III SA/Po 162/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-06-14
Skład orzekający: Barbara Koś, Tadeusz M. Geremek, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli okoliczności faktyczne wskazują na dobrowolne opuszczenie lokalu przed datą aresztowania, a pozostawienie w nim jedynie dokumentów i części rzeczy osobistych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, ustalenia policji i wizje lokalowe, jednoznacznie wskazywały na dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez skarżącego przed datą jego aresztowania. Brak rzeczy osobistych i dokumentów świadczących o koncentracji centrum życiowego w lokalu potwierdza zasadność wymeldowania.Stan faktyczny
Skarżący M. F. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Burmistrza Gminy K., utrzymaną w mocy przez Wojewodę. Organ I instancji ustalił, że skarżący opuścił lokal dobrowolnie w sierpniu 2005 r., co potwierdziły zeznania świadków i wizje lokalowe. Skarżący zarzucił fałszywość zeznań świadków i wskazywał na koncentrację jego życia w lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007r. przy udziale sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę II. obciąża Skarb Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – kosztami nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącemu z urzędu i z tego tytułu nakazuje wypłacić adwokatowi M. U. kwotę [...] złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł. /-/M. Kwiecińska /-/B. Koś /-/T. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją nr [...] z dnia [...] – wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – Burmistrz Gminy K. orzekł po ponownym rozpoznaniu sprawy o wymeldowaniu M. F. z pobytu stałego w K. przy ul. [...].
W trakcie postępowania administracyjnego ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość jest własnością wnioskodawców H. i S. K. Według H. K. jej zięć M. F. miał opuścić sporny lokal mieszkalny w sierpniu 2005 r. Okoliczność ta została potwierdzona przez jego żonę – E. F. oraz sąsiadkę T. J. Wizja lokalowa z dnia [...] 2006r. wykazała, iż w mieszkaniu nie ma rzeczy M. F. On sam przebywa w Zakładzie Karnym w K., ale twierdzi, iż zajmował lokal do dnia aresztowania – [...] 2005r. Inni przesłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili liczne awantury rodzinne wszczynane przez niego, jednakże nie potrafili wskazać precyzyjnie momentu opuszczenia lokalu. Z pisma Komisariatu Policji w K. z dnia [...] 2006r. wynika natomiast, iż do dnia aresztowania M. F. przychodził do mieszkania sporadycznie i wszczynał liczne kłótnie z żoną i teściami, które kończyły się interwencją ze strony funkcjonariuszy. W wyniku kolejnej wizji lokalowej z dnia [...] 2006r. ustalono, że w lokalu nie ma jego ubrań i innych rzeczy osobistych za wyjątkiem określonych dokumentów.
Ze względu na te okoliczności organ I instancji uznał, że M. F. nie przebywał w spornym lokalu już przed momentem aresztowania w dniu [...] 2006r., a jego opuszczenie miało charakter dobrowolny. Do sierpnia 2005r. jego pobyty miały charakter incydentalny, związany w zasadzie wyłącznie z potrzebami noclegowymi. Rzeczy F. pozostawione w mieszkaniu nie wskazują przy tym, iż było ono traktowane przez niego jako centrum spraw życiowych.
W odwołaniu od tego orzeczenia M. F. podniósł, iż organ miał oprzeć się przy wydaniu swojego orzeczenia na fałszywych zeznaniach świadków – H. K., E. F., A. I. oraz innych osób. W ocenie odwołującego fakt pobytu w spornym lokalu miał zostać potwierdzony w piśmie Policji z [...] 2006r. M. F. wskazał też, iż był on zaangażowany zarówno w prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, jak i życie rodzinne. W spornym lokalu ma pozostawać sprzęt kupowany m. in. z jego środków finansowych.
Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego wszystkie dowody zgromadzone w niniejszym postępowaniu (zeznania świadków, ustalenia Policji, przeprowadzone oględziny, informacja Ośrodka Pomocy Społecznej) potwierdziły jedynie sporadyczne pobyty M. F. w spornym lokalu, który nie mógł zostać przez to uznany za centrum jego interesów życiowych od sierpnia 2005r. Nie zmienia tego pozostawienie określonych dokumentów czy niektórych rzeczy osobistych w mieszkaniu. Z tego względu należało uznać, iż opuszczenie przez niego lokalu miało charakter dobrowolny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. powtórzył zarzuty dotyczące fałszywych zeznań świadków. W ocenie skarżącego w lokalu skoncentrowane było całe jego życie – "materialne i niematerialne".
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 14.06.2007 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż po opuszczeniu więzienia skarżący nie będzie się miał gdzie zameldować przez co grozi mu bezdomność i bezrobocie. Wskazał on zatem względy natury społecznej jako podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian.). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (patrz m.in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00 ; wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937 ; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954).
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwalał w wystarczający sposób na przyjęcie, iż skarżący opuścił sporny lokal przed aresztowaniem i to w sposób dobrowolny.
Przede wszystkim wskazują na to zeznania wnioskodawczyni i jej córki oraz innych świadków. Wskazują one wprost na fakt opuszczenia spornego lokalu w sierpniu 2005r., bądź też potwierdzają ogólną tezę, że skarżący nie był w ogóle widywany w miejscu stałego pobytu od dłuższego czasu, bądź też przebywał tam jedynie sporadycznie. Organy ewidencyjne oceniły trafnie duży stopień wiarygodności zebranych zeznań świadków – T. J., W. R., P. K., M. S., Z. i P. Cz. (dawnych sąsiadów skarżącego) oraz M. Z. (listonosza), albowiem były to osoby obce w stosunku do skarżącego, niezainteresowane w związku z tym bezpośrednio wynikiem niniejszej sprawy.
Podobnie należało ocenić pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] 2006r. sporządzone przez A. I. (k. 27 akt adm.) oraz pisma Komisariatu Policji w K. z dnia [...] 2006r. oraz [...] 2006r. (k. 29, 37 akt). Policja stwierdziła wprawdzie fakt zatrzymania skarżącego w spornym lokalu w dniu [...] .2005r. w celu doprowadzenia go do aresztu śledczego i odbycia zasądzonej kary pozbawienia wolności, jednakże podkreśliła wyraźnie, iż jego pobyty miały charakter sporadyczny, gdyż przebywał on ogólnie przed aresztowaniem "na terenie miasta P. i S., gdzie prowadził patologiczny tryb życia nadużywając w dużym stopniu alkohol".
W ocenie Sądu zarzuty dotyczące świadomego podawania nieprawdziwych danych przez powyższych świadków i instytucje nie mogły zasługiwać na uwzględnienie, zważywszy na fakt nie poparcia ich jakimikolwiek poważnymi argumentami. Skarżący ograniczył się bowiem wyłącznie do samych stwierdzeń o sfałszowaniu zeznań czy oświadczeń i zamiarze odwołania się w związku z tym do sądu powszechnego. Ze skargi nie wynika nawet by dokonywał on jakichkolwiek czynności dotyczących zawiadomienia odpowiednich organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na składaniu fałszywych zeznań itd. Podejrzenie takie wynikać ma głównie z faktu niezgodności treści tych dowodów z twierdzeniami samego skarżącego.
Lokal będący miejscem stałego pobytu danej osoby winien niewątpliwie stanowić dla niej wyłączne centrum życiowe, a zatem być miejscem, w którym koncentrują się jej codzienne sprawy, gdzie osoba taka przebywa, wypoczywa i prowadzi normalne gospodarstwo domowe. Dwukrotna wizja lokalna wykluczyła możliwość uznania spornego mieszkania za centrum życiowe skarżącego ze względu na praktyczny brak jego rzeczy osobistych, które mogłyby wskazywać na faktyczne znaczenie przypisywane temu lokalowi przez skarżącego.
W ocenie Sądu organy ewidencyjne obu instancji zebrały i oceniły w prawidłowy sposób materiał dowodowy niezbędny do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie trafnie uznały, iż już przed dniem aresztowania skarżący opuścił przedmiotowy lokal i opuszczenie to miało charakter dobrowolny. Z tego względu zaistniały przesłanki do jego wymeldowania.
Argumenty "społeczne" podnoszone przez pełnomocnika skarżącego nie mogły zostać uwzględnione, gdyż przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wiążą w żaden sposób możliwości zameldowania czy wymeldowania danej osoby z problematyką dotyczącą bezdomności, szansy na znalezienie pracy itd. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, iż sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji zgodnie z prawem, wobec czego orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
/-/M. Kwiecińska /-/B. Koś /-/T. Geremek
T.M.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło