III SA/Po 161/22
WyrokWSA w Poznaniu2023-02-03
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy pełniący służbę na stanowisku stewarda, który wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, jest uprawniony do dodatku specjalnego, jeśli nie jest formalnie zaliczany do "personelu latającego" zgodnie z Regulaminem lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP (RL-2016)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania dodatku specjalnego dla żołnierza zawodowego pełniącego służbę na stanowisku stewarda, oparta na interpretacji Regulaminu lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP (RL-2016) i wykluczeniu go z "personelu latającego", jest nieprawidłowa. Podstawę do przyznania dodatku stanowią przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia wykonawczego, które nie ograniczają tego prawa wyłącznie do "personelu latającego" zdefiniowanego w RL-2016, lecz do żołnierzy zawodowych wykonujących loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i spełniających określone wymogi dotyczące liczby godzin lotu.Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz zawodowy na stanowisku stewarda, złożył wniosek o przyznanie dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Organy wojskowe odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżący nie spełnia warunków formalnych, ponieważ nie jest zaliczany do "personelu latającego" zgodnie z Regulaminem lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP (RL-2016), a tym samym nie nadaje mu się Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu. Skarżący odwołał się, wskazując na swoje uprawnienia, nalot oraz obowiązki służbowe. Po utrzymaniu decyzji odmownej przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2023 roku sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dowódcy Jednostki nr [...] w P. z dnia 10 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku specjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 26 października 2021 r., nr [...]; II. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z 26 października 2021 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W. (dalej jako "organ I instancji" lub "Dowódca Jednostki nr [...]"), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowaniu administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej jako "K.p.a."), art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 104 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1131, obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 536 z późn.– dalej jako "u.s.w.ż.ż."), §4 pkt 1, §5, §8 ust. 1 pkt 9 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażeniu zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 966 – dalej jako rozporządzenie) odmówił B. W. (B. W., dalej również jako "Skarżący") przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż Skarżący zajmuje stanowisko służbowe steward/stewardesa i z dniem 22 lutego 2021 r. został uprawniony do wykonywania lotów na samolocie B737 w charakterze członka personelu pokładowego, co zostało stwierdzone w Rozkazie Dziennym Nr [...] Dowódcy Jednostki Nr [...] z 15 marca 2021 r.
Organ I instancji napisał, iż w roku 2021 wskazany żołnierz wykonał 24 godziny i 26 minut lotu innym wojskowym statkiem powietrznym w rozumieniu § 8 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia oraz posiada łączny nalot w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w wysokości 24 godzin i 26 minut, ustalony przy zastosowaniu współczynników z § 8 ust. 7 rozporządzenia.
Po przytoczeniu treści przepisów prawa Dowódca Jednostki nr [...] wskazał, iż uprawniony do dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych jest żołnierz zawodowy, który spełnia następujące przesłanki: w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz posiada Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach i w ciągu roku kalendarzowego wykonuje loty w określonym wymiarze.
Organ I instancji zaznaczył, iż skoro w sprawie nie budzi wątpliwości, iż - zgodnie z ust. 2 pkt 17 zakresu obowiązków - skarżący wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadając ku temu stosowne uprawnienia, ustalenia wymaga, czy posiada on Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, w rozumieniu § 8 ust. 4 rozporządzenia.
Organ I instancji zaznaczył, iż zagadnienie Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach uregulowane zostało w Regulaminie lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016) wprowadzonym do użytku decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 179/Szkoł/DG RSZ z 02 sierpnia 2016 (sygn. SPow.19/2016). Organ zaznaczył, że § 1 ust. 1 ww. regulaminu określa jego rangę, stanowiąc iż Regulamin lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016), jest zasadniczym dokumentem normatywnym, zawierającym przepisy lotnicze obowiązujące personel lotniczy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Z części "Definicje" na stronie 19. RL-2016 wynika, że Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach i symulatorach nadaje się - zgodnie z zakresem obowiązków dla stanowiska służbowego - personelowi latającemu, czynnie wykonującemu loty. Zgodnie z § 9 ust. 1 RL-2016, do wykonywania czynności lotniczych w lotnictwie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej uprawnieni są jedynie członkowie personelu lotniczego. W skład personelu lotniczego wchodzi personel latający i naziemny personel lotniczy (ust.2).
Po przytoczeniu treści § 9 ust. 3 i ust. 5 RL-2016 Dowódca Jednostki nr [...] podniósł, iż definicja personelu latającego zawarta w § 9 ust. 3 ma charakter katalogu zamkniętego. Skoro zatem nie wymieniono stewardes/stewardów, to grupa ta expressis verbis nie zalicza się do personelu latającego, a tym samym nie nadaje jej się Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach w rozumieniu przepisów regulujących omawianą materię. Nie ma też żadnych innych unormowań, które mogłyby stanowić podstawę prawną do nadania stewardesom/stewardom Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.
Dowódca Jednostki nr [...] zaznaczył, że jednocześnie stewardesa/steward może wykonywać obowiązki (czynności) na pokładzie statku powietrznego, nie będąc członkiem personelu latającego. Taką możliwość daje bowiem treść § 9 ust. 5 ww. regulaminu.
W odwołaniu od opisanej decyzji Skarżący napisał, że rozkazem personalnym nr [...] z 07 maja 2020 r. Dowódcy [...] został wyznaczony do pełnienia służby na stanowisku stewarda, obsługa pokładowa, sekcja obsługi pokładowej Eskadry wsparcia Grupy działań lotniczych [...]. Skarżący zwrócił uwagę, iż w zakresie jego obowiązków wpisano zadania dla członka personelu pokładowego pkt 1-12 oraz 14 -16 oraz zobowiązano do udziału w lotach operacyjnych (pkt 12), szkoleniach i treningach doskonalących (pkt 13), wykonywania lotów w składzie załogi wojskowych statków powietrznych zgodnie z indywidualnym rocznym planem szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach. Wszystkie te obowiązki spełnia.
Skarżący podniósł, iż po odbyciu szkoleń i uzyskaniu stosownych certyfikatów Rozkazem dziennym nr [...] z 08 lutego 2021 r. potwierdzono jego przydatność do służby w charakterze członka personelu pokładowego, a rozkazem dziennym nr [...] z 15 marca 2021r. nadano uprawnienia do lotów w charakterze członka personelu pokładowego na samolocie B 737. Od tego dnia do chwili sporządzania wniosku o przyznanie dodatku specjalnego posiadał łączny nalot 24 godzin i 26 minut.
Decyzją nr [...] z 10 grudnia 2021 r. Dowódca Jednostki Wojskowej (dalej jako "organ" lub "Dowódca"), wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 104 ust. 1 i art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 4 u.s.w.ż.ż., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając napisał, że zagadnienia indywidualnego rocznego planu reguluje Regulamin lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016). Skarżący, pełniąc zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...] w W., nie jest zaliczany do personelu latającego według treści RL-2016. Wobec powyższego nie spełnia warunków formalnych określonych w rozporządzeniu do otrzymania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie wojskowych statków powietrznych.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł B. W., zarzucając naruszenie:
- art. 138 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 4 u.s.w.ż.z., poprzez utrzymanie w mocy decyzji, mocą której bezpodstawnie odmówiono dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych;
- art. 80 ust. 6 u.s.w.ż.z w zw. z § 8 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego bezpodstawne zastosowanie;
- z ostrożności procesowej również naruszenie art. 2 Konstytucji tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, art. 7 Konstytucji - zasady legalizmu w zw. z art. 6 w zw. z art. 107 § 1 pkt. 4 i 6 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o Regulamin lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (RL-2016), który nie posiada waloru normatywnego i nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie powinien być wiążący dla organów orzekających w sprawie.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej o utrzymaniu w mocy decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W., orzekającej o odmowie przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.
Materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy obowiązującej w momencie wydawania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 536 z późn. zm. - zwanej dalej u.s.w.ż.z.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 966 z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie").
Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.s.w.ż.z. żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego:
1) dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej;
2) dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych;
3) dodatek za długoletnią służbę wojskową;
4) dodatek motywacyjny - dla żołnierzy zawodowych pełniących służbę w korpusach podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych za uzyskanie w opinii służbowej oceny co najmniej dobrej oraz posiadanie klasy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 46a, w specjalności zgodnej z zajmowanym stanowiskiem służbowym;
5) dodatek funkcyjny - za pełnienie funkcji powierzonych w trybie określonym w art. 25a;
6) dodatek kompensacyjny.
W tym miejscu wskazać należy, iż u.s.w.ż.z. poza wskazaniem, iż dodatek specjalny przysługuje za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie określa żadnych innych przesłanek przyznania dodatku specjalnego. Jednakże należy mieć na względzie, że w art. 80 ust. 6 pkt 1 u.s.w.ż.z. zawarto upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej, by w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określił, w drodze rozporządzenia wysokość, szczegółowe warunki i tryb przyznawania i podwyższania dodatków specjalnego, służbowego i motywacyjnego, a także, w zależności od występujących okoliczności i tytułu ich wypłaty, możliwość obniżania i wstrzymywania tych dodatków.
Istotne jest, iż w myśl art. 80 ust. 6a pkt 1 u.s.w.ż.z. rozporządzenie powinno uwzględniać w szczególności w odniesieniu do dodatku specjalnego:
a) przy ustalaniu tytułów, za które dodatek przysługuje:
– charakter wykonywanych czynności,
– zakres wykonywanych czynności służbowych i ich specyfikę,
- obciążenia psychofizyczne na stanowiskach służbowych,
–wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowisk służbowych,
b) przy ustalaniu wysokości dodatku - możliwość ustalenia wysokości dodatku z niektórych tytułów w zależności od:
– liczby wykonanych czynności,
– wprowadzenia rocznych norm wykonywania tych czynności,
– stopnia szkodliwości lub uciążliwości pełnienia służby wojskowej,
– stażu służby żołnierza na stanowiskach służbowych.
Mając na uwadze ww. upoważnienie Minister Obrony Narodowej wydał ww. rozporządzenie, regulując w nim m.in. przesłanki przyznania dodatku specjalnego.
W myśl § 4 rozporządzenia żołnierze zawodowi otrzymują dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby m.in. z tytułu: 1) wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych; 2) wykonywania bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych. Powyższe zapisy zostały doprecyzowane w § 8 rozporządzenia. W myśl § 8 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia żołnierz zawodowy, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej wynoszącej 0,30 - inni członkowie załóg, którzy wykonali do 500 godzin lotu. Ponadto należy mieć na uwadze, iż zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia dodatek specjalny w wysokości określonej w ust. 1 przyznaje się żołnierzowi zawodowemu, który zgodnie z Indywidualnym rocznym planem szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, zwanym dalej "indywidualnym rocznym planem", w ciągu roku kalendarzowego wykonuje loty w wymiarze nie niższym niż:
1) 30 godzin - samolotem naddźwiękowym albo
2) 40 godzin - innym wojskowym statkiem powietrznym.
W przypadku pełnienia służby wojskowej na stanowisku służbowym, o którym mowa w ust. 1, przez część roku kalendarzowego, przyjmuje się liczbę godzin lotów przypadającą proporcjonalnie do okresu pełnych miesięcy kalendarzowych, w których żołnierz jest uprawniony do otrzymywania dodatku na zajmowanym stanowisku służbowym. Liczbę godzin lotów zaokrągla się w górę do pełnych godzin.
Mając na względzie powołane przepisy u.s.z.ż.z. oraz rozporządzenia stwierdzić należy, iż dodatek specjalny przyznaje się żołnierzowi zawodowemu za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby zawodowej (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.s.w.ż.z.), w szczególności z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozp.), nie wcześniej niż od stwierdzonego w rozkazie dziennym dnia spełnienia przez żołnierza, określonych w odrębnych przepisach, warunków uprawniających do wykonywania czynności, za które przysługuje ten dodatek (§ 5 rozp.), lecz temu żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje w ciągu roku kalendarzowego odpowiedni czas godzin lotu (w przedziale "30/40-500 godzin lotu" do "powyżej 2000 godzin lotu") w składzie załóg wojskowych statków powietrznych (§ 8 ust. 1 pkt 1-9 w zw. z § 8 ust. 4 rozp.).
W tym miejscu, ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej błędnego zastosowania przez organ przepisu § 8 ust. 4 rozporządzenia, który – jak wskazano w skardze – nie stanowi dookreślenia podstaw przyznania dodatku specjalnego, Sąd stoi na stanowisku, że ów przepis nie ustanawia – jak przyjął organ – warunku przyznania ww. dodatku od posiadania Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, lecz ustanawia dolną granicę liczby godzin lotu (30/40 godzin w zależności od rodzaju samolotu/statku powietrznego), od której ów dodatek przysługuje. Brak jest podstaw, by upatrywać podstaw przyznania lub odmowy przyznania – jak przyjęły organy wojskowe – od okoliczności, czy dany żołnierz nie tylko posiada, lecz czy wedle postanowień Regulaminu Lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP (RL-2016) dany żołnierz zawodowy zobowiązany jest posiadać ów Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu.
W świetle powyższego rację należy przyznać pełnomocnikowi skarżącego, że przepis § 8 ust. 4 rozporządzenia stanowi odesłanie do zasad określania wysokości dodatku specjalnego przysługującego żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, lecz jedynie w kontekście ustalenia na podstawie Indywidualnego rocznego planu wykonanych liczby godzin lotu.
W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 80 ust. 6 u.s.w.ż.z. w zw. z § 8 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego bezpodstawne zastosowanie należy uwzględnić jedynie w tym zakresie, że organ uczynił, jako odrębną przesłankę przyznania dodatku specjalnego, posiadanie Indywidualnego rocznego planu. Tymczasem ów Indywidualny roczny plan jest jedynie dokumentem, który ma potwierdzać liczbę godzin lotu, od której to m.in. zależy przyznanie i wysokość dodatku specjalnego z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.
Oceniając spełnienie powyższych przesłanek organ wskazał, iż nie budzi wątpliwości, że Skarżący wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, posiadając ku temu stosowne uprawnienia. Natomiast, w ocenie organu ustalenia wymaga, czy posiada on Indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach, w rozumieniu § 8 ust. 4 rozporządzenia.
Organ zaznaczył, iż zagadnienie Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach uregulowane zostało w Regulaminie lotów lotnictwa Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (RL-2016), wprowadzonym decyzją Ministra Obrony Narodowej nr 179/Szkol/DG RSZ z 02 sierpnia 2016 r. Organ uznał, iż nie wymienianie stewardes/stewardów jako członków personelu pokładowego powoduje, że grupa ta expressis verbis nie zalicza się do personelu latającego, a tym samym nie nadaje jej się Indywidualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.
Tym samym w niniejszej sprawie w istocie podstawą odmowy przyznania dodatku specjalnego nie stanowiły przepisy rozporządzenia czy też ustawy ale zapisy RL-2016.
W ocenie Sądu przyjęte przez organu obu instancji stanowisko uznać należy za nieprawidłowe. Po pierwsze wskazać należy, iż RL-2016, jak wynika z decyzji MON z 2 sierpnia 2016 r. nr 179/Szkol/DG RSZ wprowadzony został celem nowelizacji zasad wykonywania lotów przez lotnictwo Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym RL-2016 w żadnym wypadku nie może modyfikować postanowień aktów normatywnych wyższego rzędu – u.s.w.ż.w. i rozporządzenia, które zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP stanowią – w przeciwieństwie do ww. decyzji MON – źródła powszechnie obowiązującego prawa.
W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94, poz. 426 ze zm.), na podstawie którego wydano ww. decyzję nr 179/Szkol/DG RSZ, nie zawierał upoważnienia do regulowania kwestii związanych z uposażeniem żołnierzy zawodowych, w tym przedmiotowego dodatku specjalnego. Określa on bowiem, że Minister Obrony Narodowej realizuje ponadto zadania w zakresie wydawania decyzji i innych dokumentów w sprawach wynikających z zakresu działania Ministra Obrony Narodowej. Tak zaś przepisy art. 80 ust. 6 i 6a u.s.w.ż.z., ani żadne inne przepisy tej ustawy, jak i przepisy rozporządzenia nie uprawniają Ministra Obrony Narodowej do wydawania aktów o charakterze generalnym i abstrakcyjnym dotyczących uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym.
Przepis art. art. 71 ust. 1 u.s.w.ż.z. stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie. Wedle art. 72 ust. 1 u.s.w.ż.z. uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Wśród innych należności pieniężnych przepis art. 73 ust. 1 u.s.w.ż.z. wymienia m.in. dodatkowe uposażenie roczne. Przepis art. 80 ust. 1 u.s.w.ż.z. precyzuje zaś, jakie żołnierze zawodowi otrzymują dodatki do uposażenia zasadniczego, wymieniając m.in. dodatek specjalny (pkt 1). Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 80 ust. 4 us.w.ż.z. dodatki do uposażenia przyznaje, w formie decyzji, organ, o którym mowa w art. 104, tj. co do zasady (art. 104 ust. 1) - dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.
W oparciu o powyższe przepisy należy zatem stwierdzić, że brak jest normatywnych podstaw, by dekodując pojęcie "załóg wojskowych statków powietrznych" na potrzeby ustalenia kręgu żołnierzy zawodowych uprawnionych do przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów wojskowymi statkami powietrznymi uprawnione i prawidłowe było odwołanie się do odmiennego pojęcia "personelu latającego" zdefiniowanego w akcie prawa wewnętrznego – w decyzji MON dotyczącej Regulamin lotów RL-2016.
Z tych względów nie można uznać, by uprawniona była konstatacja organów orzekających, że dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych przysługiwał tylko personelowi latającemu zdefiniowanemu w § 9 RL-2016.
Z przepisów art. 80 ust. 1 pkt 1 u.s.w.ż.z. w zw. z § 4 pkt 1, § 5 i § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia jasno wynika bowiem, że dodatek specjalny przysługuje żołnierzom zawodowym, a nie tylko personelowi latającemu, z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, nie wcześniej niż od stwierdzonego w rozkazie dziennym dnia spełnienia przez żołnierza, określonych w odrębnych przepisach, warunków uprawniających do wykonywania czynności, za które przysługuje ten dodatek, i to żołnierzowi zawodowemu, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje w ciągu roku kalendarzowego odpowiedni czas godzin lotu (w przedziale od "30/40-500 godzin lotu" do "powyżej 2000 godzin lotu").
Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Skarżący rozkazem personalnym nr [...] z dnia 7 maja 2020 r. Dowódcy [...] został wyznaczony do pełnienia służby na stanowisku stewarda, obsługa pokładowa, sekcja obsługi pokładowej, eskadry wsparcia, grupy działań lotniczych [...] (k.56).
Jak wynika z wyciągu rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z 02 marca 2020 r. w sprawie nadania "zakresu obowiązków dla stanowisk służbowych (pracy) podległych żołnierzy zawodowych, pracowników resortu obrony narodowej Jednostki Wojskowej [...] do zadań Stewarda/Stewardesy należy m.in. wykonywanie obowiązków na pokładach statków powietrznych zgodnie z przepisami lotniczymi oraz statutem JW [...] w celu zapewnienia bezpieczeństwa pasażerów oraz wysokiego standardu obsługi pasażerskiej i co istotne wykonywania lotów w składzie załogi wojskowych statków powietrznych zgodnie z indywidualnym rocznym planem szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach (k. 58).
Ponadto w niniejszej sprawie nie jest sporne pomiędzy stronami, iż Skarżący w roku 2021 wykonał 24 godziny i 26 minut lotu innym wojskowym statkiem powietrznym w rozumieniu § 8 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Warto również odnotować, w świetle zarzutów do skargi, a przede wszystkim załącznika do skargi, iż Skarżący posiada indywidualny roczny plan szkolenia i treningu w powietrzu oraz na urządzeniach treningowych i symulatorach.
Z tych też względów stanowisko organu, iż roszczenie Skarżącego jest sprzeczne z przepisami oraz zasadami normującymi przyznawanie dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, uznać należy za co najmniej przedwczesne.
Pomijając kwestię prawidłowości odwołania się i zastosowania zapisów RL-2016 warto wskazać, iż zgodnie z obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 marca 2017 r. w sprawie korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności wojskowych żołnierzy w czynnej służbie wojskowej (Dz. U. poz. 734 oraz z 2021 r. poz. 105) steward/stewardesa obok personelu aeromedycznego, pokładowej obsługi ładunku (wymienionych w RL-2016 jako członkowie personelu latającego) zaliczeni zostali do grupy osobowej pokładowej.
Mając powyższe na względzie podzielić należy zarzut skargi naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji art. 138 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 4 u.s.w.ż.z. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dowódcy Jednostki nr [...] o odmowie przyznania Skarżącemu dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Tak organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję, jak i organ I instancji dopuścili się naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.s.w.ż.z. z uwagi na błędną wykładnię przepisów § 4 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia i przyjęcie, że Skarżący jako żołnierz zawodowy pełniący służbę na stanowisku stewarda nie pełni służby o szczególnej właściwości lub w szczególnych warunkach, to jest, iż nie wykonuje lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ, biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu, powinien przeanalizować wniosek Skarżącego z uwzględnieniem powyżej wskazanych regulacji normatywnych pamiętając przy tym, iż wydając decyzję w przedmiocie dodatku specjalnego brak jest podstaw do oceny braku spełnienia przesłanek do przyznania dodatku specjalnego na podstawie Regulaminu lotów (RL-2016).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się wynagrodzenie reprezentującego go adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), pamiętając przy tym, iż na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) P.p.s.a. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło