III SA/Po 1588/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-04-01
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje prawo do płatności obszarowych w sytuacji, gdy zadeklarował grunty rolne do płatności, ale w toku postępowania administracyjnego ustalono, że inny podmiot posiadał do nich tytuł prawny i faktycznie je użytkował w okresie wegetacyjnym?Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje prawo do płatności obszarowych, jeśli nie wykazał, że na dzień 31 maja roku, w którym złożono wniosek, oraz w całym okresie wegetacyjnym, faktycznie użytkował grunty rolne, co obejmuje nie tylko zasiewy, ale także zabiegi pielęgnacyjne i decydowanie o przeznaczeniu gruntu. Samo posiadanie tytułu prawnego nie jest wystarczające, jeśli grunty są faktycznie użytkowane przez inny podmiot.Stan faktyczny
Rolnik A. K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Decyzją organu I instancji przyznano mu płatności, jednak w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności dotyczące dwóch działek rolnych. Organ ustalił, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego do tych działek i nie użytkował ich rolniczo w okresie wegetacyjnym, gdyż zostały one nabyte przez P. M. Rolnik wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenie stanu faktycznego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 oddala skargę.
Decyzją z 23 lutego 2021 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., powołując się na art. 5-6 i art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341, zwanej dalej "ustawą o płatnościach" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku A. K. o przyznanie płatności na rok 2020, przyznał wnioskodawcy:
1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 12 849,36 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 5 583,04 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia a także zastosowanie współczynnika korygującego;
2. płatność za zazielenienie w wysokości 12 057,14 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 281,55 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
3. płatność redystrybucyjną w wysokości 4 802,40 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 112,14 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
4. płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w wysokości 11 339,77 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 264,80 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
5. płatności do powierzchni uprawy konopi włóknistych w wysokości 310,65 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 7,25 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Nadto przyznał wnioskodawcy kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 475,17 zł.
Od opisanej decyzji wnioskodawca, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł odwołanie, w zakresie w jakim płatności zostały skorygowane i pomniejszone w stosunku do wniosku o ich przyznanie, tj. o kwoty wskazane w pkt. 1 – 5 decyzji, przy zastosowaniu współczynnika korygującego. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2) i ust. 2 i art. 8 ust. 1 pkt 2) i 4) ustawy o płatnościach i oparcie decyzji na błędnym ustaleniu faktycznym, że mimo iż deklarowana przez wnioskodawcę powierzchnia działek rolnych, kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej, została określona przez niego na 45,38 ha to powierzchnia tych działek stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła jedynie 38,10 ha.
Pełnomocnik zwrócił się o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności bez korekt, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w G. pod sygnaturą akt I C 1193/20 z powództwa wnioskodawcy przeciwko P. M. i M. M. o przywrócenie posiadania.
Uzasadniając odwołanie pełnomocnik napisał, że zaskarżoną decyzją obniżono wnioskodawcy płatności, bowiem ARiMR ustaliła, że działkami o numerach ewidencyjnych [...] faktycznie włada i wykonuje na niej zabiegi agrotechniczne, w tym zbiór plonów, inny producent (P. M.). Ponieważ sytuacja zaistniała na skutek samowolnego naruszenia przez P. M. wiosną 2020 r. samodzielnego niezakłóconego posiadania przedmiotowego gruntu przez wnioskodawcę, dlatego wnioskodawca wystąpił do Sądu Rejonowego w G. o przywrócenie posiadania, naruszonego bezprawnie przez P. M.. Zgodnie z art. 342 Kodeksu cywilnego nie wolno naruszać samowolnie posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze, a zgodnie z art. 345 Kodeksu cywilnego, posiadanie przywrócone poczytuje się za nieprzerwane. Postępowanie w sprawie przyznania płatności powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia tej sprawy sądowej, bowiem w przypadku wygrania przez sprawy w sądzie, posiadanie - na podstawie art. 325 Kodeksu cywilnego, będzie musiało zostać poczytane za nieprzerwane, a w takiej sytuacji w/w płatności powinny zostać mu przyznane.
Decyzją z 26 sierpnia 2021 r. nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając napisał, że wniosek został złożony 14 maja 2020 r. Producent wskazał w formularzu działkę ewidencyjną nr [...] położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie K. - M., obrębie C.; działkę ewidencyjną nr [...] położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie K. - M., obrębie K.; działki ewidencyjne o numerach [...], [...] leżące w województwie [...] powiecie [...] gminie K. - M., obrębie P. ; działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] położone w województwie [...], powiecie [...], gminie K. - M., obrębie W.. Podczas weryfikacji wniosku okazało się, że dwie działki, o identyfikatorach [...] zostały zadeklarowane do płatności również przez innego producenta rolnego.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Użyte w art. 8 ustawy o płatnościach pojęcie "posiadania" ma treść określoną w art. 336 Kodeksu cywilnego. Dla uzyskania wskazanych płatności należy nie tylko rolniczo użytkować grunty rolne ale również mieć do nich tytuł prawny. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty i jednocześnie posiada do deklarowanych obszarów tytuł prawny. Ponadto kolejnym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia powinno być ustalenie, który z wnioskodawców spełnia ww. kryteria nie tylko na dzień 31 maja 2020 r. jak i całym okresie wegetacyjnym.
Organ ocenił, że wnioskodawca już w dniu składania wniosku o przyznanie płatności na 2020 r. nie posiadał tytułu prawnego do spornych działek. Powyższe wynika z włączonego do przedmiotowej sprawy aktu notarialnego sporządzonego 27 kwietnia 2020 r. w Kancelarii Notarialnej A. S. w G., numer repertorium A: [...], w którym zapisano (§ 1 pkt 1 umowy), że ujawnionym w treści księgi wieczystej właścicielem nieruchomości położonej w P. , gmina K., powiat [...], województwo [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] o łącznym obszarze 7.1800 ha, dla której V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. prowadzi księgę wieczystą pod oznaczeniem Kw nr [...] - jest [...]" z siedzibą we [...], na podstawie umowy pożyczki, umowy przeniesienia własności nieruchomości i ustanowienia hipoteki z 16 kwietnia 2013 r. sporządzonej przed Notariuszem P. G. w B., nr rep. A: [...].
Ponadto w § 3 ww. umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości zapisano, że stawiający oświadczają, iż aktem notarialnym sporządzonym w tutejszej Kancelarii dnia 13 marca 2020 r. zarejestrowanym pod nr. rep. A: [...] stawająca ad 1, działając w imieniu i na rzecz - syndyka masy upadłości [...]" w upadłości z siedzibą we [...] oświadczyła, że sprzedaje P. M. - całą niezabudowaną nieruchomość położoną w P. , gmina K., oznaczoną geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] arkusz mapy [...], o obszarze 7.1800 ha, zapisaną w księdze wieczystej Kw nr [...] prowadzoną przez V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. pod warunkiem, że Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa działający na rzecz Skarbu Państwa nie skorzysta z przysługującego prawa pierwokupu, a P. M. oświadczył, iż przedmiot umowy kupuje.
Ponadto organ zaznaczył, że w § 1.2. przedmiotowego aktu notarialnego zapisano, że stawająca ad 1 oświadcza, iż w dziale III powołanej wyżej księgi wieczystej znajdują się wzmianki z 09 stycznia 2020 r.: - Dz. [...] o wpis zakazu zbywania lub obciążania złożony przez pełnomocnika A. K. oraz - Dz. [...] o wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie w Sądzie Apelacyjnym w G. sygn. akt V ACa 642/18. Stawająca ad 1 oświadcza, iż Sąd Apelacyjny w G. V Wydział Cywilny prawomocnym postanowieniem z 20 stycznia 2020 r., V A CA 642/18 oddalił wniosek o zabezpieczenie roszczenia.
Organ ocenił, że wnioskodawca nie tylko nie posiada tytułu prawnego do opisywanych gruntów na dzień 31 maja 2020 r., ale i w całym okresie wegetacyjnym. Ponadto, zaistniała sytuacja nie była samowolnym działaniem drugiej strony, co sugeruje pełnomocnik w odwołaniu.
Organ podkreślił, że warunkiem uzyskania płatności jest trwałe posiadanie, obejmujące nie tylko dokonanie zasiewów, ale także wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów czy decydowania o innym ich przeznaczeniu. Tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru jedynie sporadycznego. Organ ocenił, że wnioskodawca nie tylko nie posiadał tytułu prawnego do spornych działek w maju 2020 r., ale i również nie użytkował ich w omawianej kampanii w sposób trwały i swobodny, co potwierdza nie tylko pismo z wyjaśnieniami wnioskodawcy z 19 stycznia 2021 r., pozew o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania nieruchomości z 31 maja 2014 r., ale i materiał dowodowy przedłożony przez drugą stronę sporu, włączony do akt niniejszego postępowania.
Nadto organ zaznaczył, że nie jest jego zadaniem rozstrzyganie sporów pomiędzy rolnikami, a jedynie ocena, czy odwołujący się spełniała warunki do przyznania określonego wsparcia.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. K., zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Pełnomocnik zarzucił:
1) naruszenie art. 8 ustawy o płatnościach oraz art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. przez dowolne uznanie, że aby uzyskać płatności do deklarowanych gruntów w ramach schematów realizowanych przez ARiMR należy grunty te nie tylko użytkować ale i również mieć do nich tytuł prawny, spełniając ww. kryteria nie tylko na dzień 31 maja 2020 r. ale w całym okresie wegetacyjnym;
2) naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art.77 § 1 K.p.a., w szczególności poprzez:
a) błędne i dowolne stanowcze uznanie, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego do przedmiotowych gruntów w dniu 31 maja 2020 r. ani w całym okresie wegetacyjnym, powyższy stan nie był efektem działania innej (drugiej) strony, skarżący nie użytkował przedmiotowych działek w sposób trwały i swobodny, skarżący miał świadomość że nie tylko on wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności do przedmiotowych działek;
b) niewyjaśnienie lub nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności tego, kto w jakim zakresie i w jaki sposób posiadał i uprawiał przedmiotowy grunt, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącego do władzy publicznej, kierowania się przez tę władzę zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki takiego samego rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego będących przedmiotem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, brak odpowiedniego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi ARMiR kierował się przy załatwieniu przedmiotowej sprawy, poprzez brak wyczerpującego, wszechstronnego zgromadzenia i o rozpatrzenia całości materiału dowodowego.
Zarzuty skargi nie zostały uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z 26 sierpnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 23 lutego 2021 r. o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, ale w pomniejszonej wysokości, z uwagi na uznanie przez organ, że skarżący nie spełnił warunków przyznania płatności co do dwóch działek, wskazanych we wniosku.
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w powiązaniu z lekturą decyzji organów obu instancji pozwala stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu jest zgodnie z prawem.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów K.p.a. wskazać należy, że stosownie do art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z K.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i 81 K.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 3 ust. 3 in fine ustawy o płatnościach, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zatem obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie.
W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie zgodnie z ww. przepisami, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestę stanowi to, czy skarżący posiada przedmiotowe grunty w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, a więc dokonanie zasiewów, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów czy decydowania o innym ich przeznaczeniu.
Sąd zaznacza, że na temat posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów regulujących płatności ze środków unijnych, jako warunku ich przyznania, istnieje już ugruntowana linia orzecznicza. Wynika z niej, że wolą ustawodawcy jest udzielenie płatności tym rolnikom, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne. Ustawodawca posługuje się pojęciem posiadania w cywilnoprawnym znaczeniu, bowiem pojęcie to nie jest odrębnie zdefiniowane w przepisach o płatnościach. Przy jego rozumieniu także na gruncie niniejszej sprawy, należy więc odwoływać się do regulacji tej instytucji w podstawowym akcie prawnym, jakim jest Kodeks cywilny (art. 336-352), co słusznie uwzględniły orzekające w sprawie organy.
W obowiązującym stanie prawnym, pojęcie posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz że można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. Dodatkowo należy wskazać, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście, rzecz jednak w tym, by dokonywane były one w jego imieniu. W zależności od okoliczności, władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to, by rolnik wnioskujący o przyznanie płatności posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Istotą płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje m.in. jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych, podejmuje także decyzje o terminie zbioru plonów, itp. (zob. np. wyroki NSA: z 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07; z 07 marca 2012 r., II GSK 87/11; z 16 maja 2012 r., II GSK 537/11; z 13 czerwca 2012 r., II GSK 734/11; z 18 lipca 2012 r., II GSK 932/11; dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Pojęcie posiadania gruntów rolnych w rozumieniu przepisów o płatnościach (art. 8) należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, gdyż beneficjentem tej pomocy jest ten posiadacz gruntu, który użytkuje go rolniczo. Natomiast ustalenie, czy skarżący prowadzi faktyczną działalność rolniczą na deklarowanych działkach rolnych należy poczynić na tle całokształtu okoliczności sprawy.
Sąd stwierdza, że w sprawie nie zostało wykazane, że beneficjentem płatności powinien być skarżący. Dla potrzeb kontrolowanej sprawy zostało należycie udokumentowane, że skarżący zaprzestał faktycznego użytkowanie gruntów rolnych.
Jak wyjaśnił P. M., w piśmie z 13 stycznia 2021 r. (k. 4/5-4/6 akt sprawy), które to pismo zostało włączone jako dowód do sprawy, nieruchomość, składająca się z obu przedmiotowych działek, została przez niego kupiona 27 kwietnia 2020 r., od syndyka masy upadłości [...]" w upadłości z siedzibą we [...]. Przed zawarciem umowy sprzedaży P. M. był zawiadomić A. K. o zakupie ziemi. Skarżący, mimo tej informacji, na początku marca wjechał na pole i je zaorał. P. M. po zawarciu 13 marca 2020 r. warunkowej umowy sprzedaży, pojechał na pole rozsiać nawóz, potem rozsiał zboże, następnie dokonał oprysku na chwasty.
Sąd podkreśla, że w aktach sprawy znajdują się kserokopie umowy sprzedaży pod warunkiem, z 13 marca 2020 r. oraz umowy sprzedaży z 27 kwietnia 2020 r., sporządzone w Kancelarii Notarialnej A. S. w G., zacytowane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wynika z nich jasno, że P. M. kupił przedmiotowe działki. Nadto w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z 19 stycznia 2021 r., z wyjaśnieniami dla organu (k. 3/1-3/2). W piśmie tym skarżący napisał, że przedmiotowe działki stanowiły jego własność, zanim stały się własnością SKOK. Skarżący neguje w procesie sądowym, z powództwa SKOK o zapłatę, prawidłowość rozliczeń i skuteczność przeniesienia własności przedmiotowych gruntów na SKOK. Nadto skarżący napisał, że P. M., jeszcze przed zawarciem umowy sprzedaży, w marcu i w kwietniu 2020 r. wjechał na pole obsiewając jęczmieniem i rozprowadzając środki ochrony roślin, czym zniszczył zasiewy bobiku, poczynione przez skarżącego.
Stwierdzić należy, że okoliczności wskazane przez P. M. w ww. piśmie z 13 stycznia 2021 r. zostały potwierdzone w piśmie skarżącego z 19 stycznia 2021 r. Organ słusznie ocenił, że skarżący nie wykazał, że na dzień 31 maja r. i później posiadał przedmiotowe grunty w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, a więc dokonania zasiewów, wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów czy decydowania o innym ich przeznaczeniu. Bezzasadne są zatem wszystkie zarzuty skargi.
Na marginesie Sąd wskazuje, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ustalenie, czy P. M. przysługuje prawo do uzyskania płatności. Niniejsza sprawa dotyczy wniosku A. K. o przyznanie płatności na rok 2020; Sąd kontroluje, czy organy słusznie oceniły, że skarżący nie spełnił przesłanek przyznania płatności na rok 2020 co do przedmiotowych działek. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja w części, która została zakwestionowana w odwołaniu, są zgodne z prawem. Sąd podziela przy tym argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Końcowo Sąd podkreśla, że zadaniem organów ARiMR nie jest rozstrzyganie sporów pomiędzy rolnikami. Tym bardziej nie jest to zadaniem sądów administracyjnych, kontrolujących działalność organów administracji.
Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 i art.121 p.p.s.a. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Organ złożył wniosek o zastosowanie tego trybu (k. 36) a skarżący w terminie 14 dni od zawiadomienia nie zażądał przeprowadzenia rozprawy
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło