III SA/Po 160/11

Dnia 19 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od lipca do listopada 2005 r. postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi W skardze z dnia [...]roku pełnomocnik x zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi. We wniosku Spółka wskazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu stosunkowego z uwagi na jej krytyczną sytuację. Kapitał zakładowy wynosi [...] zł., Spółka nie posiada środków trwałych; natomiast według bilansu za 2009 rok poniosła stratę w wysokości 5.208,16 zł, a w 2010 roku poniosła stratę w wysokości ok. 80.000,00 zł. Na rachunku bankowym Spółka zadeklarowała zadłużenie w wysokości 6.583.177, 62 zł. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Referendarz wskazał, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą, a jej przychód kształtuje się na poziomie około miliona złotych rocznie. Straty wykazane w sprawozdaniu finansowym za 2009 rok nie uzasadniają jednak oceny, że Spółka nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych, szczególnie, że brak zysku z prowadzonej działalności gospodarczej nie rodzi niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej, powstania zaległości w regulowaniu należności, czy zagrożenia postępowaniami egzekucyjnymi. Ponadto złożony wyciąg z konta bankowego Spółki nie potwierdził wysokości zadłużenia zadeklarowanego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu [...] pełnomocnik Spółki złożył sprzeciw od postanowienia referendarza. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, sytuacja x jest ciężka. Prowadzone jest przeciwko Spółce jeszcze inne postępowania administracyjnie, w ramach których dokonano zajęcia bankowego na kwotę 6.583.177,62 zł, co znajduje pełne odzwierciedlenie w wyciągu z konta, a co zostało błędnie zinterpretowane przez referendarza jako zadłużenie nieistniejące. Z tego, zdaniem strony skarżącej wynika, że Spółka nie posiada środków na rachunku, a posiada zadłużenie wobec organów administracji. Nie dysponuje również środkami trwałymi, które mogłaby sprzedać i uzyskać środki na opłacenie kosztów. Według Spółki, odmowa przyznania prawa pomocy eliminuje możliwość dochodzenia przez nią swych praw przed Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że zasada prawa do sądu nie może być interpretowana w ten sposób, że na Państwo mają być przerzucane wszelkie koszty postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe, przyznane sądowi prawo do zwalniania z kosztów sądowych powinno się sprowadzać do przypadków, w których aktualnie zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że wobec ustaleń dotyczących sytuacji finansowej strony, złożony przez nią wniosek zasługiwał na uwzględnienie w zakresie obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Powyższą ocenę Sąd wywiódł mając w szczególności na uwadze to, iż wobec skarżącej prowadzono postępowanie egzekucyjne i dokonano zajęcia bankowego na kwotę 6.583.177,62 zł, co znajduje pełne odzwierciedlenie w wyciągu z konta. Z tego też wynika, że Spółka nie posiada środków na rachunku. Ponadto strona posiada zadłużenie wobec organów administracji oraz nie dysponuje środkami trwałymi, które mogłaby sprzedać i uzyskać środki na opłacenie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, mając na względzie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.