III SA/Po 153/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-26
Skład orzekający: Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy wnioskodawcy nie wykazali zmiany okoliczności majątkowych po uprzednim prawomocnym odmownym rozstrzygnięciu?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej częściowo, jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku ponownego wniosku o prawo pomocy po prawomocnym odmownym rozstrzygnięciu, należy ustalić, czy nastąpiła zmiana okoliczności majątkowych. W niniejszej sprawie sąd stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżących nie uległa istotnej zmianie, a przedstawione oświadczenia nie pozwalają na rzetelną ocenę ich sytuacji, wobec czego odmówił przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
X. i Y. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. Wcześniej sąd odmówił im prawa pomocy z powodu braku rzetelnego udokumentowania sytuacji majątkowej. Skarżący ponownie wnieśli o przyznanie prawa pomocy, wskazując na pogorszenie sytuacji finansowej, w tym wypadek i rentę skarżącej. Sąd ocenił jednak, że nie wykazali oni zmiany okoliczności majątkowych i nie dostarczyli pełnej dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Odmówił X. i Y. przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X., Y. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... listopada 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r., po wznowieniu postępowania postanawia 1. odmówić X. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić Y. przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 roku, sygn. akt II FZ 1101/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie X., Y. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia ... czerwca 2014 r. odmawiające zwolnienia skarżących od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu podkreślono, że wnioskodawcy uchylili się od wyjaśnienia istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania prawa pomocy pomimo, że w toku postępowania na nakładany był na nich obowiązek uzupełnienia oświadczeń majątkowych. W szczególności nie przedłożyli wyciągów z rachunków bankowych dokumentujących obroty na kontach bieżących, kredytowych, pożyczkowych oraz leasingowych. Nie udokumentowali też mimo wezwania wysokości środków pieniężnych przejętych lub przekazanych organom egzekucyjnym od stycznia 2013 roku, ani nie ujawnili wysokości dopłat otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do prowadzonej działalności rolniczej. Ponadto uchylili się od przekazania pełnych informacji dotyczących "W spółka z o.o." w miejscu ich zamieszkania.
Pismem z dnia 1 grudnia 2014 roku X., Y. po raz kolejny złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z zawartych w nich informacji wynika, że X., Y. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny to ... zł (umowa o pracę wnioskodawcy). Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. ... ha i spłaca swoje zobowiązania finansowe w wysokości około ... zł z dochodów z dzierżawy budynków, w których wcześniej prowadził działalność gospodarczą.
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił X., Y. przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wskazali, że ich dochody drastycznie spadły i nie są w stanie uiścić kosztów sądowych. Ich sytuacja znacznie odbiega od ustalonego stanu faktycznego. Skarżąca uległa wypadkowi i obecnie przebywa na rencie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.
Należy zaznaczyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został już rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 3 czerwca 2014 r., stąd ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy z art. 165 p.p.s.a., a więc ustalić, czy po wydaniu przez Sąd prawomocnego orzeczenia z dnia 3 czerwca 2014 r. nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy.
Analiza znajdujących się w aktach sprawy formularzy PPF pozwala z przekonaniem stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom skarżących – ich sytuacja majątkowa nie uległa zmianie. Co więcej, skarżący ponownie nie przedstawili rzetelnie – za pomocą stosownych dokumentów – swojej sytuacji majątkowej.
Analiza dokumentacji przekazanej w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego jednoznacznie wskazuje, że sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej, nie została przedstawiona rzetelnie, a ponadto nie uległa istotnej zmianie od dnia ... czerwca 2014 r.
Skarżący nadal czerpią dochody z trzech źródeł: z działalności rolniczej na gruntach rolnych o pow. ponad ... ha, z działalności gospodarczej skarżącego oraz z umowy o pracę skarżącego w "W sp. z o.o.". Żona wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża. Niemniej jest ona współwłaścicielem majątku wynajmowanego firmie "W sp. z o.o.". Przychody z najmu są przychodami z działalności gospodarczej. Jedynym udziałowcem "W sp. z o.o." jest syn wnioskodawców B.. Wnioskodawca jest pracownikiem i prokurentem w tej spółce.
Wnioskodawcy nie udokumentowali wysokości przychodu z działalności rolniczej (w tym wysokości otrzymanych środków pomocowych), ani wysokości kosztów prowadzenia tej działalności. Według pisemnych zapewnień przychód ze sprzedaży płodów rolnych w 2013 roku wyniósł ... zł, a koszty uzyskania tego przychodu to ... zł. Koszty prowadzenia działalności rolniczej za rok 2014 zostały zadeklarowane na kwotę ... zł. Wynagrodzenie skarżącego z tytułu zatrudnienia w "W sp. z o.o." za rok 2014 wyniosło ...0 zł, przychód z działalności gospodarczej za ten rok osiągnął wysokość ... zł, a koszty uzyskania tego przychodu zamknęły się w kwocie ... zł.
Skarżący posiadają następujące ruchomości: samochód ...
Wnioskodawcy posiadają także majątek w postaci nieruchomości, na który składają się:
- nieruchomości w miejscowości Koszanowo: grunt ...mkw., budynki ... m kw. budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez "W" sp. z o.o.;
- nieruchomość rolna o powierzchni ... ha – uprawa roślinna oraz ... ha – las;
- nieruchomość wskazana, jako adres zamieszkania – S., która według oświadczenia jest własnością matki skarżącego.
Z przedłożonych oświadczeń wnioskodawców o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez nich należycie wyjaśniona ich aktualna sytuacja materialna. Oświadczenia majątkowe wnioskodawców, zawarte następnie na urzędowych formularzach, nie odpowiadało wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżących nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę ich zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Podobnie jak w momencie orzekania przez Sąd w dniu ... czerwca 2014 r., wnioskodawcy powołali się enigmatycznie na znaczne pogorszenie się ich sytuacji finansowej, a także na wypadek skarżącej i pobieranie przez nią świadczeń rentowych.
W konkluzji należy stwierdzić, że złożone przez skarżących oświadczenia uniemożliwiają Sądowi ocenę, czy zaistniały zmiany okoliczności sprawy, warunkujące możliwość zmiany postanowienia z dnia ... czerwca 2014 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło