III SA/Po 1571/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dot. wpisu do ewidencji producentów oddala skargę Skarżący [...] marca 2004 r. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów, podając swój numer rachunku bankowego (k. 1-1 akt adm.). W dniu [...] marca 2018 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynęło pełnomocnictwo skarżącego z [...] stycznia 2018 r. dla J. M. obowiązujące do [...] grudnia 2020 r., upoważniające ją do działania w imieniu skarżącego (k. 9-3 akt adm.) oraz wniosek o zmianę danych w ewidencji producentów (k. 9-1 akt adm.) w zakresie osoby pełnomocnika (wcześniej była nim A. M.) i numeru rachunku bankowego (podano numer rachunku bankowego nowego pełnomocnika J. M.). Dane zaktualizowano zgodnie ze zgłoszeniem (k. 10-1 akt adm.). W dniu [...] kwietnia 2020 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynął wniosek o dokonanie wydłużenia okresu obowiązywania pełnomocnictwa dla J. M. do [...] grudnia 2023 r. (k. 11-1 i 11-2 akt adm.), a [...] maja 2020 r. - wniosek o zmianę danych w ewidencji producentów w zakresie numeru rachunku bankowego (k. 13-1 i 13-2 akt adm.) - podano numer rachunku bankowego pełnomocnika J. M.). Pismem z [...] czerwca 2020 r. organ wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień co do wniosku z [...] maja 2020 r., gdyż wbrew art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2021 r., poz. 699), dalej: "ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów", dane posiadacza rachunku bankowego (J. M.) nie zgadzają się z danymi wnioskodawcy - producenta rolnego (J. M.). W odpowiedzi na wezwanie pismem z [...] czerwca 2020 r. (k. 15-1 akt adm.) strona wskazała, że wniosek z [...] maja 2020 r. o zmianę danych w ewidencji producentów w zakresie numeru rachunku bankowego złożono omyłkowo i wniosła o pozostawienie go bez rozpoznania zaznaczając jednocześnie, że nie ma niezgodności, o której mowa w wezwaniu. Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku z [...] maja 2020 r. o wpis do ewidencji producentów w uzasadnieniu wspominając, że ponadto [...] kwietnia 2020 r. strona wniosła o dokonanie wydłużenia okresu obowiązywania pełnomocnictwa dla J. M.. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji zarzucając, że organ niezasadnie połączył dwie odrębne sprawy: jedną z wniosku z [...] kwietnia 2020 r., a drugą z wniosku z [...] maja 2020 r., przy czym jednocześnie strona ponownie zaznaczyła, że ten ostatni wniosek złożyła omyłkowo. Decyzją z [...] września 2020 r. organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia podnosząc, że nie jest jasne, które postępowanie umorzono - z wniosku z [...] kwietnia 2020 r. czy z wniosku z [...] maja 2020 r. Ponadto wskazano, że strona składając wniosek z [...] kwietnia 2020 r. nie dokonała zmiany zgłoszenia danych, które wymagały złożenia zmiany do wniosku o wpis do ewidencji producentów, gdyż wszystkie dane w tej ewidencji pozostały aktualne (tu szczególnie - dane pełnomocnika), a przedłużeniu ulega jedynie udzielone na czas określony pełnomocnictwo. Pismem z [...] grudnia 2020 r. organ wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, gdyż wniosek z [...] maja 2020 r. skutkuje niezgodnością danych posiadacza rachunku bankowego (pełnomocnika J. M.) z danymi producenta rolnego (J. M.), a ponadto poinformował, że o przedłużenie pełnomocnictwa należy wnieść na stosownym formularzu w celu zmiany danych ewidencji producentów (k. 19-1 akt adm.). W odpowiedzi na wezwanie skarżący podniósł, że wniosek o przedłużenie pełnomocnictwa nie wymaga złożenia go na stosownym formularzu, gdyż - jak zauważył organ odwoławczy w decyzji z [...] września 2020 r. - wszystkie dane w tej ewidencji pozostały aktualne (tu szczególnie - dane pełnomocnika), a przedłużeniu ulega jedynie udzielone na czas określony pełnomocnictwo. Decyzją z [...] marca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ponownie umorzył postępowanie w sprawie wniosku z [...] maja 2020 r. o zmianę danych w ewidencji producentów. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji zaznaczając, że dotyczy ono jedynie uzasadnienia decyzji. Wskazała ponownie, że organ niezasadnie połączył dwie odrębne sprawy: jedną z wniosku z [...] kwietnia 2020 r., a drugą z wniosku z [...] maja 2020 r., przy czym jednocześnie strona ponownie zaznaczyła, że ten ostatni wniosek złożyła omyłkowo. Zdaniem strony umorzenie postępowania powinno dotyczyć jedynie postępowania z jej omyłkowo złożonego wniosku z [...] maja 2020 r. Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] marca 2021 r. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu [...] maja 2020 r. J. M. złożył zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów. Organ pierwszej instancji wystosował do wnioskodawcy [...] czerwca 2020 r. wezwanie do wyjaśnień, gdyż numer konta bankowego wskazany w zmianie do wniosku nie należy do wnioskodawcy. Strona w odpowiedzi na wezwanie złożyła pismo, w którym wskazała, że dane zawarte we wniosku o wpis do ewidencji producentów są w pełni aktualne i złożona zmiana do wniosku nie wprowadza żadnych modyfikacji w tym zakresie. Wnioskodawca wniósł o pozostawienie wniosku o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych) bez dalszego rozpoznania. Strona zatem skutecznie wycofała (formularz) zmiany do wniosku o wpis do ewidencji producentów, stąd stosuje się art. 105 K.p.a. skutkując umorzeniem postępowania. Umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania w danej instancji bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Organ nie rozstrzyga sprawy co do istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. Organ jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zdarzeniem powodującym bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie jest skuteczne wycofanie wniosku. Niezasadny jest zawarty w odwołaniu zarzut o rzekomym połączeniu dwóch spraw, gdyż decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jedynie zmiany do wniosku złożonej [...] maja 2020 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów ewidencja ta zawiera numer rachunku bankowego producenta lub numer rachunku producenta prowadzonego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w ewidencji producentów wskazać numer rachunku bankowego pełnomocnika producenta rolnego. Obowiązujące do 2019 r. przepisy w tym zakresie dopuszczały wskazanie rachunku bankowego pełnomocnika, ale dokonano zmiany regulacji przez wyłączenie tego uprawnienia (bez przepisów przejściowych w tym zakresie). Podejście takie spójne było z przepisem zawartym w sekcji 2 ("Działania kontrolne") część B ("Procedury płatności") załącznika I ("Kryteria akredytacji") do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z 28.08.2014, str. 18), dalej: "rozporządzenie delegowane Komisji nr 907/2014", zgodnie z którym agencja płatnicza przyjmuje procedury konieczne do zapewnienia, aby płatności były dokonywane wyłącznie na rachunki bankowe należące albo do beneficjentów albo do ich cesjonariuszy. W związku z powyższym nie ma uzasadnienia, aby ewidencja producentów zawierała dodatkowe informacje takie jak numer bankowy pełnomocnika lub osoby uprawnionej do reprezentacji. Pozostanie możliwość ustanawiania pełnomocnika lub osoby uprawnionej do reprezentacji zgodnie z odrębnymi przepisami. Rozwiązanie polegające na umożliwieniu realizacji płatności wyłącznie na rachunki bankowe należące albo do beneficjentów albo do ich cesjonariuszy ma także na celu zabezpieczenie przed nieuprawnionym pobieraniem przez pełnomocników lub osoby uprawnione do reprezentacji środków finansowych, w tym pochodzących z funduszy finansowanych z Unii Europejskiej. W skardze na decyzję organu odwoławczego zarzucono naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu braku możliwości wskazania numeru rachunku bankowego pełnomocnika producenta rolnego. Zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji nr 907/2014 agencja płatnicza przyjmuje procedury konieczne do zapewnienia, że płatności dokonuje się wyłącznie na rachunki bankowe należące bądź do beneficjentów, bądź do ich cesjonariuszy. Płatność dokonywana jest przez bank agencji płatniczej lub, w stosownych przypadkach, przez rządowe biuro płatnicze w ciągu pięciu dni roboczych od daty obciążenia rachunku EFRG lub EFRROW. W ocenie skarżącego, skoro możliwe jest dokonanie płatności na rzecz osoby trzeciej, tj. cesjonariusza, to tym bardziej możliwe powinno być dokonanie płatności na rzecz pełnomocnika. Dokonanie cesji wiąże się bowiem z całkowitym wyzbyciem się prawa przez beneficjenta, natomiast pełnomocnik przyjmuje fundusze w imieniu i na rzecz beneficjenta. Skoro zatem możliwe jest dokonanie cesji płatności, to tym bardziej powinno być dopuszczalne dokonywanie płatności na rzecz pełnomocnika, w szczególności w sytuacji, gdy np. beneficjent nie posiada własnego rachunku bankowego, gdyż nie ma obowiązku posiadania takiego rachunku. W szczególności, że zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji nr 907/2014 "żadne płatności nie mogą być dokonywane w gotówce". Uniemożliwienie dokonania płatności na rzecz pełnomocnika uniemożliwia uzyskanie dofinansowania rolnikom, którzy nie posiadają rachunków bankowych. W przeciwieństwie bowiem do przedsiębiorcy, rolnik nie ma obowiązku posiadania rachunku bankowego, w szczególności gdy nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na jego zreferowanie, powtarzanie go byłoby zbędne. W sprawie organy prawidłowo ustaliły na podstawie oświadczenia samego skarżącego, że wniosek [...] maja 2020 r. o zmianę danych w ewidencji producentów w zakresie numeru rachunku bankowego (k. 13-1 i 13-2 akt adm.), w którym podano numer rachunku bankowego pełnomocnika J. M., skarżący złożył omyłkowo, co potwierdził w szeregu pism (piśmie z [...] czerwca 2020 r. i obu odwołaniach), wnosząc o pozostawienie wniosku z [...] maja 2020 r. "bez rozpatrzenia". Jako że pozostawienie pisma bez rozpoznania możliwe jest jedynie w przypadku braków formalnych pisma (art. 64 K.p.a.), a tych we wniosku z [...] maja 2020 r. nie było, w istocie skarżący cofnął ten wniosek, stąd organ pierwszej instancji nie miał podstaw do kontynuacji postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. zasadnie umorzył postępowanie z wniosku z [...] maja 2020 r., a organ odwoławczy zgodnie z prawem utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy wadliwie powołując art. 138 § 2 zamiast art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. jako podstawę prawną swej decyzji, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. W skardze zarzucono naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu braku możliwości wskazania numeru rachunku bankowego pełnomocnika producenta rolnego. W związku z tym, że postępowanie wszczęte wnioskiem z [...] maja 2020 r. zgodnie z prawem umorzono, poza granicami sprawy pozostaje, czy w ewidencji producentów można wskazać numer rachunku bankowego pełnomocnika producenta. Na marginesie Sąd jednak wskazuje, że zgodnie z obowiązującym od 1 października 2019 r. brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów ewidencja ta zawiera numer rachunku bankowego producenta lub numer rachunku producenta prowadzonego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).