III SA/Po 152/16

Dnia 20 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi ... od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę ...złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie ... złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Postanowieniem z dnia ..., Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), stwierdził uchybienie przez ... terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 listopada 2015 r. strona za pośrednictwem firmy ... złożyła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji z dnia 27 maja 2015 r. Organ podkreślił, że mając na uwadze treść art. 20 ust. 4-7 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), za dzień doręczenia stronie decyzji należało przyjąć dzień 30 czerwca 2015 r., tj. dzień uznania na rachunku bankowym strony płatności przyznanej ww. decyzją. Oznacza to, że ostatnim dniem do wniesienia przedmiotowego odwołania przez skarżącą był dzień 14 lipca 2015 r. Powołując się na art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i art. 178 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, organ wskazał, że zadania operatora publicznego realizuje wyłącznie Poczta Polska. W związku z faktem, że ... nie jest operatorem pocztowym obowiązanym do świadczenia usług powszechnych, datą złożenia odwołania był dzień 17 listopada 2015 r., tzn. data wpływu do Biura Powiatowego Agencji w .... Zdaniem organu, powyższe wskazuje bezspornie, że wynikający z art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowy termin do wniesienia odwołania nie został przez stronę zachowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ... wywiodła, że reguła, iż decyzje doręcza się na żądanie strony nie była jej znana. Wskazała, że organy państwowe zawsze przesyłają decyzje stronom, z pouczeniem o możliwości odwołania się od decyzji negatywnej. Ponadto strona nie zgadza się z twierdzeniem organu, że wyłączenie Poczta Polska jest operatorem pocztowym, skoro firma ... obsługuje wymiar sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność zawartych w niej zarzutów. W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie było przez stronę zawinione. Skarżąca działała bez prawnika i chorowała. Nie otrzymała również decyzji wraz z informacją, że przysługuje jej odwołanie od decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie przewidzianym we wskazanym wyżej przepisie. W sytuacji, gdy organ stwierdzi, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., na podstawie art. 134 k.p.a stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż mając na uwadze treść art. 20 ust. 4–7 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz. 173), skoro decyzja uwzględniała w całości żądanie strony i nie określała zmniejszeń lub wykluczeń oraz nie ustalała kwot podlegających odliczeniu, nie istniała konieczność jej doręczenia stronie. W tej sytuacji za dzień doręczenia decyzji należało przyjąć dzień uznania przyznanej płatności na rachunku bankowym strony, co w badanej sprawie miało miejsce w dniu 30 czerwca 2015 r. Oznacza to, że bieg terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania upływał w dniu 14 lipca 2015 r. Po drugie, prawidłowe były ustalenia organu w zakresie operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). W świetle art. 3 pkt 13 tej ustawy, operatorem wyznaczonym jest operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług powszechnych. Z kolei art. 178 ust.1 ww. aktu stanowi, że Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy, tzn. w latach 2013–2015. Natomiast ... spółka z o.o., jako przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności pocztowej, jest operatorem, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo pocztowe, nie jest natomiast operatorem publicznym w rozumieniu art. 3 pkt 12 ww. ustawy, a co za tym idzie również art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Trafnie zatem przyjął organ administracyjny, iż zadania operatora wyznaczonego w analizowanej sprawie pełniła wyłącznie Poczta Polska, gdyż tylko ten podmiot spełniał wymogi z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało przyjąć, że datą złożenia odwołania był dzień 17 listopada 2015 r., w którym pismo obejmujące ten środek zaskarżenia wpłynęło do Biura Powiatowego Agencji w .... Poza sporem pozostaje zatem fakt, że strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z uchybieniem ustawowego terminu. Wbrew argumentacji zawartej w skardze, w świetle wskazanych wyżej przepisów nie mają znaczenia okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia temu terminowi, związane z chorobą skarżącej oraz brakiem świadomości odnośnie do braku konieczności doręczenia stronie przez organ decyzji wydanej w pierwszej instancji. Okoliczności te pozostają bez wpływu na wydane w tej sprawie orzeczenie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności opisane w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2016 r., które w ocenie pełnomocnika strony spowodowały to, że skarżąca opóźniła się z wniesieniem odwołania, mogły być przedmiotem oceny organu w postępowaniu dotyczącym ewentualnego przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę. O kosztach Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 250 § 1 ww. ustawy w zw. z § 2, § 4 ust. 3 i § 21 ust, 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015.1801).