III SA/Po 1544/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-04-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Górecka, Sędzia WSA Marek Sachajko, Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, które są sprzedawane w celu dalszego przetworzenia, może być uznany za transport odpadów, zwalniający z obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy za pomocą tachografu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewożony towar, będący produktem ubocznym pochodzenia zwierzęcego sprzedanym w celu dalszego przetworzenia, nie może być uznany za odpad w rozumieniu ustawy o odpadach ani za 'tuszę zwierzęcą' w rozumieniu przepisów unijnych. W związku z tym, nie można było zastosować przepisów zwalniających z obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy za pomocą tachografu, co skutkowało zasadnością nałożenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika drogowego M. N. za niewłaściwą obsługę tachografu, skutkującą nierejestrowaniem aktywności kierowcy. Skarżący twierdził, że przewoził odpady poubojowe nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, co zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. n rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zwalniało go z obowiązku używania karty kierowcy. Organy administracji uznały, że przewożony towar (otoka wieprzowa i tłuszcz kaszlowy) był sprzedawany w celu dalszego przetworzenia, a nie jako odpad, co wykluczało zastosowanie zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...] Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na prowadzącego Usługi Transportowe M. N. karę pieniężną w wysokości [...] zł z uwagi na niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] października 2020 roku podczas kontroli drogowej na DK nr [...], w miejscowości P., stwierdzono, że zestaw pojazdów składających się z ciągnika siodłowego marki M. o nr rej. [...] oraz naczepy marki C. o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, którym kierował M. N. nie miał zalogowanej karty kierowcy w slocie tachografu zamontowanego w pojeździe. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2020 roku. W trakcie przesłuchania przedsiębiorca zeznał, iż nie używał karty kierowcy, gdyż nie podlegał przepisom o obowiązku rejestrowania czasu pracy. Organ I instancji na podstawie dokumentów przekazanych przez nadawcę i odbiorcę towaru, po który w dniu kontroli jechał przedsiębiorca ustalił, iż przewożonym ładunkiem miały być (otoka wieprzowa oraz tłuszcz kaszlowy). Powyższy towar został sprzedany przez firmę W. sp. z o.o. przedsiębiorstwu A. sp. z o.o. w celu wytworzenia tłuszczu przemysłowego, co potwierdziło pismo z dnia [...] listopada 2020 roku. Towar, który miał być przewożony w dniu kontroli nie stanowił odpadu. Nadawca nie zlecił przewozu otoki wieprzowej i tłuszczu kaszlowego w celu ich utylizacji, tylko w celu dalszego wykorzystania, przetworzenia. Wskazane elementy wieprzowe stanowiły zatem zwykły towar, będący przedmiotem handlu, a nie odpad zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 797 ze zm.). Pismem z dnia [...] mara 2021 roku M. N. wniósł odwołanie wskazując, że nie doszło do naruszenia, gdyż na podstawie art. 13 ust. 1 lit. n rozporządzenia [...] przewóz był zwolniony z konieczności rejestrowania danych przez tachograf. W czasie kontroli przedsiębiorca wykonywał przewóz po załadunek odpadów poubojowych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 roku, sygn. [...], Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...] W uzasadnieniu organ stwierdził, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Inspektor Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie. Odnośnie możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych, w ocenie organu odwoławczego nie zaszły okoliczności stanowiące przesłanki do ich zastosowania, gdyż strona nie udowodniła, iż dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. W ocenie organu odwoławczego postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Organ odwoławczy nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c u.t.d. określającego przesłanki egzoneracyjne. Pismem z dnia [...] września 2021 roku M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę od decyzji Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2021 roku w sprawie o sygn. akt [...], której zarzucił: I. odnośnie przepisów prawa materialnego, t.j.: a) naruszenie przepisu art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez ukaranie karą pieniężną w wysokości [...] zł w związku z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podczas gdy nie naruszył obowiązków i warunków związanych z transportem drogowym; b) naruszenie art. 13 lit. n rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że był obowiązany umieścić kartę kierowcy w tachografie i rejestrować czas pracy, gdyż wykonywał transport odpadów zwierzęcych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i był zwolniony z obowiązku umieszczenia karty kierowcy w tachografie i rejestrowania czasu pracy. c) naruszenie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że wykonując przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć tj. z zapewnień zamawiającego i dokumentów handlowych wynikało, że przewoził odpady poubojowe nienadające się do spożycia przez ludzi, przez co miał uzasadnione przeświadczenie, że w przypadku przedmiotowego przewozu nie obowiązywał obowiązek umieszczenia karty kierowcy w tachografie. II. odnośnie przepisów postępowania: a. naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a/ w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji przejawiające się brakiem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję; b. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania obywateli do organów państwa, co przejawiło się w pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego przez co organ uznał, że nie wystąpiły przesłanki wyłączające ukaranie; c. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów, co przejawiło się w przyjęciu, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, należało uznać że zasadne jest ukaranie karą w wysokości [...] zł, podczas gdy z dokumentów handlowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, że dokonywał transportu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, przez co nie miałem obowiązku umieszczać karty kierowcy w tachografie. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2021 roku sygn. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 roku nr [...] w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; a także o zasądzenie od organu administracji publicznej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 - określanej dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie sprowadzał się do ustalenia czy skarżący był zwolniony z obowiązku zalogowania karty kierowcy w slocie tachografu zamontowanego w pojeździe. Przedmiotem kontroli jest decyzja Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2021 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...]zł wobec stwierdzenia podczas kontroli wykonywania przewozu drogowego pojazdem braku włożenia karty kierowcy do tachografu pojazdu ciężarowego. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wskazała na naruszenie art. art. 13 lit. n rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE. z 2006 roku, L 102, s. 1), zgodnie z którym o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do następujących przewozów wykonywanych: pojazdami używanymi do przewozu odpadów lub tusz zwierzęcych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Krajowy ustawodawca skorzystał z takiego uprawnienia wprowadzając art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019 roku, poz.1412 t.j.) zgodnie z którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej kategorie pojazdów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, wyłącza się ze stosowania art. 5-9 tego rozporządzenia. Jednocześnie zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców kategorie pojazdów, o których mowa w ust. 1, są wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 roku w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014.". Wbrew twierdzeniom skarżącego powyższe przepisy nie stanowiły podstawy do jego zwolnienia z obowiązku zalogowania karty kierowcy do tachografu pojazdu ciężarowego podczas przejazdu objętego kontrolą w dniu [...] października 2020 roku na DK nr [...]. W przedmiotowej sprawie funkcjonariusze KPP w O. zatrzymali zestaw pojazdów o [...], który prowadził M. N.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz strony. W czasie kontroli M. N. wykonywał był w drodze po załadunek odpadów poubojowych tj. otoki wieprzowej i tłuszczu kaszlowego. Według skarżącego w dokumencie handlowym z dnia [...] października 2020 roku, znajdującym się w aktach sprawy, jest adnotacja, że skarżący przewoził produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczony do spożycia przez ludzi. Jednocześnie o z dokumentów przewozowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, że celem przewozu było dostarczenie owych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi do zakładu przetwórczego. Z ustaleń dokonanych przez organ wynikało, że przedmiotem przewozu był kontrolowany przewóz dokonywany przez firmę M. N. i został zafakturowany dokumentem [...], którego kopie wraz z zestawieniem przyjęć magazynowych przedstawiła spółka A. spółka z o.o. w odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...] stycznia 2021 roku. Zgodnie z dokumentem handlowym przedmiotem dostawy była konkretnie świńska otoka oraz tłuszcz kaszlowy. Powyższy towar został sprzedany przez firmę W. spółka z o.o. przedsiębiorstwu A. spółka z o.o. w celu wytworzenia tłuszczu przemysłowego, co potwierdziło znajdujące się w aktach administracyjnych pismo A. spółka z o.o. z dnia [...] listopada 2020 roku. W takiej sytuacji organy administracji trafnie przyjęły, że transportowany towar nie mógł zostać uznany za odpad w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach. Jednocześnie jak trafnie zaznaczył organ odwoławczy przewożony towar nie mógł zostać uznany za "tusz zwierzęcy", gdyż nie spełniał wymogów definicji legalnej określonej zgodnie z załącznikiem I pkt 1.9 rozporządzenia (WE) nr 853/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. L 139 z 30.4.2004 roku, s. 55), który wskazuje na "całą sztukę ubitego zwierzęcia po wypatroszeniu". Z uwagi na powyższe organ odwoławczy zasadnie skonstatował, że w rozpoznawanej sprawie nie można było zastosować art. 13 ust. 1 lit n rozporządzenia 561/2006, a zatem kierowca – przedsiębiorca M. N. w dniu [...] października 2020 roku miał obowiązek zalogować kartę kierowcy do tachografu i rejestrować swój czas pracy, a wobec braku wypełnienia takiego obowiązku stwierdzonego podczas przedmiotowej kontroli drogowej, zasadnie stwierdzono naruszenia określone przez l.p.6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 roku, poz. 180 t.j.), a tym samym nie naruszono w niniejszej sprawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W sprawie nieuzasadniony pozostaje też zarzut naruszenia treści przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było przyjąć, że wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W tych okolicznościach to podmiot wykonujący usługi transportowe powinien wiedzieć dokładnie co pozostaje przedmiotem świadczonych usług. Niewystarczające było w tym względzie samo zapewnienie zamawiającego na rzecz którego świadczył usługi transportowe oraz dokumenty handlowe z których miało wynikać, że przewoził odpady poubojowe nienadające się do spożycia przez ludzi. W tym zakresie istotne okazało się przeznaczenie transportowanego towaru w celu jego dalszego przetworzenia, bez względu na fakt, że nie nadawał się on do spożycia. Wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącego niewystarczające w tym względzie było jego uzasadnione przeświadczenie, że w przypadku przedmiotowego przewozu "odpadów poubojowych nienadających się do spożycia przez ludzi" nie miał obowiązku umieszczania karty kierowcy w tachografie. Nie można było uznać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, gdyż niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, co w szczególności może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewóz nie był w stanie się przeciwstawić. Okoliczności sprawy nie wskazywały, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Skarżący miał bowiem możliwości ustalenia w jakim celu będzie dokonywał transportu przedmiotowego towaru. Reasumując w ocenie sądu organy administracji dokonując ustaleń w rozpoznawanej sprawie dokładnie wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy oraz wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy informując o tym w trakcie prowadzonego postepowania stronę skarżącą, a więc nie naruszyły przepisów art. 7, art., 8, art. 77, art. 80, w związku z art. 107 k.p.a. Z przytoczonych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga nie mogła zostać uwzględniona, a zatem należało ją oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło