III SA/Po 160/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-04-04

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która twierdzi, że została doprowadzona do ubóstwa przez organ administracji i nie posiada środków na utrzymanie, wykazuje brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, jeśli jej oświadczenie majątkowe jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewystarczające lub ogólnikowe oświadczenie majątkowe, które nie pozwala na ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych, nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy. Ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, twierdząc, że został doprowadzony do ubóstwa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wnioskodawca nie przedstawił szczegółowych informacji o swoich dochodach, kosztach utrzymania ani stanie majątkowym, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń. Sąd zobowiązał go do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak skarżący nie wykonał tych obowiązków w sposób należyty.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 04 kwietnia 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 04 kwietnia 2012 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2011 roku nr [..] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2010; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu żądania Wnioskodawca wskazał, że wniosek jest zasadny, gdyż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa doprowadziła go do ubóstwa. Oświadczenie majątkowe nie zawiera informacji o źródłach przychodu, wysokości dochodu oraz kosztach utrzymania Skarżącego. Z kolei w aktach administracyjnych przekazanych wraz ze skargą zalega wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat działki rolne o łącznej powierzchni 128,72 ha. Pismem z dnia 02 marca 2012 roku zobowiązani Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: – złożenie zeznań podatkowych za rok 2010 i 2011 lub udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2010, 2011 oraz 2012 rok), – przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 października 2011 roku – w szczególności rachunku bankowego wskazanego do przekazywania środków z ARiMR, – określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2010 i 2011 oraz udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2010 oraz 2011 rok, – określenie wysokość kosztów prowadzonej działalności rolniczej w 2010 oraz 2011 roku), – określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, – wykazanie źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz koszty działalności rolniczej. W piśmie z dnia 26 marca 2012 roku Skarżący wyjaśnił, że nie składał zeznań podatkowych. Rachunek bankowy jest pusty, gdyż ARiMR nie przyznała mu żadnych dopłat. W latach od 2010 do 2012 nie uzyskał żadnych dochodów z dzierżawionych gruntów rolnych, a jego zadłużenie wzrosło do 200.000 zł. Ponadto Skarżący oświadczył, że "nawet nie ma gospodarstwa domowego, gdyż grunty wraz z budynkami zostały zagrabione". Obecnie jest osobą bezdomną, a źródłem finansowania wydatków utrzymania koniecznego są pożyczki od różnych osób fizycznych i prawnych. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej w sposób rzetelny i pełny (wniosek a contrario z art. 255 p.p.s.a.). Strona nienależycie realizuje obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, jeśli jej oświadczenie majątkowe jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz wynikających z tego możliwości płatniczych. Natomiast ocena czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy należy do sądu (referendarza sądowego) – art. 258, art. 260 p.p.s.a. Skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Wnioskodawca nie wykazał, ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego. Ogólnikowe twierdzenia, że Skarżący utrzymuje się "z pożyczek od różnych osób fizycznych oraz prawnych" należy taktować jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Wyjaśnienia Skarżącego w żaden sposób nie identyfikują, ani źródła, ani wysokości, przychodu i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych lub kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło