III SA/Po 1610/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-06-30
Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie prowadzący wspólnie gospodarstwo rolne mogą uzyskać odrębne numery identyfikacyjne producentów rolnych, jeśli jeden z małżonków posiada już taki numer i nie wykażą oni istnienia odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że małżonkowie prowadzący wspólnie gospodarstwo rolne, w sytuacji gdy jeden z nich posiada już numer identyfikacyjny producenta rolnego, nie mogą uzyskać odrębnych numerów, chyba że wnioskodawca wykaże prowadzenie samodzielnego, odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Samo samodzielne podejmowanie działań faktycznych i prawnych związanych z gospodarstwem rolnym, w tym zawieranie umów dzierżawy czy zakup sprzętu, nie jest wystarczające do uznania istnienia odrębnego gospodarstwa, zwłaszcza przy obowiązującym ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego, dołączając umowę dzierżawy i faktury. Organ wezwał go do złożenia wyjaśnień i dokumentów potwierdzających samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego, wskazując, że jego małżonka H. K. posiada już numer ewidencyjny i od lat składa wnioski o płatności obszarowe. Mimo przedłożenia przez M. K. oświadczenia o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa i innych dokumentów, organy odmówiły wpisu, uznając, że małżonkowie wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne w ramach wspólności majątkowej. Sąd administracyjny oddalił skargę M. K., podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 24 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego oddala skargę
IIISA/Po 1610/21
Uzasadnienie
Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., decyzją z dnia 24 września 2021 r. , [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z/s w M. z dnia [...] czerwca 2021 r. odmawiającą M. K. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.
Wskazane wyżej decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym :
W dniu [...] maja 2021 r. M. K. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów. Do wniosku dołączył umowę dzierżawy z dnia [...] stycznia 2021 r. , faktury na zakup środków ochrony roślin i paliwa.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających prowadzenie samodzielnego gospodarstwa rolnego, gdyż – jak wyjaśniono, małżonce wnioskodawcy H. K. nadano już numer ewidencyjny.
W odpowiedzi na ww. wezwanie M. K. przedłożył oświadczenie o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa rolnego oraz faktury dotyczące płatności czynszu, decyzje podatkowe, umowy dzierżawy, dowody rejestracyjne maszyn rolniczych, polisy ubezpieczeniowe, umowę zakupu opryskiwacza.
Organ I instancji, odmawiając wnioskodawcy wpisu do ewidencji producentów wyjaśnił, że wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim z H. K., zarejestrowaną w ARiMR, jako producent rolny. H. K. składa wnioski o przyznanie płatności obszarowych do gruntów rolnych od 2004 r. Od 2003 r. posiada zarejestrowaną liczbę stada. Jak wskazał organ, z rozpatrywanych postępowań o przyznanie płatności za lata 2004 – 2020 można wnioskować, że oboje małżonkowie wspólnie i w porozumieniu prowadzili w tych latach gospodarstwo rolne. Ponadto, jak ustalił organ, M. K. od dnia [...] sierpnia 2010 r. nabył prawo do renty z tytułu trwałej niezdolności do pracy.
M. K. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, podnosząc, że zaistniały zmiany w stanie faktycznym polegające na tym, że prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne. Posiada park maszynowy, który nie jest wykorzystywany w żadnym innym gospodarstwie. Użytkuje grunty na podstawie indywidualnych umów dzierżawy. Jak wskazał również, przyznana renta chorobowa nie pozbawia go możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, że M. K. nie dowiódł przesłanek samodzielnego prowadzenia , we własnym imieniu , gospodarstwa rolnego, stanowiącego zorganizowaną całość. Jak podkreślił organ, w małżeństwie wnioskodawcy obowiązuje ustrój wspólności małżeńskiej majątkowej, co oznacza, że mimo podpisania przez wnioskodawcę umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2021r. , nie dokonał on tej czynności na własny rachunek, gdyż wszelkie przysporzenia i obciążenia w takiej sytuacji dotyczą obojga małżonków. Podobnie, jeżeli chodzi o przedłożone w toku postępowania umowy podpisane wyłącznie przez H. K.. Majątek wspólny małżonków stanowią również maszyny rolnicze, mimo że w dokumentach rejestracyjnych widnieje tylko jedno z nich.
M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając, że przedstawił wystarczające dowody i dał właściwe wyjaśnienia, aby być wpisanym do ewidencji producentów i mieć nadany odrębny numer identyfikacyjny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia 24 września 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z/s w M. z dnia [...] czerwca 2021 r. odmawiającą M. K. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.
Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r. poz. 807, z późn. zm.), w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się: 1) jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę; 2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.
Treść przytoczonego przepisu art. 12 ust. 4 ustawy, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Nadanie jednego numeru oznacza, że w przypadku, gdy małżonkowie są współposiadaczami gospodarstwa rolnego nie mogą uzyskać odrębnych numerów identyfikacyjnych, które mogą być nadawane w przypadku samodzielnych odrębnych gospodarstw rolnych, stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą.
W przypadku małżonków prowadzących wspólnie działalność rolniczą producentem rolnym nie jest każdy z małżonków, ani małżonek wpisany do ewidencji producentów rolnych. Małżonków traktuje się, jako grupę osób fizycznych, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiących na gruncie ustawy o krajowym systemie ewidencji, jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (art. 3 pkt 3). Z powyższego wynika, że tak długo jak trwa małżeństwo i małżonkowie wspólnie prowadzą działalność rolniczą, posiadają status producenta rolnego, niezależnie od tego, że wpis do ewidencji producentów obejmuje tylko jednego z małżonków. Numer identyfikacyjny nadany temu małżonkowi, co do którego współmałżonek wyraził zgodę, identyfikuje bowiem producenta rolnego - małżonków.
Odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1 ww. art. 12 ust. 4 ustawy przepisu nadaje się, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.
Wskazując zatem we wniosku o nadanie odrębnego numeru identyfikacyjnego na okoliczność wyodrębnienia indywidualnego gospodarstwa rolnego, w rozumieniu ww. przepisów, wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić takie dowody, które okoliczność tę bezsprzecznie potwierdzają.
W kontrolowanej sprawie, poza oświadczeniem, w którym skarżący wskazuje, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, skarżący na wezwanie organu, przedłożył dokumenty w postaci: faktur dotyczących płatności czynszu, decyzji podatkowych, umowy dzierżawy, dowodów rejestracyjnych maszyn rolniczych, polis ubezpieczeniowych, umowy zakupu opryskiwacza.
W ocenie skarżącego, przedłożone dowody są wystarczające, aby uzyskać wpis do ewidencji producentów i numer identyfikacyjny.
Natomiast, jak uznały organy, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie pozwala na przyjęcie, że skarżący utworzył odrębne gospodarstwo rolne.
Zdaniem Sądu, ocena organów w tym zakresie jest prawidłowa.
M. K. pozostaje w związku małżeńskim z H. K., zarejestrowaną w ARiMR, jako producent rolny. Małżonkowie zamieszkują pod tym samym adresem, co wynika z akt administracyjnych. H. K. składa wnioski o przyznanie płatności obszarowych do gruntów rolnych od 2004 r. Od 2003 r. posiada zarejestrowaną liczbę stada. W małżeństwie skarżącego obowiązuje ustrój wspólności małżeńskiej majątkowej, co oznacza, że mimo podpisania przez niego umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2021r. , nie dokonał on tej czynności na własny rachunek, gdyż wszelkie przysporzenia i obciążenia w takiej sytuacji dotyczą obojga małżonków. Podobnie, jeżeli chodzi o przedłożone w toku postępowania umowy podpisane wyłącznie przez H. K.. Majątek wspólny małżonków stanowią również maszyny rolnicze, mimo że w dokumentach rejestracyjnych widnieje tylko jedno z nich. Faktury włączone do akt administracyjnych, jak również prawidłowo oceniły organy, potwierdzają, co najwyżej, że skarżący samodzielnie podejmuje działania dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego, czyli wypełnia przesłankę prowadzenia działalności rolniczej. Samodzielne prowadzenie gospodarstwa, co podkreśla skarżący, polegające na wykonywaniu określonych czynności faktycznych jak i prawnych, w tym nabywanie sprzętu rolniczego czy zawieranie umów dzierżawy, nie stanowi wystarczającego dowodu na to, że skarżący utworzył odrębne gospodarstwo rolne. Również przedłożone dokumenty w żadnym zakresie nie dowodzą istnienia zorganizowanej całość gospodarczej, która w obrocie gospodarczym funkcjonuje, jako odrębne gospodarstwo.
W ocenie Sądu organy dokonały zatem prawidłowej wykładni prawa materialnego oraz prawidłowo je zastosowały do okoliczności kontrolowanej sprawy.
Z powyższych względów, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło