III SA/Po 156/22

WyrokWSA w Poznaniu2022-07-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Marek Sachajko, Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z powodu niespełnienia warunku spadku przychodu, gdy płatnik zmienił przeważający kod PKD w okresie objętym wnioskiem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo zastosował § 10 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r., który nakazuje dokonywanie oceny spełnienia warunku prowadzenia przeważającej działalności według danych z rejestru REGON. Skoro płatnik zmienił przeważający kod PKD w okresie objętym wnioskiem, organ zasadnie uznał, że nie można porównać spadku przychodów z września 2020 r. do marca 2021 r., ponieważ w tych okresach prowadzono działalność gospodarczą oznaczoną innymi kodami PKD.
Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 59.13.Z. Organ rentowy odmówił zwolnienia, argumentując, że we wrześniu 2020 r. (miesiąc porównawczy dla spadku przychodu) spółka nie prowadziła działalności oznaczonej tym kodem PKD, a jedynie działalność o kodzie 52.21.Z. Dodatkowo, płatnik dokonał zmiany przeważającego kodu PKD z 52.21.Z na 59.13.Z w lutym 2021 r. Skarżąca spółka zarzuciła organowi błąd w ustaleniach faktycznych i niewłaściwą wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2022 roku sprawy ze skargi D. S. i M. S. - wspólników spółki cywilnej P. s.c. D. S., M. S. w C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 01 grudnia 2020r. do 30 kwietnia 2021r. oddala skargę W dniu 4 maja 2021 r. P. L. s.c. D. S., M. S. wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. wskazując prowadzenie jako przeważającej działalności według kodu 59.13.Z. Decyzją z dnia 13 lipca 2021 r., znak: [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS II Oddział w Poznaniu odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Organ wskazał, że nie został spełniony ustawowy warunek uzyskania pomocy, tj. podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Dnia 14 lipca 2021 r. płatnik złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że organ pierwszej instancji odmawiając prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. nie wskazał wszystkich ustępów § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 - Dz. U. poz. 371 i 713. Decyzją z dnia 8 grudnia 2021 roku , znak [...]/217252/21 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w L. utrzymał w mocy decyzję z 13 lipca 2021 r. znak: [...] odmawiającą odmówił prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres: za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. Pismem z dnia 17 stycznia 2021 r. P. L. P. S.C. D. S., M. S. wniosła do skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w L. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia 13 lipca 2021 r. znak sprawy: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 10 ust. 1 w związku z §10 ust. 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 poprzez niewłaściwą wykładnię polegające na przyjęciu, że aby odnotować spadek należy mieć ten sam punkt odniesienia; - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie że we wrześniu 2020 r. nie była prowadzona działalność określona kodem PKD 59.13.Z ani jako przeważająca ani jako dodatkowa wyłącznie na podstawie wpisów w ewidencji działalności gospodarczej i pominięciu przedstawionej przez skarżącego pełnej dokumentacji księgowej dokumentującej zarówno rodzaj i zakres prowadzonej działalności jak również osiągane w tym okresie przychodu; - brak rzeczywistej weryfikacji prowadzonej działalności gospodarczej, - Brak uwzględnienia dostarczonych dokumentów i informacji w celu potwierdzenia rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. W efekcie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS oddział w L. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi; a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego zastosowany przez organ wpis w CEiDG oraz rejestrze REGON nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w rejestrach tych nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Zdaniem skarżącego, wpisy w tych rejestrach, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełniają również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur. Zdaniem skarżącego, przyjęty przez organ sposób wykładni, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania zwolnienia na gruncie ustawy COVID-19 oraz Rozporządzenia jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. W ocenie skarżącego, oceny w zakresie równego prawa do wsparcia należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium - wymogu wpisu w rejestrze, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie/rzeczywiście prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczej według PKD zostały pozbawione dostępu do zwolnienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy przyznania zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za okres od 1 grudnia 2020 roku d 30 kwietnia 2021 roku z uwagi na brak spełnienia uprawniających do tego warunków. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. poz. 371 i 713), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od 1 stycznia 2021 r do 31 stycznia 2021 r. albo za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. przysługuje płatnikom, którzy na dzień 31 marca 2021 r. prowadzili przeważającą działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 23) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z,85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielani uświadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z,91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z 24) i których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r. Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r., zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od 1 lutego 2021 r do 28 lutego 2021 r. przysługuje płatnikom, którzy na dzień 31 marca 2021 r. prowadzili przeważającą działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z,77.21.Z, A,79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D,90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, i których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r. Zgodnie z § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. , zgodnie z którym zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z,59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z,85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85-.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z,91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z,47.75.Z, 47.77.Z, 11.29.1, 11.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Stosowanie do treści § 10 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. zgodnie z którym "oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r." W rozpoznawanej sprawie we wniosku z dnia 4 maja 2021 r. płatnik wskazał kod PKD prowadzonej jako przeważającej działalności 59.13.Z. Według informacji dostępnych w rejestrze REGON, rodzaj przeważającej działalności na wskazany dzień oznaczony był kodem PKD 59.13.Z. Zakład nie kwestionował, że płatnik spełnił ten warunek. Natomiast kolejnym ustawowym warunkiem uzyskania pomocy jest spadek przychodu (w rozumieniu przepisów podatkowych) osiągniętego z działalności oznaczonej właściwym PKD na dzień 31 marca 2021 r. w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r. W złożonym wniosku płatnik oświadczył, że przychód uzyskany z powyższej działalności w marcu 2021 r., był niższy co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r. z przeważającej działalności wskazanej w I części wniosku. Wskazana działalność musiała być prowadzona także we wskazanym miesiącu zarówno roku 2021 jak i 2020. Należy zaznaczyć, że działalność ta powinna była być określona chociażby pobocznym kodem PKD w miesiącu wrześniu 2020. W przypadku skarżącej spółki, według informacji dostępnych w rejestrze REGON we wrześniu 2020 r. nie była prowadzona działalność określana kodem PKD 59.13.Z. ani jako przeważająca, ani jako dodatkowa. Zgodnie z treścią informacji do wniosku [...] wynika, że na dzień 30 września 2020 roku płatnik nie prowadził działalności oznaczonej kodem PKD 59.13.Z wskazanym we wniosku. Według pisma GUS z dnia 1 lipca 2021 r. na 30 września 2021 r. wnioskodawca posiadał zadeklarowany kod PKD przeważającej działalności 52.21.Z. Według pisma GUS z dnia 6 sierpnia 2021 r. na 30 września 2021 r. nie posiadał zadeklarowanych innych kodów PKD jako działalność drugorzędna. W tym względzie organ zasadnie przyjął, że nie można było uznać, że skarżący odnotował co najmniej 40% spadek przychodu z przeważającej działalności. W tym względzie organ rentowy podjął czynności mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznie prowadzonej działalności przez stronę skarżącą. Niemniej jednak wobec braku innych wskazanych oprócz zapisanej jako wiodącą kodów prowadzonej działalności gospodarczej, nie można było w żaden sposób ustalić , że wiodącym kodem prowadzonej działalności była inna działalność, niż tak którą zgłoszono wówczas jako rzeczywiście wiodącą przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Tym samym organ poprawnie zweryfikował kod PKD w miesiącu wskazanym jako miesiąc w stosunku do którego nastąpił spadek przychodów. Jednocześnie według informacji uzyskanych z bazy REGON wynika, że dnia 2 lutego 2021 r. płatnik dokonał zmiany przeważającego rodzaju działalności PKD z 52.23.Z. (Działalność usługowa wspomagająca transport lotniczy) na 59.13.Z. (Działalność związana z dystrybucja filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych). Organ uznał, że skoro płatnik zmienił rodzaj prowadzonej działalności, tym samym brak jest możliwości porównania spadku przychodów z września 2020 r. do marca 2021 r, ponieważ w tych okresach prowadzona była działalność gospodarczą oznaczoną innym kodami PKD. W skardze na decyzję z dnia 8 grudnia 2021 r. podniesiono zarzut naruszenia § 10 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. oraz błędne ustalenia organu, że we wrześniu 2020 r. nie była prowadzona działalność określona kodem PKD 59.13.Z. Zarzuty skargi należy uznać za niezasadne. Ustalenia organu poczynione zostały zgodnie z reguła wyrażoną w § 10 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. według której oceny spełnienia warunku, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON. Zdaniem sądu organ prawidłowo zastosował ten przepis i podjął należne mające na celu ustalenie stanu faktycznego niezbędnego do zastosowania przepisu uprawniającego do uzyskania zwolnienia z tytułu obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 roku do 30 kwietnia 2021 roku. W tym zakresie organy nie naruszyły przepisów k.p.a. jakie mają zastosowanie do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło