III SA/Po 157/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2008r. przy udziale sprawy ze skargi A.Ch. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania. I. oddala skargę II. przyznaje adw. A.M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 309,80,- (słownie: trzysta dziewięć i 80/100) złotych, w tym 52,80 (słownie: pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek Z wnioskiem o wymeldowanie K.C. z pobytu stałego w lokalu nr [...] wystąpiła żona A.C. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż K.C. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1989r., co zostało przez niego potwierdzone w trakcie przesłuchania w dniu 9 sierpnia 2007r. Ponadto strona oświadczyła, że nie zgadza się na jego wymeldowanie z miejsca pobytu stałego ponieważ nie opuścił tego lokalu z zamiarem przebywania w innym miejscu. Powodem wniosku żony, jak twierdzi sam K.C. jest fakt, iż "narobił długów". Organ I instancji zwrócił się w dniu 20 września 2007r. do Komendanta Policji o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w przedmiotowej sprawie. Z odpowiedzi Policji wynika, że K.C. przebywa pod wskazanym adresem od 1989r. W dniu 12 października 2007r. A.C. zapoznała się z całością materiału zgromadzonego w sprawie, wnosząc o unieważnienie ślubu i meldunku. Dodatkowo w dniu 25 października 2007r. organ administracji prowadzący postępowanie przesłuchał świadka – sołtysa J.N., który potwierdził, iż K.C. przebywa pod ww. adresem. Biorąc powyższe pod rozwagę, Wójt Gminy decyzją z dnia 26 listopada 2007r. odmówił wymeldowania K.C. z pobytu stałego ww. lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji w terminie złożyła A.C., podtrzymują swój wniosek o wymeldowanie męża z przedmiotowego lokalu. Wojewoda Wielkopolski rozpatrując sprawę na skutek złożonego odwołania decyzją z dnia 14 stycznia 2008r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazuje, że podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Wójta. W ocenie Wojewody, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) organ wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oznacza to – dalej wywodzi organ administracji – że wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowi fakt opuszczenia przez daną osobę bez wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Organ prowadzący postępowanie był zobowiązany jedynie do ustalenia czy mąż wnioskodawczyni faktycznie opuścił przedmiotowy lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, tj. dobrowolnie wyprowadził się zabierając wszystkie swoje rzeczy, zerwał dotychczasowy kontakt z zajmowanym lokalem i skoncentrował swoje centrum życiowe w innym miejscu. Zdaniem Wojewody Wielkopolskiego w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ww. ustawy, co potwierdziły zeznania wnioskodawczyni, zeznania zainteresowanego, świadka oraz informacje zebrane przez Policję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję złożyła A.C. podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Skarżąca wniosła o wymeldowanie zainteresowanego z ww. lokalu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę powołał się na dotychczasowe argumenty i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie sądowej w dniu 18 listopada 2008r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, a skarżąca oświadczyła m.in., iż "K.C. przebywa w moim mieszkaniu nadal, ale o 6 rano wychodzi z domu do pracy i wraca tylko na noc". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisem art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić tu należy, iż w obecnym stanie prawnym meldunek jest tylko potwierdzeniem faktycznego pobytu w lokalu oraz służy wyłącznie celom ewidencyjnym wynikającym z powyższej ustawy i nie ma związku z prawem własności do lokalu. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" konieczna jest dobrowolność i to aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jak stanowi art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Legalność decyzji dokonującej wymeldowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zależy od nadania właściwego znaczenia terminowi "opuszczenie" dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego bez wymeldowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub czasowego w rozumieniu ww. przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). W świetle powyższego przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie czy K.C. opuścił miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy administracji zasadnie przyjęły, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła przesłanka trwałego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Fakt wychodzenia z domu do pracy przez zainteresowanego nie jest bowiem równoznaczny z trwałym opuszczeniem przez niego miejsca swojego zameldowania. Świadczą o tym ponadto następujące okoliczności faktyczne, nie kwestionowane i przyznawane przez samą skarżącą, a mianowicie, iż K.C. przebywa w mieszkaniu wnioskodawczyni, potwierdzone dodatkowo zeznaniami sołtysa oraz ustaleniami Policji. Skład orzekający podkreśla, że zameldowanie jest czynnością rejestracyjną, deklaratoryjną, nie stwarzającą uprawnień do lokalu, natomiast jest kwestią pochodną od faktu stałego pobytu. O charakterze pobytu w określonej miejscowości decyduje zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Zachowuje pełną aktualność teza wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001r. (sygn. V SA 1496/00), iż pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w związku z art. 25 kodeksu cywilnego). W niniejszej sprawie zainteresowany konsekwentnie deklaruje zamiar stałego pobytu w przedmiotowym mieszkaniu i brak jest podstaw do uznania tych oświadczeń za niewiarygodne, a ponadto bezspornie zamieszkuje w ww. lokalu. Na marginesie należy też zaznaczyć, iż w świetle regulacji art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nawet czasowe zameldowanie pod innym adresem niż miejsce stałego pobytu nie oznacza rezygnacji z zameldowania stałego, tak samo jak nie dowodzi braku zamiaru pobytu stałego pod danym adresem. Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego winno być następstwem ustalenia definitywnego zerwania więzi z tym miejscem przez osobę tam zameldowaną, bez ujawnionej na zewnątrz woli powrotu. Reasumując, dowody zgromadzone w aktach sprawy nie świadczą o tym, że uczestnik postępowania w sposób trwały i definitywny opuścił miejsce stałego pobytu. W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono również przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści przepisów art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 Kpa), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie. Zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł. Z tych też względów Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś D.W.d