III SA/Po 156/16

Dnia 19 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 roku nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1137, ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] o skierowaniu P. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, C, CE, T. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. zwrócił się do organu I instancji o skierowanie P. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowi w związku z otrzymaniem łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Pismem z dnia [...] października 2015 r. Starosta [...] poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, w ramach posiadanych uprawnień. Decyzją z dnia [...] października 2015 r., Starosta [...] skierował P. J. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, C, CE, T w terminie 3 miesięcy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zdaniem odwołującego punkty karne winny być anulowane z uwagi na wniosek z okresu sprzed ponad roku, a organ w ramach posiadanych uprawnień winien skierować go na kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że organy ruchu drogowego stwierdziły, że skarżący w okresie od września 2012 r. do czerwca 2013 r. wielokrotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał 26 punktów karnych. Powyższą okoliczność potwierdza pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] marca 2014 r., w którym wskazano zarówno daty, w jakich strona naruszyła przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednia liczbę punktów. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu, że w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, organ odwoławczy wskazał, że do dnia 4 stycznia 2016 r. kierowanie na sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych odbywa się wyłącznie na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący zarzucając naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 80 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Starosty [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r., nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) , ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że poddane kontroli w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie znajduje materialnoprawną podstawę w art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm., dalej: "P.r.d."), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 przywołanej ustawy. Stosownie do art. 130 ust. 1 P.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie zaś z art. 130 ust. 2 P.r.d. punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. W kontrolowanej sprawie nie jest w żaden sposób kwestionowane, że skarżący wskazane we wniosku o wszczęcie postępowania punkty w łącznej liczbie 26 uzyskał z tytułu naruszeń, których dopuścił się w okresie od września 2012 r. do czerwca 2013 r. Skoro bowiem skarżący przed upływem roku od naruszenia z dnia [...] września 2012 r., to jest jeszcze dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 40 akt administracyjnych), dopuścił się naruszeń, przez które przypisana mu łącznie pula punktów przekroczyła 24 (konkretnie rzecz ujmując wyniosła 26 punktów), to w świetle art. 130 ust. 2 in fine P.r.d. przypisane w ten sposób punkty nie podlegają usunięciu, mimo upływu roku od dnia poszczególnych naruszeń. Przekroczenie przez skarżącego 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego obligowało Starostę [...] - stosownie do art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b P.r.d. - działającego na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. jednoznacznie wskazuje organ właściwy, procesową formę, charakter oraz przesłanki skierowania kierowcy na sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdu. Skierowania takiego w drodze decyzji administracyjnej dokonuje starosta, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, lub burmistrz. Literalne brzmienie przepisu ("podlega") dowodzi, że przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji – właściwy organ zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na sprawdzenie omawianych kwalifikacji. Organ ten nie jest jednak uprawniony do weryfikowania przypisanej kierowcy liczby punktów. Zebranie przez kierowcę określonej liczby punktów pociąga za sobą odpowiednie konsekwencje, które zostały określone w ustawie. Należy do nich m.in. skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Norma ta ustanawia limit punktów, po uzyskaniu których podjęta przez kierowcę samodzielnie reedukacja, o której mowa w art. 130 ust. 3 zdanie pierwsze u.p.r.d., nie będzie już miała wpływu na zachowania organów administracji, a kierowca, który uzyskał w ciągu roku 24 punkty karne, nie może liczyć na obniżenie ich ilości ze skutkiem cofnięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Interpretowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w taki sposób, że kierowca w drodze szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby możliwość kontrolnego sprawdzenia jego kwalifikacji, a w konsekwencji udaremniałoby osiągnięcie celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego. Kierowca każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów , odbywając na własny koszt szkolenie, uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków dyscyplinujących do przestrzegania przepisów ruchu drogowego stawałoby się bezskuteczne. W istocie oznaczałoby to niemożność wykonania funkcji prewencyjnej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, które powinny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruch drogowego ( por. wyroki NSA z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt IOSK 723/10 i z dnia 1 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 225/12). W tym postępowaniu starosta bada tylko czy wniosek komendanta dotyczy kierowcy, który przekroczył 24 punkty, a co wynika z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję. Ustaleń w zakresie przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego organ dokonuje na podstawie dokumentu urzędowego jakim jest sformalizowana informacja nadesłana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji (wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji). Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie są zasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a., gdyż jak zaznaczono powyżej Starosta nie posiada uprawnień do kontroli wniosku nadesłanego przez Wojewódzkiego Komendanta Policji. Również chybiony jest zarzut zarzucający organom błąd w ustaleniach faktycznych mający fundamentalne znaczenie. Przekroczenie przez kierowcę w ciągu roku od pierwszego naruszenia liczby 24 punktów, przy braku odbycia szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, skutkuje zatem obligatoryjnym sprawdzeniem kwalifikacji takiego kierowcy, w trybie przewidzianym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy P.r.d. Dopiero pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji daje podstawę do usunięcia z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazówkę interpretacyjną stanowić winno także rozwiązanie przyjęte przez samego ustawodawcę w art. 136 ust. 1 u.k.p., w świetle którego w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Bezzasadne jest zatem przekonanie skarżącego, iż sam upływ 1 roku od daty pierwszego złamania przepisu ruchu drogowego powoduje automatycznie usunięcie z omawianej ewidencji otrzymanych przez kierowcę punktów karnych i uwalnia tego kierowcę od sankcji, o jakich mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy P.r.d. Punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego pozostają w ewidencji aż do czasu zaistnienia sytuacji skutkujących ich usunięciem. Chodzi tu między innymi o sytuacje przewidziane w art. 130 ust. 2 i ust. 3 ustawy P.r.d. Ponadto usunięcie z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego następuje po otrzymaniu informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W momencie przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d. właściwy komendant wojewódzki Policji ma obowiązek wystąpić do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W konsekwencji wymieniony organ administracji po otrzymaniu wskazanego wniosku komendanta wojewódzkiego Policji zobligowany jest zastosować wobec takiego kierowcy instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy P.r.d., to jest skierować kierowcę na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami. Postulowane w skardze odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, zgodnie z którą kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24 punktów, niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, według którego, choć regulacja przewidująca sankcję za przekroczenie ustalonego ustawą limitu punków za wykroczenia drogowe, polegającą na skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie jest środkiem stricte prawnokarnym, to przynależy do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym), poddanym nadzorowi policji lub innych organów, którym przepisy szczególne przyznają konkretne kompetencje przysługujące policji. Podsumowując: w ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wykazała, iż nie narusza ona prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające, spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres niezbędnych ustaleń. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił