III SA/Po 1584/14

Dnia 14 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi X na akt Samorządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2014 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę W dniu [...] 2014 r. X z siedzibą w R. (dalej: "skarżący") złożył w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, dla "małych projektów", to jest operacji, które nie odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działań Osi 3 ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej osi. Uchwałą z dnia [...] 2014 r., nr [...], Rada Lokalnej Grupy Działania - Y, po przeprowadzeniu naboru, uznała operację skarżącego pod tytułem "Z" za zgodną z Lokalną Strategią Rozwoju i wybrała ją do finansowania. W następstwie rozpatrzenia wniosku, pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., Samorząd Województwa Wielkopolskiego poinformował skarżącego o odmowie przyznania pomocy na realizację ujętej we wniosku operacji, w zakresie "małych projektów", w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że planowana do realizacji operacja zakłada zakup łodzi napędzanej mechanicznie. Wskazany przez skarżącego zakres operacji 15.1.1 "Udostępnianie urządzeń i sprzętu, z wyłączeniem środków transportu napędzanych mechanicznie", literalnie wyklucza możliwość uznania kosztu zakupu środka transportu napędzanego mechanicznie za koszt kwalifikowany. Powołano przy tym § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1163). W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zawartym w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., skarżący podniósł, że odmowa przyznania pomocy jest błędna, albowiem łódź ratunkowa nie jest środkiem transportu w rozumieniu przepisów przywołanego w odmowie rozporządzenia. Środkiem transportu jest pojazd lądowy, wodny lub powietrzny przeznaczony do transportu osób lub towarów. Oczywistym, zdaniem skarżącego, jest natomiast to, że łódź ratownicza takiego przeznaczenia nie ma, służyć ma bowiem zabezpieczeniu imprez żeglarskich, pływackich i innych związanych z życiem lokalnej społeczności i promocji regionu. Nawet gdyby podzielić stanowisko błędnego wskazania zakresu operacji 15.1.1, organ winien zwrócić się zgodnie z § 11 ust. 2 przywołanego rozporządzenia do usunięcia nieprawidłowości - na przykład poprzez wskazanie zakresu operacji 15.1.3. Tymczasem organ pominął tę procedurę, odmawiając przyznania pomocy, co stanowi o oczywistym naruszeniu przepisów prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorząd Województwa Wielkopolskiego poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z uzasadnienia, pojęcie środka transportu nie zostało zdefiniowane w prawodawstwie krajowym, w tym również w rzeczonym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wobec tego, odwołując się do znaczenia słownikowego tego pojęcia, za środek transportu w ocenie organu uznać należy urządzenie, dzięki któremu możliwe jest przemieszczania osób, ładunków i informacji, to jest transport. Analizowane w sprawie wyłączenie nie dotyczy przy tym środków transportu w ogóle ale urządzeń napędzanych mechanicznie, a więc takich, w których źródłem energii (zespołem napędowym) jest jakiekolwiek urządzenie, a nie organizm żywy. Z kolei łódź ratownicza, czy też ratunkowa, jest urządzeniem konstrukcyjnie najczęściej wyposażonym w silnik, przewidzianym dla kilku lub kilkunastu osób, umożliwiającym realizację określonych działań. Zgodnie z opisem przedmiotu łódź ratownicza ma szerokie zastosowanie. Oprócz wykorzystywania jej przez określone jednostki ratownicze do prowadzenia przybrzeżnych akcji ratunkowych, znajduje zastosowanie między innymi w turystyce – wypożyczalnie, wędkarstwie, myślistwie lub przedsiębiorstwach rybackich. Może również służyć, zgodnie z intencją skarżącego, do zabezpieczania imprez. Zatem, mając na względzie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r., zdaniem organu, przyjąć należy, że zakup łodzi ratowniczej z napędem mechanicznym, jako urządzenia o szerokim zastosowaniu, jest wykluczony z możliwości refundacji. W uzasadnieniu podniesiono także, w powołaniu na § 4 ust. 1 rozporządzenia, że przedsięwzięcia realizowane w ramach małych projektów winny mieć co do zasady charakter otwarty. Wskazane jest zatem, aby możliwość korzystania z planowanych zakupów miały wszystkie zainteresowane osoby społeczności lokalnej z obszaru objętego Lokalną Strategią Rozwoju. Toteż skarżący, planując poprawę jakości życia społeczności lokalnej poprzez udostępnienie urządzeń i sprzętu, winien umożliwić potencjalnym użytkownikom dostęp do planowanych zakupów, a nie ograniczać go jedynie do zapewnienia udziału sekcji ratowniczej, zabezpieczającej określone imprezy. Ogranicza to grono użytkowników planowanej inwestycji, a biorąc pod uwagę przewidzianą do zakupu liczbę łodzi, pozbawia możliwości ich udostępnienia potencjalnie zainteresowanym podmiotom. W związku z zamkniętych charakterem operacji, w ocenie organu, jej koszty nie powinny stanowić kosztu kwalifikowanego. W uzasadnieniu nie podzielono także poglądu pominięcia przez Samorząd Województwa procedury dotyczącej przyznania pomocy z uwagi na zaistniałe przesłanki odmowy przyznania pomocy. Podkreślono przy tym, że operacja ma charakter inwestycyjny i nie sprowadza się do organizacji imprez. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania pomocy na realizację ujętej we wniosku operacji, skarżący zarzucił naruszenie: 1) § 4 ust. 1a pkt. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r., poprzez błędną subsumcję polegającą na uznaniu, że łódź ratunkowa jest środkiem transportu w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia, 2) pkt. 1a załącznika nr 1 do rzeczonego rozporządzenia w zw. z jego § 3 ust. 1 pkt. 1, poprzez błędną subsumcję i uznanie, że projekt nie mieści się w zakresie określonym w załączniku, 3) art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że łódź ratownicza będzie miała zastosowanie do rybołówstwa, wędkarstwa, myślistwa i w wypożyczalniach turystycznych, 4) § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, poprzez brak wezwania wnioskodawcy do usunięcia nieprawidłowości we wniosku polegającej na błędnym wskazaniu zakresu operacji - nr 15.1.1 zamiast 15.1.3. W uzasadnieniu skarżący zaakcentował, że zadaniem łodzi ratowniczej jest prowadzenie akcji ratunkowych, patrolowanie jeziora i kąpielisk, zabezpieczenie regat i innych zawodów w sportach wodnych, a nie przewóz ludzi z miejsca w miejsce. Skarżący podniósł nadto, że załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w pkt. 1a wskazuje, że poza zakresem ewentualnej pomocy jest "udostępnianie środków transportu napędzanych mechanicznie". Skarżący nie zamierza natomiast nikomu udostępniać łodzi ratowniczej, nawet gdyby uznać ją za środek transportu, lecz łódź ta służyć ma właśnie zabezpieczeniu imprez dla ogółu lokalnej społeczności oraz ratowaniu życia i zdrowia jej członków. Stwierdzenie, że łódź ratownicza służyć może do wypożyczania, łowienia ryb, myślistwa czy rybołówstwa nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a przeznaczenie tej łodzi wydaje się oczywiste. Fakt, że z łodzi będzie korzystać na przykład dwóch ratowników WOPR nie oznacza, że realizacja projektu ma charakter zamknięty, albowiem łódź ta służyć będzie wszystkim członkom lokalnej społeczności, pragnących aktywnie wypoczywać nad jeziorem będącym największą atrakcją turystyczną regionu. Samorząd Województwa Wielkopolskiego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas wyrażone stanowisko, zaznaczając, iż w przepisach prawa można znaleźć definicję środka transportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest interpretacja przepisów mających zastosowanie co do przedstawionego przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie pomocy w ramach wdrażania lokalnych strategii rozwoju – tj. zakupu łodzi ratowniczej napędzanej silnikiem spalinowym. Kwestie tę normuje wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 oraz z 2008 r. Nr 98, poz. 634) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 08 lipca 2008r. (Dz.U. nr 138 poz. 868 ze zm.), stanowiąc w § 4. ust. 1., że pomoc na małe projekty przyznaje się w formie refundacji części kosztów, które są uzasadnione zakresem realizacji małego projektu, niezbędne do osiągnięcia jego celu oraz racjonalne. W ust. 1a. wskazano, że do kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 ust. 4, zalicza się m.in. koszty: najmu, dzierżawy lub zakupu sprzętu, narzędzi, urządzeń lub maszyn, z wyłączeniem środków transportu napędzanych mechanicznie. Także w załączniku nr 1 do powyższego rozporządzenia jako zakres realizacji małych projektów wskazano podnoszenie jakości życia społeczności lokalnej na obszarze objętym LSR (Lokalną Strategią Rozwoju) m.in. przez udostępnianie urządzeń i sprzętu, lecz z wyłączeniem środków transportu napędzanych mechanicznie. W rezultacie sporne w niniejszej sprawie stała się ocena, czy łódź ratownicza o której dofinansowanie wniosła strona skarżąca, jest środkiem transportu. Zarówno w cytowanych: ustawie jak i w rozporządzeniu brak jest definicji legalnej "środka transportu", w tej sytuacji rozstrzygnięcia strony słusznie doszukiwały się w wykładni językowej jak też systemowej. Jak wynika z definicji zawartej w słowniku języka polskiego PWN pod redakcją W.Doroszewskiego (wydanie z 1997r), jak też pod redakcja S.Dubisza (wydanie 2006r) transport, to "przewóz ludzi i towarów, ładunków różnymi środkami lokomocji", "środki lokomocji służące do przewozu". Strona skarżąca przedstawiając swoje stanowisko w postępowaniu, wskazała na definicję encyklopedii PWN dostępną na stronie internetowej encyklopedia.pwn.pl/haslo/3988780/transport.html., jako transport określającej zespół czynności związanych z przemieszczaniem osób i dóbr materialnych za pomocą odpowiednich środków; obejmuje zarówno samo przemieszczanie z miejsca na miejsce, jak i wszelkie czynności konieczne do osiągnięcia tego celu, tj. czynności ładunkowe (załadunek, wyładunek, przeładunek) oraz czynności manipulacyjne (np. opłaty). Strona w swoim stanowisku kładła nacisk na okoliczność, że łódź ratownicza nie jest z założenia przeznaczona do przewozów, lecz do ratowania ludzi. W ocenie sądu z wszystkich wskazanych wyżej definicji wynika, że chodzi tu nie tylko o przewóz rozumiany jako przetransportowywanie (przewożenie), lecz także jako przemieszczanie (lokomocję). Dla definiowania środka transportu nie ma znaczenia, czy chodzi o przemieszczanie (przewóz, transport) towarów, ratowników, osoby ratowanej czy środków niezbędnych do ratowania życia. Należy dodatkowo w tym miejscu podkreślić, że ustawodawca w przepisach znajdujących zastosowaniu w niniejszej sprawie, przy kształtowaniu zakresu i warunków przyznania pomocy finansowej, wykluczając środki transportu napędzone mechanicznie jako koszty co do których istnieje możliwość ubiegania się o pomoc finansową nie rozróżnił celu, który miałyby wpływać na wyjątek od tej reguły. Kierując się zasadą racjonalnego ustawodawcy uznać należy, że brak rozróżnienia co do celu i przeznaczenia środka transportu jest zabiegiem zamierzonym. W rezultacie stanowisko strony uznać należy za nieprawidłowe. Na marginesie należy także pomocniczo zwrócić uwagę na rozwiązanie dotyczące środków transportu zawarte w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, gdzie ustawodawca w np. w art. 12 ustawy dokonał wskazania wyjątków pozwalających na odmienne potraktowanie środków transportu z uwagi na cel, któremu służą. Konsekwencją powyższych rozważań jest uznanie, że organy prawidłowo przyjęły, że w ramach przyjętego programu pomocowego nie jest możliwe finansowanie zakupu łodzi ratowniczej. Za nietrafny uznać należy także zarzut naruszenia przez organ § 11 ust. 2 cyt. Rozporządzenia poprzez brak wezwania wnioskodawcy do usunięcia nieprawidłowości we wniosku polegającej na błędnym wskazaniu zakresu operacji. Nie ulega wątpliwości w ocenie sądu, że to od woli wnioskodawcy zależy, do jakiego programu pomocowego przystępuje. Nieprawidłowo wskazany (określony) program jest elementem ocennym na poziomie merytorycznym, zatem nie jest nieprawidłowością czy brakiem wniosku, która podlega usunięciu na podstawie § 11 ust. 2 tego Rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił