III SA/Po 153/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-29
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, pomimo posiadania znacznych dochodów z działalności rolniczej, gospodarczej oraz zatrudnienia, a także znaczącego majątku, wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że ich sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania sądowego. Pomimo deklarowanych ujemnych wyników z działalności gospodarczej i rolniczej, posiadają oni znaczne dochody z różnych źródeł oraz majątek, co pozwala im na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Koszty prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej nie mogą być traktowane jako mające pierwszeństwo przed kosztami sądowymi.Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. B. i P. B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wskazali na niski dochód rodziny i posiadanie gruntów rolnych. Analiza dokumentacji wykazała jednak, że wnioskodawcy czerpią dochody z działalności rolniczej, gospodarczej oraz zatrudnienia, a także posiadają znaczący majątek ruchomy i nieruchomy. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono M. B. przyznania prawa pomocy. 2. Odmówiono P. B. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 stycznia 2015 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2015 roku wniosków P. B. i M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2007 r., po wznowieniu postępowania; postanawia 1. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawców na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 80 akt sądowych)
Postanowieniem z dnia 09 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę, gdyż strona skarżąca nie uiściła wpisu od skargi (k. 94 akt sądowych).
Po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez stronę skarżącą (k. 110 akt sądowych), M. B. i P. B. ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k.128-129 oraz 131-132 akt sądowych).
W uzasadnieniu wniosków wskazali, że są małżeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a w ich związku małżeńskim obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny określili na 1.680 zł. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają grunty rolne o pow. 57.2452 ha. Zaległe należności z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wynoszą około 900.000 zł.
Analiza dokumentacji przekazanej w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego jednoznacznie wskazuje, że sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej, nie została przedstawiona rzetelnie, a ponadto nie uległa istotnej zmianie od dnia 08 sierpnia 2014 roku, czyli od dnia prawomocnego rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący nadal czerpią dochody z trzech źródeł:
- działalność rolnicza na gruntach rolnych o pow. ponad 57 ha,
- działalność gospodarcza skarżącego,
- umowa o pracę skarżącego z ""A"" sp. z o.o.
Żona wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża. Niemniej jest ona współwłaścicielem majątku wynajmowanego firmie ""A"" Sp. z o.o. Przychody z najmu są przychodami z działalności gospodarczej. Jedynym udziałowcem "A" Sp. z o.o. jest syn wnioskodawców K. B. Wnioskodawca jest pracownikiem i prokurentem w tej Spółce.
Wnioskodawcy nie udokumentowali wysokości przychodu z działalności rolniczej (w tym wysokości otrzymanych środków pomocowych), ani wysokości kosztów prowadzenia tej działalności. Według pisemnych zapewnień przychód ze sprzedaży płodów rolnych w 2013 roku wyniósł 100.000 zł, a koszty uzyskania tego przychodu to 142.000 zł. Koszty prowadzenia działalności rolniczej za rok 2014 zostały zadeklarowane na kwotę 123.000 zł.
Wynagrodzenie Skarżącego z tytułu zatrudnienia w "A" Sp. z o.o za rok 2014 wyniosło 15.400 zł.
Przychód z działalności gospodarczej za rok 2014 osiągnął wysokość 397.581,33 zł, a koszty uzyskania tego przychodu zamknęły się kwotą 406.393.94 zł.
Wnioskodawcy posiadają następujące ruchomości: samochód Volkswagen Transporter z 1997 roku, ciągnik Białoruś, samochód Mercedes Klasy S 600 z 1994 roku, samochód Volkswagen Tiguan z 2009 roku oraz naczepę cysterna ENERCO NC-32X z 1999 roku.
Wnioskodawcy posiadają także majątek w postaci nieruchomości, na który składają się:
- nieruchomości w miejscowości [...]: grunt 12.164 mkw., budynki 585 mkw. budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "A" sp. z o.o.,
- nieruchomość rolna o powierzchni 52,5452 ha – uprawa roślinna oraz 4,7 ha – las,
- nieruchomość wskazana, jako adres zamieszkania – [...] ul. [...], która według oświadczenia jest własnością matki skarżącego. Podkreślić jednak należy, że już w roku 2012 w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 936/11 skarżący wskazywał, że zamieszkuje "w budynku należącym do nieżyjącej matki".
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wnioskodawcy nie wykazali, że przy deklarowanym rocznym przychodzie w kwocie 512.981,33 zł (42.748,44 zł średniomiesięcznie) oraz kosztach utrzymania koniecznego określonych na kwotę 2.650 zł nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.
Wysokość wydatków uwidaczniana w kosztach działalności gospodarczej oraz w kosztach działalności rolniczej nie wskazuje na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawców do granic zabezpieczenia minimum socjalnego.
O spełnieniu przesłanek dla uzyskania prawa pomocy nie przesądza fakt udokumentowania wyegzekwowania od skarżącego kwoty 59.040 zł (trzy dokumenty płatności, każdy na kwotę 19.680 zł). Analiza przedłożonych dokumentów wskazuje, że poprzez zajęcie innych wierzytelności została przejęta i rozliczona na zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych kwota należna skarżącemu z tytułu zwrotu podatku VAT.
Także ujemny wynik z prowadzonej działalności gospodarczej i rolniczej nie przesądza o spełnieniu warunków do uzyskania prawa pomocy. Koszty wynikłe z prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej nie mogą być traktowane jako korzystające z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi.
Z uwagi na powyższe uznać należało, że Wnioskodawcy nadal nie wykazali, że osiągane przez nich przychody są uszczuplane w takim zakresie, że kwota pozostająca w ich swobodnej dyspozycji (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Ustanowienie hipoteki przymusowej nie prowadzi do ograniczenia zdolności płatniczych w zakresie kosztów sądowych, które określają wysokość przychodów oraz kosztów utrzymania koniecznego rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło