III SA/Po 1572/14

Dnia 05 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009r., po stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r , o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym uchylił swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r o przyznaniu E. B. płatności na rok 2009. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż do Biura Powiatowego [...] w dniu 9 stycznia 2009 r wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informujące, iż E. B. w okresie ,którego dotyczy płatność nie użytkował własnych gruntów rolnych. W konsekwencji organ uznał, iż należy z tego powodu wznowić postępowanie, a ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną odmówić przyznania płatności. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r, o nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zarzucono organowi I instancji, że wznowienie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną uzasadnione jest w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które mają istotne znaczenie dla sprawy, natomiast istniały one w dacie wydawania decyzji i nie były znane organowi. W niniejszym postępowaniu jednak tak nie było, bowiem okoliczności te znane były organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej. Wobec powyższego organ I instancji nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Na skutek w/w rozstrzygnięcia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] lutego 2011r. decyzję o nr [...], umarzającą postępowanie wznowieniowe, bowiem nie zaistniała przyczyna wznowienia postępowania. Następnie decyzją Dyrektora ARiMR z dnia [...] marca 2012 r o nr [...] stwierdzono nieważność decyzji kierownika ARiMR z dnia [...] stycznia 2010 przyznającej płatność na rok 2009. Podstawą stwierdzenia nieważności było wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, bowiem płatności przyznano do gruntów E. B., pomimo, iż nie był on ich posiadaczem. W dacie składania wniosku o płatność wydzierżawił on sporne grunty i tym samym zaprzestał prowadzenia na nich działalności rolniczej. E. B. od decyzji tej złożył odwołanie, a gdy została ona decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r o nr [...] utrzymana w mocy zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu [...] listopada 2012 r Kierownik Biura Powiatowego agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją o nr [...] odmówił przyznania E. B. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w kwocie 6007,71 oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w kwocie 3928,30 zł, a także uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. - O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2008,Nr 170 ,poz.1051 ze zm) rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku , w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności na grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami. Uprawnionym do przyznania płatności jest rolnik, który posiada na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności działki rolne, przy czym posiadaczem rzeczy , w zależności od tego, kto nią faktycznie użytkuje może być zarówno właściciel, jak i dzierżawca, najemca, czy użytkownik takiej rzeczy. Organ wyjaśnił, iż E. B. nie użytkował zgłoszonych we wniosku na 2009r. gruntów rolnych, bowiem z informacji uzyskanej z KRUS w [...] wynika, iż aby E. B. mógł uzyskać prawo do renty rolniczej w pełnej wysokości zobowiązany był do przeniesienia posiadanych gruntów w celu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Zaistniała więc sytuacja, gdy producent rolny przekazując w dzierżawę sporne działki na rzecz dzierżawcy nie był ich posiadaczem zgodnie z art. 77 ust.1 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego, nie był więc uprawniony do przyznania płatności. W odwołaniu od tej decyzji E. B. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania tj. art.16, 61, 7, 8, 9 i 12 Kpa .W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja organu I instancji narusza zasadę jednolitości i tożsamości postępowania w jednej sprawie. Organy wprowadzały wnioskodawcę w błąd i nie reagowały na jego zgłoszenia odnośnie przepisania gospodarstwa, naruszyły też zaufanie rolnika do organów Państwa. Decyzją z dnia [...] maja 2013 roku, o nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał przepisy prawa krajowego oraz wspólnotowe i na ich gruncie wywiódł, że sam fakt bycia właścicielem nie jest przesłanką do otrzymania płatności. Przepisy te bowiem nakazują rzeczywiste posiadanie (użytkowanie) gruntów, osoba chcąca uzyskać dopłaty musi grunty uprawiać rzeczywiście tzn. decydować, jakie rośliny uprawiać i dokonywać swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierać plony. Fakt, iż E. B. przekazywał dopłaty faktycznemu dzierżawcy nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił jeszcze, iż jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązki normują obowiązujące przepisy prawa krajowego i wspólnotowego. Skarżący skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniósł zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu, z tym, że dodatkowo złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka W. T. na okoliczność zawarcia umowy dzierżawy oraz zwrócenie się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przesłanie informacji dotyczących stanu sprawy o sygn. V SA/Wa 1982/12 dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 roku o przyznaniu skarżącemu dopłat. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania E. B. jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych na rok 2009. Wydanie tej decyzji poprzedzone zostało nadzwyczajnym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., o nr [...] przyznającej pierwotnie E. B. powyższe płatności. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013, o sygn. akt V SA/Wa 1982/12 r. stwierdzono nieważność w/w decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 sierpnia 2014 (sygn. II GSK 1005/13) oddalił skargę kasacyjną E. B. Tym samym prawomocnie rozstrzygnięto, iż decyzja o przyznaniu płatności wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tegoż wyroku wskazano, iż wystąpiła oczywistość naruszenia prawa, a konkretnie przepisu o przyznaniu skarżącemu płatności. Sąd uznał, iż rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie składania wniosku o przyznanie płatności nie była ich faktycznym użytkownikiem. Podkreślić należy, iż tut. Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w w/w sprawie. Po jego wydaniu postępowanie podjęto . Na skutek przeprowadzenia nadzwyczajnego trybu weryfikowania orzeczeń organów administracyjnych uznano, iż decyzja z [...] stycznia 2010 r. o przyznaniu płatności obarczona była wadą kwalifikowaną od dnia jej wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Uwzględniając takie konsekwencje postępowania nadzwyczajnego, organy zobligowane były do ponownego wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie przyznania płatności, na podstawie złożonego wniosku. Przystępując teraz do bezpośredniej oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uznać, że zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2013 roku oraz poprzedzająca decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem. Z przepisu art. 7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r – O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008, Nr 170,poz.1051 ze zm.) wynika, iż rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009. Z przepisów ustawy krajowej i wspólnotowych wynika, iż rolnik ubiegając się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych winien wykazać, że posiada grunty rolne tj. trwale, faktycznie je użytkuje i utrzymuje w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z normami ochrony środowiska. Wnioskodawca zobowiązany jest zatem do przedstawienia we wniosku obszarowym aktualnego stanu posiadania działek rolnych. Zadaniem zaś organów w toku postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy E. B. był użytkownikiem spornych działek w dniu 31 maja 2009 roku. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż E. B. wniosek o przyznanie płatności złożył w dniu 27 kwietnia 2009 r .Tymczasem z dokumentacji przekazanej przez KRUS w [...] wynika, iż wnioskodawca wydzierżawił grunty objęte wnioskiem w dniu [...] października 2002 W. T. Dokonał przeniesienia gospodarstwa, ponieważ było to warunkiem uzyskania renty rolniczej. Sam wnioskodawca w piśmie z dnia 17 lutego 2010 r oświadczył, iż istotnie działki wydzierżawił, umowa nadal jest wykonywana i realizowana, z tym że środki z tytułu dopłat E. B. przekazywał dzierżawcy. Także w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej potwierdził fakt zawarcia umowy dzierżawy, ale podkreślił, iż wielokrotnie zgłaszał się do organów Agencji w celu przepisania użytkowania gospodarstwa na dzierżawcę, jednak był przez pracowników Agencji wprowadzany w błąd. Powyższe dowodzi, że osobą uprawnioną do płatności był dzierżawca, czyli W. T., bowiem to on użytkował będące w jego posiadaniu grunty rolne. Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd nie stwierdził również naruszeń art. 7, 8, 9 i 12 Kpa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższego nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez skarżącego zarzuty, należy bowiem podkreślić ,że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a sąd nie mógł uwzględnić wniosku dowodowego E. B. o przesłuchanie świadka W. T. Przed sądem administracyjnym bowiem możliwe jest jedyne uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie innych środków dowodowych jest niedopuszczalne. W kontekście drugiego wniosku, uwzględniając zasadność oczekiwania na prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 przyznającej dopłaty, postępowanie zawieszono w celu uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia, a jego wynik uwzględniono przy rozpoznaniu skargi. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd skargę oddalił.