III SA/Po 160/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-19
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, wykazująca stratę w działalności gospodarczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie udowodni braku realnych możliwości pozyskania środków na ich pokrycie?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo wykazanie straty w działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z brakiem możliwości finansowych, zwłaszcza gdy spółka generuje przychody i nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej za ostatni okres.Stan faktyczny
Pełnomocnik spółki A złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą podatku akcyzowego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wskazała na krytyczną sytuację finansową, wykazując stratę i wysokie zadłużenie. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które częściowo potwierdziły przychody spółki, ale nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości dotyczących jej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 kwietnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od lipca do listopada 2005 r. postanawia odmówić spółce przyznania prawa pomocy
Pismem z dnia 26 stycznia 2011 roku pełnomocnik spółki A w N. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi. Jednocześnie bez wezwania sądu, strona złożyła wypełniony na urzędowym formularzu dla osób prawnych i jednostek nie posiadających osobowości prawnej, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku spółka wskazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu stosunkowego z uwagi na jej krytyczną sytuację. Ponadto z wniosku wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 50.000,00 zł, a spółka nie posiada środków trwałych. Natomiast według bilansu za 2009 rok spółka poniosła stratę w wysokości 5.208,16 zł, a w 2010 roku poniosła stratę w wysokości ok. 80.000,00 zł. Na rachunku bankowym spółka zadeklarowała zadłużenie w wysokości 6.583.177, 62 zł.
W celu wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji spółki została ona wezwana, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas złożonych informacji, do złożenia bilansów spółki za 2009 i 2010 rok, złożenia wyciągów z rachunków bankowych spółki oraz kont i lokat za ostatnie trzy miesiące oraz złożenia odpisów miesięcznych zeznań podatkowych składanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie trzy miesiące.
Ze złożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług składanych w grudniu 2010 roku oraz styczniu i lutym 2011 roku wynika, że spółka odprowadziła w tym okresie podatek w wysokości 7.262 zł od kwoty 31.643,00 zł. Sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2009 roku potwierdziło natomiast, że spółka uzyskała w tym okresie przychody netto ze sprzedaży w wysokości 9.280.552,96 zł, zysk ze sprzedaży w wysokości 114.750,51 zł oraz stratę z działalności operacyjnej w wysokości 5.150,68 zł (stratę netto w wysokości 5.208,16 zł). Informacje te zostały potwierdzone w złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2009. Pełnomocnik nie wyjaśnił jednak dlaczego nie złożył bilansu spółki za 2010 rok. Pełnomocnik złożył natomiast oświadczenie, że spółka nie posiada i nigdy nie posiadała lokat bankowych. Złożony wyciąg z konta spółki z ostatnich 3 miesięcy potwierdził natomiast, że spółka posiada na nim zadłużenie w wysokości 164,00 zł.
Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle wskazanego przepisu należy wyjaśnić, że brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych nie jest tożsamy z ujemnym wynikiem rachunkowym z działalności operacyjnej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Szczególnie w przypadku gdy prowadzona działalność gospodarcza związana jest z uzyskiwaniem przychodów. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych. Na tym tle zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej stanowi instytucję, która może znaleźć zastosowanie jedynie wtedy, gdy strona rzeczywiście nie posiada żadnych możliwości finansowych uiszczenia opłaty sądowej. Jednocześnie to na spółce spoczywa ciężar wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W rozpoznawanym przypadku spółka prowadzi działalność gospodarczą, a jej przychód kształtuje się na poziomie około miliona złotych rocznie. Straty wykazane w sprawozdaniu finansowym za 2009 rok nie uzasadniają jednak oceny, że spółka nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych, szczególnie, że brak zysku z prowadzonej działalności gospodarczej nie rodzi niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej, powstania zaległości w regulowaniu należności, czy zagrożenia postępowaniami egzekucyjnymi. Ponadto złożony wyciąg z konta bankowego spółki nie potwierdził wysokości zadłużenia spółki zadeklarowanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie należy zauważyć, że pełnomocnik spółki nie wyjaśnił dlaczego nie złożono sprawozdania finansowego spółki za 2010 rok, do złożenia którego spółka została wezwana, a które miało dostarczyć niezbędnych informacji do oceny aktualnej sytuacji strony skarżącej. W takiej sytuacji należy przyjąć, że strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło