasa drogowego w P w okresie 32 dni – od wygaśnięcia zezwolenia na umieszczenie reklamy tj. od dnia 24.07.2012 r. do dnia jej usunięcia tj. do 24.08.2012 r.
Po rozpatrzeniu odwołania strony SKO w P decyzją z dnia [...] .2013 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że sporne reklamy zostały umieszczone na działce nr [...] . w pasie drogowym. Zezwolenie na umieszczenie reklamy obowiązywało do dnia 23.07.2012 r. Organ wykonał zdjęcie reklamy w dniu 23.08 i 24.08.2012 r. Strona podnosiła w toku postępowania, że reklamy były umieszczone jedynie w okresie od 20.08 do 24.08.2012 r. Organ I instancji nie przedstawił zdaniem organu odwoławczego żadnych dowodów na poparcie tezy, że nielegalne zajęcie pasa drogowego miało miejsce w terminie od 24.07.2012 do 24.08.2012 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji miał dokonać wyczerpujących ustaleń w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego przez przedmiotowe reklamy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zarząd Dróg Miejskich w P decyzją z dnia [...] .r. nałożył na F G karę pieniężną w kwocie [...] . zł za zajęcie pasa drogowego w P przy ul. D w okresie 32 dni – od wygaśnięcia zezwolenia na umieszczenie reklamy tj. od dnia 24.07.2012 r. do dnia jej usunięcia tj. do 24.08.2012 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że kontrole w dniu 23 i 24.08.2012 r. potwierdziły zajmowanie pasa drogowego przez reklamy, pomimo utraty mocy zezwolenia na zajmowanie tego pasa. Czas nielegalnego zajmowania pasa wynosił według organu 32 dni.
W odwołaniu od decyzji strona zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8, 10, 77 i 107 kpa poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że okres zajęcia pasa drogowego trwał od wygaśnięcia zezwolenia na umieszczenie reklamy tj. od dnia 24.07.2012 r. do dnia jej usunięcia tj. do 24.08.2012 r. Zdaniem strony okres ten był krótszy i trwał od dnia 20 do 24.08.2012 r. Odwołujący zarzucił organowi, że ten ponownie rozpatrując sprawę nie odniósł się do decyzji organu odwoławczego i pomimo wyjaśnień złożonych przez odwołującego co do okresu umieszczenia reklamy w pasie drogowym bez zezwolenia nałożył przedmiotową karę .
SKO w P decyzją z dnia [...] 2013 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że organ I instancji zasadnie wskazał na konieczność nałożenia kary na okres łącznie 32 dni. Wskazano ponadto, że organ I instancji naruszył zasadę obiektywizmu z art. 7 kpa oraz zasadę gromadzenia materiału dowodowego uregulowaną przez art. 77 kpa. Organ ten zdaniem SKO w P "nie naruszył również" art. 8 kpa.
W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła naruszenie :
- art. 7, 77, 107 kpa poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nielegalne zajęcie pasa trwało aż 32 dni i założenie, że to na stronie ciążył obowiązek wykazania tego okresu
-art. 8 kpa poprzez wydanie przez SKO 2 odmiennych decyzji w tym samym stanie faktycznym i prawnym
- art. 138 par. 2 kpa poprzez niewykonanie wytycznych zawartych w decyzji SKO z 14.01.2013 r.
- art. 2 pkt. 1 i art. 43 pkt. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez dokonanie pomiarów geodezyjnych przez nieuprawnione osoby i za pomocą niewłaściwych urządzeń.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zajęcie pasa bez zezwolenia miało miejsce w okresie od 20 do 24 sierpnia 2012 r., wobec czego organ I instancji przyjął bezzasadnie ten okres od wygaśnięcia zezwolenia na umieszczenie reklamy od dnia 24.07.2012 r. do dnia jej usunięcia – 24.08.2012 r. Nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych w tym zakresie i to pomimo wyraźnych wytycznych zawartych w decyzji SKO z dnia 14.01.2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje :
Skarga okazała się uzasadniona.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust.1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 ( m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam ) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 pasa drogowego ( ust. 6 ).
Wynika z powyższego, że przesłankami do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym została umieszczona reklama i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi.
Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 cyt. ustawy o drogach publicznych). Reklamę zaś stanowi nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi (art. 4 pkt 23 cyt. ustawy). Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową , przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 ustawy).
W niniejszej sprawie bezsporny był fakt zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego przez reklamy skarżącego, natomiast sporny był okres tego zajęcia, mający istotny wpływ na wysokość ustalanej kary.
Zdaniem organu I instancji należało wymierzyć skarżącemu karę za zajęcie pasa drogowego w P przy ul. D w okresie 32 dni licząc od wygaśnięcia zezwolenia na umieszczenie reklamy (obowiązującego do dnia 23.07.2012r., decyzja[...] ., k. 32 akt adm.) tj. od dnia 24.07.2012 r. do dnia jej usunięcia tj. do 24.08.2012 r. Organ oparł się na wynikach kontroli i zdjęciach dokonanych w dniach 23 i 24.07.2012 r. Z kolei skarżący stwierdził, że okres ten trwał jedynie od dnia 20 do 24.08.2012 r.(k. 13 akt adm.).
SKO w P w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] ..2013 r. wskazało zasadnie, że organ I instancji nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tezy, że nielegalne zajęcie pasa drogowego miało miejsce w terminie od 24.07.2012 do 24.08.2012 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji miał więc dokonać wyczerpujących ustaleń w zakresie terminu zajęcia pasa drogowego przez przedmiotowe reklamy .
Pomimo tych wyraźnych wytycznych SKO, organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, powielając w całości uzasadnienie faktyczne i prawne poprzedniej decyzji uchylonej przez SKO.
Mimo tych oczywistych braków uzasadnienia decyzji organu I instancji, SKO w P w uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] .2013 r. nie odniosło się do istotnej kwestii niewykonania przez organ I instancji wytycznych SKO z decyzji z dnia [...] .2013 r., a nawet obecnie SKO uznało, że organ I instancji zasadnie ustalił okres zajmowania bez zezwolenia pasa drogowego na 32 dni. Ani organ II ani organ I instancji w przedmiotowym postępowaniu nie odniosły się zatem w ogóle do zarzutów strony dotyczących krótszego zajmowania bez zezwolenia pasa drogowego.
Te okoliczności oznaczały naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 i 107 kpa ) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowy powód na uchylenie zaskarżonej decyzji wynikał stąd, że utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji, natomiast z jej uzasadnienia wynika, że zdaniem SKO organ I instancji naruszył zasady postępowania wskazane w art. 7 i 77 kpa, co uzasadnia uchylenie aktu administracyjnego.
W tym zakresie uzasadnienie decyzji II instancji jest sprzeczne w jej sentencją, z czego wynika, że decyzja ta nie poddaje się w powyższej kwestii praktycznie jakiejkolwiek kontroli sądowej i narusza przepis art. 107 par. 3 kpa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien brać pod uwagę poczynione powyżej rozważania i wytyczne, szczególnie w kwestii dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących okresu zajmowania pasa drogowego przez reklamy bez zezwolenia.
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 1101, ze zm.). uchylił decyzję organu II instancji.
O kosztach i wykonaniu decyzji postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z §6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. .02.163.1349, ze zm.) i art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło