III SA/Po 160/12

Dnia 29 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi RP na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego AR i MR z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2010 postanawia : odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] Skarżący RP wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu żądania Wnioskodawca wskazał, że wniosek jest zasadny, gdyż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa doprowadziła go do ubóstwa. Oświadczenie majątkowe nie zawiera informacji o źródłach przychodu, wysokości dochodu oraz kosztach utrzymania Skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy wskazując, że nie wykazał, iż Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych lub kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. W dniu 26 kwietnia 2012 r. skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia [...] r. WSA w Poznaniu odmówił stronie przyznania prawa pomocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] oddalił zażalenie strony skarżącej na wskazane powyżej postanowienie. W dniu 2 listopada 2012 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż postanowienie WSA w Poznaniu z dnia [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy z mocy art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwana dalej p.p.s.a., wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Z tej przyczyny należy podkreślić, iż postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej –o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem Sądu, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.p.s.a. a więc ustalić czy po wydaniu przez Sąd wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy. Złożony w dniu [...] na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy, stanowi w istocie wniosek strony skarżącej o zmianę prawomocnego postanowienia WSA. W tym wypadku, zmiana orzeczenia zgodnie z żądaniem strony powinna polegać na ustanowieniu na jego rzecz radcy prawnego, adwokata oraz zwolnieniu z kosztów sądowych. Taki sposób procedowania, w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o prawo pomocy, nakreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2005 r. o sygn. akt II OZ 877/05 - niepublikowane, w którym zawarto zdanie: rozpoznawanie każdego kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli wcześniej w sprawie zwolnienia orzeczono prawomocnie, należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienia mające walor prawomocnych orzeczeń sądu mogą być uchylane i zmieniane jedynie postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydanymi na podstawie art. 165 p.p.s.a. Zawarta w tym postanowieniu teza nawiązuje do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1969 r. I PZ 35/69 – niepublikowane. Analiza znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF, pozwala z przekonaniem stwierdzić, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie uległa pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego we wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] r. Podniesione w uzasadnieniu kolejnego wniosku PPF okoliczności nie różnią się w sposób istotny od tych, które stanowiły podstawę uzasadnienia wniosku rozpoznanego postanowieniem WSA z dnia [...] Wnioskodawca nadal nie wykazał, ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego, zaś jedynie ogólnikowe twierdzenia, że utrzymuje się z pożyczek od różnych osób fizycznych oraz prawnych, należy uznać jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Wyjaśnienia Skarżącego w żaden sposób nie identyfikują, ani źródła, ani wysokości, przychodu i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. W tej sytuacji należy uznać, że oświadczenie majątkowe wnioskodawcy jest niepełne i jako takie nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania przywileju zwolnienia od ponoszenia ciężarów publicznych. W efekcie należy stwierdzić, że w granicach możliwości finansowych wnioskodawcy pozostaje poniesienie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie oraz dwóch pozostałych w tym uiszczenie wpisów od skargi kasacyjnej. Nie zaistnienie przesłanek do zmiany postanowienia WSA z dnia [...], w sposób żądany przez stronę skarżącą, nakazuje orzec jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 165 p.p.s.a.