III SA/Po 162/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia WSA Maria Kwiecińska As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi M. i T. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 440,- (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M.Kwiecińska Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb R., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. 5,28,70 ha, zapisanej w KW nr [...] w prawo własności na rzecz T. N. oraz M. N. W uzasadnieniu podniesiono, iż wnioskodawcami są T. i M. N. Z odpisu z księgi wieczystej Kw nr [...] według stanu na dzień [...].09.2001 r. wynika, iż prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w P. w obrębie R., zapisane było na rzecz T.N. i M. N. na prawach współwłasności łącznej jako wspólników spółki cywilnej pod nazwą "A" Spółka Cywilna z siedzibą w miejscowości S. Natomiast dnia [...].06.2001 r. wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą "A" S.C. z siedzibą w S. podjęli uchwałę o przekształceniu wyżej opisanej spółki w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "AB" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. Zgodnie z § 7 b umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...].06.2001 r. akt notarialny rep. [...] wkładem niepieniężnym w postaci majątku przedsiębiorstwa przekształconej spółki cywilnej pod nazwą "A" z siedzibą w S. jest prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa objętego wnioskiem. Z odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień [...].11.2004 r.) wynika, iż "AB" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana dnia [...].10.2001r. Użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości "A" S. sp. z o.o. zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...] (odpis skrócony z dnia [...].06.2004 r.). Organ II – ej instancji stwierdził dalej, iż w toku prowadzonego postępowania należy uwzględniać zarówno zmiany stanu prawnego jak i faktycznego i wziąć zatem pod uwagę fakt, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji prawo użytkowania wieczystego przysługiwało spółce "AB" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., a nie osobom fizycznym wnioskującym o przekształcenie. Z tego faktu wywodzić należy pogląd, iż postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć . Skargę od powyższego rozstrzygnięcia złożyli T.N. i M.N. zarzucając nie uwzględnienie całości zebranego materiału dowodowego w szczególności pominięcie okoliczności, iż w chwili złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności użytkownikami wieczystymi byli skarżący jako osoby fizyczne, a "AB" sp. z o. o. nie posiadała jeszcze osobowości prawnej. W konsekwencji skarżący żądali uchylenia zarówno zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W odpowiedzi na skargę jej Wojewoda wniósł o oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazano. Na wstępie należy wskazać, iż na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika przy tym, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, jak też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia podaną przez organ I - ej instancji – zaakceptowaną następnie przez organ odwoławczy był przepis art. 105 § 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z nim postępowanie w sprawie umarza się gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Jedyną przesłanką takiego rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowość tego postępowania. Przesłanka ta została przy tym określona w sposób szeroki. W doktrynie przyjmuje się w związku z tym, iż zachodzi ona m.in. wtedy, gdy "brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty" (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" - wyd. C. H. Beck, W-wa 1996 r., str. 462). Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć (por.: W. Dawidowicz - "Zarys procesu administracyjnego", W - wa 1989 r., str. 134). Aby więc taki stan rzeczy zaistniał, nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć relacja między sytuacją faktyczną danego podmiotu a prawem (sytuacją prawną), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej przez organ (por.: J. Zimmermann - "Komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa. Dział IV postępowanie podatkowe" - publ. w Zbiorze komentarzy, Wyd. C. H. Beck, W - wa 1999 r., str. 167). W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący pismem z dnia [...] października 2001r. zwrócili się do Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] położonej w P. przy ulicy S. W trakcie postępowania prowadzonego w tej sprawie prawo to w dniu [...] czerwca 2001r. wniesione zostało jako wkład do utworzonej przez skarżących spółki z ograniczona odpowiedzialnością – "AB". Zdaniem organów rozpoznających sprawę okoliczność, iż w dniu wydawania decyzji prawo użytkowania wieczystego przysługiwało spółce z ograniczoną odpowiedzialnością a nie osobom fizycznym wnioskującym o przekształcenie na podstawie ustawy z dnia 04 września 1997r – O przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 1999r. nr 65 poz.746), stwarza podstawę do uznania, iż postępowanie w tej sprawie staje się bezprzedmiotowe. Pogląd ten jest jednak błędny. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się szczególną uwagę na konieczność rozróżnienia "bezprzedmiotowości" postępowania od "bezzasadności" żądania strony. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 KPA lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1989r. ONSA 1989 nr 1 poz.22). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to bowiem niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2004 IV SA 3439/02 (LEX nr 156962). W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż aktualnie prawo użytkowania wieczystego objęte wnioskiem skarżących stanowi majątek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "AB". Okoliczność ta nie czyni jednak postępowania bezprzedmiotowym. Nadal istnieje podmiot żądający konkretyzacji jego praw wobec istniejącego przedmiotu jakim jest nieruchomość objęta wnioskiem. Obowiązkiem organów administracyjnych w tym stanie rzeczy było merytoryczne rozpoznanie sprawy i orzeczenie co do jej istoty z uwzględnieniem materiału dowodowego uzupełnionego zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2004r. (sygn. II SA/Po 672/02). Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzje organu I-szej instancji wydana została zatem z naruszeniem przepisu art. 105 §1 KPA co skutkuje koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c Ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.). Niewątpliwie takie naruszenie przepisów postępowania mogła mieć istotne znaczenie na wynik sprawy w tym rozumieniu, iż decyzja o umorzeniu postępowania nie daje możliwości jego pełnego merytorycznego rozpoznania. Wobec powyższego uznając, iż decyzja organu II instancji nie odpowiada prawu, Sąd z powołaniem na wskazany wyżej przepis art. 145 §1 pkt 1 lit c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 cyt. powyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/Sz. Widłak /-/B. Sokołowska /-/M. Kwiecińska