III SA/Po 1532/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na pismo Wojewody z dnia [...] września 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozpoznania odwołania od wypłaty świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy p o s t a n a w i a odrzucić skargę. A. B. złożył do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wniosek o przyznanie świadczeń ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na okres od [...] czerwca 2021 r. do [...] sierpnia 2021 r., obejmujący 6 pracowników. Aktem z [...] lipca 2021 r. nr [...] dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], wskazując na art. 15gga ust. 11 i 12 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm., dalej jako ustawa COVID-19) w związku z § 1 ust. 1 lit. b) oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek COVID-19 (Dz. U. poz. 371 z późn. zm.) odmówił przyznania i wypłaty świadczeń, ponieważ pracownicy wykazani w przedmiotowym wniosku zostali już objęci wsparciem w Powiatowym Urzędzie Pracy w Wągrowcu, z art. 15zzb ustawy COVID-19. A. B. ocenił, że pismo z [...] lipca 2021 r. stanowi decyzję administracyjną i wniósł odwołanie, do Wojewody. Wojewoda, pismem z [...] września 2021 r. nr [...] poinformował, że sprawa nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, tym samym Wojewoda nie jest organem nadzorującym Wojewódzki Urząd Pracy w [...] w sprawach dot. spraw cywilnych. Wojewoda ocenił, że nie jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. B., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej czynności Wojewody a także decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Nadto, z najdalej posuniętej ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby Sąd uznał, że skarga na czynność Wojewody nie jest dopuszczalna, pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność dyrektora [...] Urzędu Pracy w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń objętych wnioskiem, jednocześnie wnosząc o rozpoznanie skargi jako skargi właśnie na tą czynność. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 10 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r., poz. 1111, ze zm.), polegające na odmowie rozpoznania odwołania od decyzji dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z 29 lipca 2021 r., z uwagi na cywilnoprawnych charakter sprawy o dofinansowanie, 2) art. 15gga ust. 3 i ust. 11 ustawy COVID-19, polegające na odmowie uchylenia decyzji dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z [...] lipca 2021 r. o odmowie wypłaty dofinansowania ze środków FGŚP wynagrodzeń pracowników w przypadku znacznego obniżenia przychodu przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi. Zarządzeniem z [...] grudnia 2021 r. Sąd nakazał wyłączenie i zarejestrowanie, pod nowym numerem, skargi na akt dyrektora [...] Urzędu Pracy z [...] lipca 2021 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 15 gga ust. 1 ustawy COVID-19, przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, który na dzień [...] września 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1662), lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy w następstwie wystąpienia COVID-19, co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 ww. ustawy o COVID. Wniosek ten jest rozpoznawany przez organ, który może uwzględnić wniosek i przyznać świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinasowanie wynagrodzenia pracowników lub odmówić przyznania ww. świadczenia. Z kolei art. 15 gga ust. 9 ustawy o COVID-19 stanowi, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, po stwierdzeniu kompletności wniosku i złożeniu przez przedsiębiorcę wszystkich oświadczeń, o których mowa w ust. 6 pkt 2-7, występuje niezwłocznie w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy. Stosownie do art. 15 gga ust. 11 ustawy o COVID-19, dofinansowanie jest udzielane na podstawie umowy o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy i przysługuje przez łączny okres 3 miesięcy kalendarzowych, przypadających od miesiąca złożenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że w sprawie tego rodzaju nie ma do czynienia z klasyczną umową cywilnoprawną, bowiem umowa ta została uregulowana (ma podstawę prawną) w art. 15 gga ustawy o COVID-19, który to przepis znajduje się w obszarze prawa administracyjnego, reguluje bowiem stosunki pomiędzy państwem a jednostką (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2021 r., I GSK 1415/21). Zdaniem NSA nie sposób zatem nie dostrzec silnych powiązań tej umowy z prawem administracyjnym. Zawieranie tej umowy wiąże się z realizacją określonych zadań dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, jako organu administracyjnego. Działanie organu na podstawie art. 15 gga ustawy o COVID-19 jest zatem działaniem z zakresu administracji publicznej, tyle tylko, że z wykorzystaniem pewnych konstrukcji cywilnoprawnych. W przywołanym postanowieniu NSA podkreślił, że ustawodawca przemilczał, w jakiej formie ma nastąpić odmowa przyznania świadczenia. NSA ocenił, że nie jest to decyzja administracyjna. Z uwagi na dysponowanie przez dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, środkami z funduszu pracy, nie ma typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawna konstrukcja, związana z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że chce przekazać pewne środki beneficjentowi, to zawiera umowę. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie, której otrzyma wsparcie, należy w ocenie NSA uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako P.p.s.a.). Zdaniem NSA, skoro w art. 15gga ust. 9 ustawy COVID-19 wskazano, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy, po stwierdzeniu kompletności wniosku i złożeniu przez przedsiębiorcę wszystkich oświadczeń (....) występuje niezwłocznie w formie elektronicznej do dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o przyznanie limitu/zapotrzebowania na środki, to organ ten ocenia warunki przyznania dofinansowania i sam kreuje relację prawną, a nie jedynie urzeczywistnia obowiązek wynikający już z przepisów prawa przez jego konkretyzację, co odpowiadałoby formule czynności materialno-technicznej. Zdaniem NSA jest to inny akt, a nie czynność materialno – techniczna, przy czym sądowej kontroli aktu odmowy zawarcia umowy, o którym mowa w art. 15gga ust. 1 ustawy COVID-19 nie wyklucza okoliczność, że jest on podejmowany w sferze uznania administracyjnego. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela wywody poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. postanowienia z 19 listopada 2021 r., I GSK 1415/21. W związku z tym należało osobno zarejestrować skargę na akt dyrektora [...] Urzędu Pracy z [...] lipca 2021 r., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Po [...]. Wyrokiem z [...] kwietnia 2022 r., III SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi w trybie uproszczonym, uchylił akt dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z [...] lipca 2021 r. nr [...] oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W realiach niniejszej sprawy, zaskarżalność aktu dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z [...] lipca 2021 r. oznacza, że niedopuszczalne było składanie środka odwoławczego od tego aktu – w tym przypadku do Wojewody. W konsekwencji niedopuszczalne było także zaskarżenie pisma Wojewody z [...] września 2021 r. (w którym Wojewoda wskazał, że nie jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie). Uznając, że sprawa ze skargi na czynność Wojewody z [...] września 2021 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargę odrzucił. Zgodnie z tym przepisem Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.