III SA/Po 16/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-03-25
Skład orzekający: Marek Sachajko, Zbigniew Kruszewski, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut wygaśnięcia obowiązku szczepienia ochronnego, zgłoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być uwzględniony, jeśli obowiązek ten został częściowo umorzony w toku postępowania egzekucyjnego, a pozostałe szczepienia nadal podlegają obowiązkowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Inspekcji Sanitarnej prawidłowo oceniły, iż nie zaistniały podstawy do uznania, że obowiązki poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko błonicy, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu, tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce wygasły. W związku z tym, zarzut zobowiązanego został słusznie oddalony. Sąd podkreślił również, że nowe podstawy zarzutów, niezgłoszone w pierwotnym zarzucie, nie mogą być rozpatrywane na etapie postępowania odwoławczego ani sądowo-administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego odrzucające zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzut dotyczył wygaśnięcia obowiązku szczepienia ochronnego córki skarżącego, argumentując, że dziecko ukończyło 5 lat, a obowiązek szczepień przeciwko dwóm konkretnym chorobom wygasł. Organy administracji uznały, że pozostałe obowiązkowe szczepienia nadal obowiązują, a zarzut wygaśnięcia obowiązku w części został już uwzględniony przez umorzenie postępowania w tym zakresie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2025 roku sprawy ze skargi M. J. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Postanowieniem z 14 listopada 2024 r. znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: [...]PWIS) po rozpoznaniu zażalenia M. J. (ojca małoletniej K. J., dalej: skarżący lub zobowiązany) na postanowienie z 30 września 2024 r. znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) w sprawie zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
PPIS w dniu 14 października 2019 r. uzyskał z placówki medycznej [...] w [...] informację o uchylaniu się rodziców małoletniej K. J. ur. [...] r. – K. i M. J. od wykonania szczepień ochronnych. W związku z tym 17.10.2019 r. wezwał ww. do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw błonicy, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce.
Pismami z 18.10.2019 r., 10.12.2019 r., 10.01.2020 r., 6.02.2020 r., 5.03.2020r. rodzice małoletniej skierowali szereg zapytań do PPIS, na które udzielono odpowiedzi.
Pismem z 9.09.2021 r. PPIS otrzymał informację od placówki med. [...], że od 22.06.2018 r. małoletnia K. J. nie otrzymała szczepień.
W związku z niedopełnieniem obowiązku szczepień dziecka oraz nieprzedłożeniem zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań do szczepienia lub przesunięciu terminu szczepienia, PPIS w dniu 14.09.2021 r. wystosował do zobowiązanego upomnienie, wzywając do wykonania obowiązku, pod rygorem skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej.
Pismami z 13.02.2023 r. PPIS skierował do Wojewody [...] tytuł wykonawczy wystawiony na M. J..
Wojewoda 5.02.2024 r. skierował do zobowiązanego zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 8.03.2024 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie egzekucyjne przeciwko M. J. prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego PPIS w [...] z 13.02.2023 r. nr 4 w części dotyczącej poddania małoletniej K. J. szczepieniom ochronnym przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae.
Postanowieniem z 21.05.2024 r. Wojewoda [...] odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie prowadzonej wobec skarżącego w związku z brakiem realizacji obowiązku poddania małoletniej córki K. J. szczepieniom ochronnym. Postanowieniem z 24.06.2024 r. Minister Zdrowia utrzymał w mocy ww. postanowienie Wojewody [...] z 21.05.2024 r.
Postanowieniem z 16.09.2024 r. Wojewoda [...]. nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1075 zł.
Pismem z 20.09.2024 r. M. J. na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wygaśnięcia obowiązku dotyczący szczepienia przeciwko zakażeniom Haemophilus influenzae tybu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae" zawarty w tytule wykonawczym z 13.02.2023 r. Skarżący wskazał, że jego córka 21.06.2023 r. ukończyła 5 lat i tym samym przestała podlegać obowiązkowym szczepieniom przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae tybu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. Mając to na względzie zdaniem skarżącego tytuł wykonawczy został wystawiony na obowiązek, który wygasł.
Postanowieniem z 30 września 2024 r. PPIS na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. oddalił zgłoszony przez skarżącego zarzut. W uzasadnieniu wskazał, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia egzekucji w całości, a obowiązek szczepień w pozostałym zakresie nie wygasł i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W ocenie PPIS egzekucja jest prowadzona prawidłowo, ponieważ istnieją podstawy prawne do jej kontynuowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zakwestionował nieuwzględnienie zarzutu i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił nierozpoznanie informacji publicznej przez PPIS oraz zaskarżył wysokość grzywny nałożonej przez Wojewodę [...].
[...]PWIS utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie (jak wskazano na wstępie) wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r., poz. 924, dalej: u.z.z.z.) istnieje prawny obowiązek szczepień. Podkreślił, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że u.z.z.z. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077, dalej: rozporządzenie) stanowią podstawę prawną do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na dzieci. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawowych i jest zabezpieczony przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przez ustawę z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r., poz. 2119). Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu jest bezpośrednio wykonalny. Przytoczono § 3 rozporządzenia, by wskazać, że przepisy określają ramy czasowe, w których należy zrealizować obowiązek szczepienia. Zdaniem [...]PWIS wyznaczenie maksymalnego terminu wykonania tego obowiązku nie oznacza, że dopiero po jego upływie staje się on wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 17 ust. 9a u.z.z.z. obowiązkowe szczepienia są przeprowadzane według schematów określonych we wskazanym powyżej rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W związku z tym twierdzenia o działaniach Inspekcji Sanitarnej, które miałyby być niezgodne z przepisami prawa, są nieuzasadnione.
Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 organ wskazał, że Trybunał nie podważył zasadności szczepień ochronnych u dzieci, a jedynie stwierdził, że Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia powinien regulować termin i liczbę dawek obowiązkowych szczepień, a nie Główny Inspektor Sanitarny w formie komunikatu. Wyrok ten został wykonany wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. poz. 2077 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2023 r.).
Reasumując [...]PWIS podał, że obowiązek szczepienia wynika bezpośrednio z przepisów u.z.z.z. oraz rozporządzenia z 2023 r., a nie z decyzji PPIS. Podkreślił, że PPIS słusznie umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie, w jakim obowiązek wygasł. Jednakże obowiązek szczepień przeciwko błonicy, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce nadal istnieje, co uzasadnia kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Organ wyjaśnił, że katalog zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. jest zamknięty. Oznacza to, że nie można wnosić zarzutów z innych przyczyn. Zarzuty te są sformalizowanym środkiem prawnym, który inicjuje postępowanie wyjaśniające. Podstawy zarzutów określają zakres ich rozpatrzenia przez wierzyciela, zgodnie z art. 34 u.p.e.a. Zarzuty, które nie zostały podniesione na etapie ich wnoszenia, nie mogą być uwzględnione w postępowaniu odwoławczym lub sądowoadministracyjnym. W piśmie z 20.09.2024 r. skarżący wniósł jedynie zarzut wygaśnięcia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), co wyznaczyło zakres postępowania przed organami obu instancji.
[...]PWIS uznał za bezzasadny zarzut dotyczący zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, odniesiony do postanowienia PPIS, który jako wierzyciel, nie ustalał wysokości grzywny. [...]PWIS zwrócił uwagę, że kwestia wysokości i zasadności grzywny nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu zarzutowym.
M. J. wnosząc do Sądu skargę na powyższe postanowienie zarzucił:
1. brak wymagalności obowiązku – moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym jeszcze nie nadszedł, ponieważ dziecko skarżącego nie ukończyło jeszcze 7 roku życia, a terminy wymagalności dla poszczególnych szczepień mijają dopiero w 19 roku życia; nadto komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić podstawy do nałożenia obowiązku;
2. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym - wykonanie obowiązku szczepienia jest niezgodne z prawem bez uprzedniego lekarskiego badania kwalifikacyjnego, którego jego dziecko nie miało, a skarżący jako rodzic ma prawo odmówić jego wykonania; w związku z brakiem aktualnego badania kwalifikacyjnego obowiązek jest niewykonalny w sposób trwały;
3. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny - PPIS nie jest właściwym organem do prowadzenia egzekucji obowiązku szczepienia ochronnego; obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wcześniejszej decyzji administracyjnej PPIS; właściwym organem do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda;
4. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - organ ustalając wysokość grzywny nie wziął pod uwagę łącznej kwoty nałożonych grzywien na niego i jego żonę w tej samej sprawie, co czyni ją zbyt dotkliwą dla ich rodziny; organ nie zbadał sytuacji majątkowej skarżącego przed nałożeniem grzywny;
5. naruszenie art. 27 § 1 u.p.e.a. poprzez niewskazanie/błędne wskazanie w tytule wykonawczym szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, na które jego córka została już zaszczepiona 24.06.2018 r.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PPIS, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi [...]PWIS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, do czego uprawniały Sąd przepisy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Wedle art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane m.in. w postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdził, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny z 14 listopada 2024 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pełną nazwę i publikator podano wyżej).
Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może stanowić: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Jak stanowi zaś art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Przepis art. 34 § 2 u.p.e.a. określa, że wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Zważyć należy, iż rozpatrzenie zarzutu może odbywać się wyłącznie w odniesieniu do złożonego przez zobowiązanego zarzutu, tj. w zakresie sformułowanej przez zobowiązanego podstawy zarzutu i w jego granicach, nie zaś - jak co do zasady odbywa się to w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym - w granicach całej sprawy. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o jedną z podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. legitymuje organ do rozpatrzenia zarzutu, ale wyłącznie w odniesieniu do tej podstawy, która dookreślona została we wniesionym przez zobowiązanego środku zaskarżenia (zarzucie).
W judykaturze wskazuje się, że środkiem obrony przed egzekucją jest zarzut w rozumieniu u.p.e.a.. Zarzut jako środek obrony przed egzekucją może być złożony tylko w stadium wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), zaś podstawy złożenia zarzutów zawiera art. 33 § 1 u.p.e.a. Zarzut jest rozpoznawany w procedurze unormowanej w art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty mogą być wniesione w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Po upływie tego terminu zobowiązany nie tylko nie może wnieść po raz pierwszy zarzutów, lecz także innych zarzutów niż wniesione w terminie. Inaczej mówiąc, zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy. Zarzuty wniesione po terminie nie podlegają rozpatrzeniu, gdyż ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej. Skoro, już po upływie ustawowego terminu, bo składając zażalenie na postanowienie pierwszoinstancyjne, zobowiązany zgłosił zarzuty dotyczące przedawnienia należności, niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego oraz brak wymagalności obowiązku, zarzuty te nie mogły być rozpatrzone w trybie przewidzianym art. 34 u.p.e.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 sierpnia 2024 r., sygn. I GSK 1029/23, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) składać nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać. Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą zatem odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. (vide: wyrok NSA z 5 czerwca 2024 r. sygn. I GSK 344/24, publ.: jak wyżej).
Na tle powyższych rozważań zwrócić należy uwagę, że w niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, M. J. pismem z 20 września 2024 r. wniósł zarzut związany z prowadzeniem przez organ egzekucyjny - Wojewodę [...] postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr 4 wystawionym 13 lutego 2023 r. wobec M. J., a dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka K. J. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżący podniósł jedynie zarzut wygaśnięcia obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. wskazując, że jego córka K. J. dnia 21 czerwca [...] r. ukończyła 5 lat i tym samym przestała podlegać obowiązkowym szczepieniom przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenza typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. Dodał, że organ egzekucyjny –postanowieniem z 8.03.2024 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej poddania dziecka skarżącego ww. szczepieniom, a zatem tytuł wykonawczy jest wystawiony na obowiązek, który dnia 21.06.2023 r. wygasł. Skarżący wskazując na wyczerpanie przesłanki z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. wniósł o umorzenie tytułu wykonawczego z 13.02.2023 r.
W związku z powyższym na gruncie przepisów art. 33 i art. 34 u.p.e.a. obowiązkiem wierzyciela tj. PPIS była jedynie ocena tak postawionego zarzutu przez zobowiązanego.
W ocenie Sądu wierzyciel – PPIS dokonał prawidłowej oceny stanu sprawy na dzień rozstrzygania w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Wziął bowiem pod uwagę, że choć wystawiony 13.02.2023 r. tytułu wykonawczy nr 4 na zobowiązanego M. J. dotyczył wykonania wobec małoletniej K. J. obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw błonicy, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce, to po wszczęciu postępowaniu egzekucyjnego w niniejszej sprawie, Wojewoda [...]. postanowieniem z 8 marca 2024 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 1, § 4 i § 5 u.p.e.a. umorzył to postępowanie w części dotyczącej poddania małoletniej K. J. szczepieniom przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. Wypada w tym miejscu dodać, że w uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny, powołując się na przepis § 3 rozporządzenia z 2023 r., wskazał, że zobowiązanymi do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae są dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia, gdy tymczasem małoletnia K. J. w dniu 21.06.[...] r. ukończyła 5 lat. Wobec tego organ egzekucyjny stwierdził, że wygasł obowiązek poddania jej obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko ww. dwóm chorobom i brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w tej części. Postanowienie to stało się ostateczne.
W świetle powyższego należy zauważyć, że na dzień zgłoszenia zarzutu przez zobowiązanego postępowanie egzekucyjne nie obejmowało już obowiązku poddania małoletniej K. J. szczepieniom przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, a jedynie obowiązek poddania jej obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw błonicy, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce. Wyjaśnienie w powyższym zakresie znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji.
Prawidłowo zatem organy Inspekcji Sanitarnej przyjęły, że nie zaistniały podstawy do uznania, że ww. obowiązki poddania córki skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnych przeciw błonicy, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), tężcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce wygasły.
W konsekwencji zatem zasadnie zarzut zobowiązanego na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oddalono. Wierzyciel miał przy tym na względzie, że uprzednio postanowieniem z 21 maja 2024 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, a wskutek zażalenia skarżącego Minister Zdrowia postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie.
Równocześnie stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie miał podstaw do badania i oceny zarzutu sformułowanego w zażaleniu na postanowienie PPIS z 30 września 2024 r. w zakresie nowych jego podstaw, niezgłoszonych w zarzucie z 20 września 2024 r. Wymaga przypomnienia, że skarżący wnosząc zażalenie, powołał się na wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19 i sformułował zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień jego małoletniej córki (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.). Nadto skarżący zarzucił PPIS zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia w wys. 1075 zł na każdego z rodziców – M. i K. J., które dotyczą obowiązku szczepień dwojga dzieci – K. i F. J. (art. 7 § 2 u.p.e.a.).
W tym zakresie również należy przyznać rację WPWIS, który odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień wskazał, że jeżeli dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego na etapie jego złożenia, to wskazywanie go na etapie postępowania odwoławczego lub sądowoadministracyjnego nie jest dopuszczalne. Jedynym zaś zarzutem zgłoszonym przez zobowiązanego w piśmie z 20.09.2024 r. było wygaśnięcie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), co wyznaczyło przedmiot niniejszego postępowania.
Z tych samych względów Sąd aktualnie kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia nie ocenia na nowo postawionych w skardze zarzutów – braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.), niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (dotyczy postanowienia o nałożenie grzywny w celu przymuszenia), czy prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. – wojewoda, art. 1a pkt 13 u.p.e.a. – PPIS jako wierzyciel).
Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło