III SA/Po 1594/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-27

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, biorąc pod uwagę jej dochody, zobowiązania i posiadany majątek?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Dochody skarżącego wielokrotnie przewyższały deklarowane koszty utrzymania, a skarżący nie udowodnił, że zobowiązania kredytowe lub postępowania egzekucyjne ograniczają jego możliwości płatnicze do poziomu poniżej minimum socjalnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 238,36 zł. Skarżący wskazał na niewielkie dochody i zadłużenie, jednak złożone oświadczenie majątkowe okazało się niezgodne z dokumentami wskazującymi na użytkowanie 35 ha gruntów rolnych. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia, jednak skarżący nie wykonał w pełni wezwania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 stycznia 2015 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący M. K., w prawem przewidzianej formie, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę 238,36 zł. W uzasadnieniu żądania (k. 13, 20-22 akt sądowych) Skarżący wskazał, że uzyskuje niewielki dochód (wynagrodzenie w wysokości 4.670 zł brutto miesięcznie), który nie wystarcza na zaspokojenie kosztów własnego utrzymania. Wnioskodawca korzysta z pomocy matki, której dochód określił na 1.680 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył jest zadłużony z tytułu składek ZUS oraz kredytów w licznych bankach. Posiada zabudowaną (według deklaracji budynki do rozbiórki) nieruchomość rolną o pow. 0,5 ha, która jest obciążona zajęciem komorniczym. Złożone oświadczenie majątkowe okazało się niezgodne z treścią dokumentów włączonych do akt administracyjnych. Z treści wniosków pomocowych oraz z uzasadnienia wydanych decyzji wynika, że Skarżący użytkuje rolniczo grunty o pow. 35 ha. Pismem z dnia 23 grudnia 2014 roku Wnioskodawca został zobowiązany, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez: - przedłożenie zeznań podatkowych na podatek dochodowy za 2012 oraz 2013 rok, a nadto wykazanie przychodu i kosztów jego uzyskania za okres od 01 stycznia 2014 roku – dotyczy wszystkich dorosłych domowników, - udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych wraz z wyciągami dokumentującymi operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 01 stycznia 2014 roku – dotyczy wszystkich dorosłych domowników, w tym rachunków osobistych, rachunków firmowych, kart kredytowych, a także rachunków bankowych wskazanych dla przekazywania płatności z ARiMR, - określenie rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej poprzez udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych oraz udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej (lata 2012, 2013 i 2014), - wykazanie (udokumentowanie) sytuacji majątkowej domowników poprzez określenie posiadanych nieruchomości, oszczędności i ruchomości, w tym użytkowanych pojazdów (własność, umowa leasingu lub inny tytuł prawny posiadania), - udokumentowanie rodzaju i wysokość egzekwowanych należności, rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2014 roku. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, co następuje. Wnioskodawca osiąga dochody z czterech źródeł: emerytury i renty oraz inne krajowe świadczenia (119,88 zł za 2013 rok), działalność wykonywana osobiście (2.109 zł za 2013 rok) prawa autorskie i inne prawa (40.637,68 zł za rok 2013) oraz z działalności rolniczej - gospodarstwo o pow. 35ha, które obejmuje 33ha upraw sadowniczych oraz 2ha upraw rolniczych. Wnioskodawca nie wykonał wezwania w zakresie wykazania wysokości przychodów za okres od 01 stycznia 2014 roku oraz nie udokumentował wysokości dochodu z prowadzonej działalności rolniczej, chociaż prowadzi "ewidencję zbiorów i sprzedaży". Natomiast oświadczył, że nie uzyskuje dochodu ze sprzedaży płodów rolnych, gdyż na pow. 33ha zostały założone uprawy sadownicze. Dochód z upraw rolniczych wyniósł 2.800 zł (sprzedaż zbiorów prosa). Według zapewnień Wnioskodawcy średnioroczne koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego to około 17.500 zł. Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego. Przedłożył kserokopię pozwolenia czasowego (wydane 05 stycznia 2015 roku) rejestracji samochodu marki Volkswagen Passat 1.9 TDI z 1999 roku. Wartość rynkowa pojazdu została określona na 5.000 zł. Matka wnioskodawcy uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę (1.680 zł brutto miesięcznie), działalności wykonywanej osobiście (3.171 zł za 2012 rok) oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej (1.491 zł za 2012 rok). Skarżący przedłożył wyciągi z dwóch rachunków bankowych za okres od 01 stycznia 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku prowadzonych przez "A". Łączna kwota wpłat na wskazane rachunki bankowe za 2014 rok wyniosła 59.113,58 zł, z czego kwota 28.293,15 zł to środki pomocowe z ARiMR, kwota 6.320 zł to wpłaty we wpłatomacie, kwota 8.500,33 zł to zapłata wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło, a kwota 5.500 zł to kwota kredytu postawiona do dyspozycji Wnioskodawcy w dniu 08 maja 2014 roku. Koszty utrzymania gospodarstwa domowego obejmujące opłaty z energię elektryczną, gaz, wodę Internet i telefon, wywóz śmieci oraz podatek od nieruchomości zostały zadeklarowane na kwotę 733,14 zł średniomiesięcznie. Wnioskodawca przedłożył zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego prowadzonego przez "B" na łączną kwotę 557.047,85 zł oraz kserokopię zawiadomienia o wpisie w księdze wieczystej nr [...] wzmianki o wszczęciu egzekucji z nieruchomości do dwóch spraw egzekucyjnych. Pomimo wezwania Wnioskodawca nie wykazał wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2014 roku. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się nieuzasadniony z następujących powodów. Dochody osiągane tylko przez Wnioskodawcę (około 74.000 zł rocznie) wielokrotnie przewyższają deklarowane koszty prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Przy czym Skarżący nie wykazał, że istnienie zobowiązań kredytowych, czy nawet wszczęcie postępowań egzekucyjnych, ogranicza jego możliwości płatnicze do granic zabezpieczenia minimum socjalnego, a tym samym nie ma on możliwości wygospodarowania środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Skarżący nie przedłożył dokumentów, które nakazywałyby przyjąć, że środki finansowe pozostające w jego faktycznej dyspozycji kształtują się na innym poziomie niż ten określony wielkością osiąganych przez niego przychodów. Z przedłożonych dokumentów nie wynika nawet, że dochody osiągane przez Wnioskodawcę są w jakimkolwiek zakresie uszczuplane przez stosowanie środków egzekucyjnych. Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że wysokość dochodów pozostawiona w dyspozycji Wnioskodawcy (wysokość dochodów wolnych od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Skierowanie egzekucji do jednej z posiadanych nieruchomości (zabudowana działka gruntu o pow. 0,5180ha) nie prowadzi do ograniczenia zdolności płatniczych, które określają przede wszystkim wysokość przychodów oraz kosztów utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Wnioskodawca nie wykazał, że egzekucja została skierowana do czynnych rachunków bankowych, czy innych wierzytelności. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło