III SA/Po 1606/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi PK na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. odmawiającej skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej i nakładającej sankcję w wysokości .. zł oraz odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu [...] listopada 2014 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2014 r., odebranym przez AK – dorosłego domownika skarżącego, w dniu [...]listopada 2014 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Uiszczenie wpisu nastąpiło w dniu [...] listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu dnia [...] grudnia 2012 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dnia [...] listopada 2014 r. dokonał wieczorem przelewu bankowego drogą elektroniczną. Wprawdzie z informacji o operacji jako data realizacji wskazany był [...] listopada 2014 r., jednak skarżący był przekonany, że w przypadku różnicy pomiędzy datą przyjęcia zlecenia do realizacji a dniem faktycznego wykonania w znaczeniu księgowym – zawarta jest odpowiednia informacja o datach dostępna dla właściciela rachunku bankowego odbiorcy. Skarżący powołał orzecznictwo sądów administracyjnych oraz powszechnych oraz dołączył potwierdzenie polecenia przelewu z dnia [...] listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wpisu sądowego, wskazując w uzasadnieniu, iż skarżący równocześnie z wnioskiem nie dokonał czynności, której nie dokonał w terminie, tj. nie uiścił wpisu sądowego, który powinien być wniesiony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący złożył wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż od dnia [...] stycznia do [...] lutego 2015 r. miał zaplanowany pobyt w zakładzie leczniczym, który z powodu powikłań medycznych został skrócony do dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżący otrzymał zwolnienie od wykonywania pracy z tego powodu od dnia [...] stycznia do [...] lutego 2015 r. Następnie w dniu [...] lutego 2015 r. po badaniu medycznym w Poznaniu otrzymał dalsze zwolnienie od wykonywania pracy do dnia [...] lutego 2015 r. Postanowienie zostało skutecznie doręczone zastępczo w dniu [...] stycznia 2015 r. AK – dorosłemu domownikowi. Skarżący zapoznał się z jego treścią dopiero w dniu [...] stycznia 2015 r., natomiast dzień [...] lutego jest siódmym dniem od dnia ustania przeszkody uniemożliwiającej skarżącemu wniesienie przedmiotowego zażalenia. Skarżący wskazał, iż niemożność działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i wystarczalność w tym zakresie zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA znajduje potwierdzenie w orzecznictwie i przytoczył szereg wyroków. Skarżący podniósł, iż przedstawił stosowną dokumentację, którą załączył do wniosku. Ponadto skarżący stwierdził, iż nie miał możliwości wniesienia zażalenia nawet przy pomocy osób trzecich, bowiem szpital, w którym się znajdował nie wydaje przepustek, a dystans pomiędzy domem a szpitalem wynosi [...] km; po powrocie ze szpitala skarżący leżał chory w domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 1 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2) i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Jak słusznie wskazał skarżący, strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia, przy czym przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego dla dokonania danej czynności. Dopełnienie czynności, dla której określony był termin, musi nastąpić najdalej 7 dni od daty ustania takiej przeszkody. W przypadku choroby należy wskazać, że rodzaj choroby oraz przebieg jej objawów uniemożliwiał dokonanie czynności oraz nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Podkreślenia wymaga, iż uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia braku winy. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 80/13). Należy mieć również na uwadze, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywróceniu terminu, natomiast sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 222/13). O braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II FZ 525/11). Wskazać również należy, iż sam fakt występowania schorzeń - nawet ciężkich - u zainteresowanego przywróceniem terminu nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z niego automatycznie, że dana osoba znalazła się w sytuacji nagłej, musiała leżeć w łóżku i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób (w szczególności domownika lub pełnomocnika). Fakt choroby nie jest równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2329/11). W niniejszej sprawie skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA z dnia [...] stycznia 2014 r., wskazujące na niezdolność do pracy od dnia [...] stycznia do [...] lutego 2015 r. Z zaświadczenia tego wynika, iż we wskazanym okresie skarżący mógł chodzić. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lutego wynika, iż skarżący był niezdolny do pracy w okresie od [...] do [...] lutego 2015 r. i chory powinien we wskazanym okresie leżeć. Podkreślenia wymaga, iż żadne z przedstawionych zaświadczeń nie wskazuje na rodzaj choroby, natomiast sam skarżący posługuje się pojęciem niedookreślonym "jednostka chorobowa". Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia brak możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, wspólnie ze skarżącym zamieszkuje co najmniej dwóch pełnoletnich domowników, którzy podjęli się oddania przesyłki adresatowi – skarżącemu. Skoro skarżący zapoznał się z treścią postanowienia Sądu z dnia 14 stycznia 2015 r. w dniu [...] stycznia 2015 r., istniała możliwość bądź upoważnienia osób trzecich bądź chociażby sporządzenia odpowiedniego zażalenia i skorzystania z pomocy osób trzecich w postaci nadania pisma. Skarżący jednak tego nie uczynił i nie wskazał również żadnych powodów takiego zaniechania. Tym samym uznać należy, iż skarżący nie dochował należytej staranności w wykazaniu braku winy przy dochowaniu terminu do dokonania czynności. Ze względu na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 Ppsa.