III SA/Po 1626/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji I. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 – utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w części nakazującej zwrot dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego (2015 r.) przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w [...] w kwocie [...]zł wraz z odsetkami; II. w pozostałym zakresie oddala skargę; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł,- ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. IIISA/Po 1626/21 Uzasadnienie Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a w zw. z art. 60 pkt 1, art. 61 ust 1 pkt 4, art. 67 i art. 252 ust 1 ustawy z dni 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. . poz. 305 ) nakazał zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł wraz z odsetkami oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2015 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w O. ., dla którego organem prowadzącym jest C. sp. z o.o. w G. . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowe ustalenie liczby słuchaczy stanowiącej podstawę do wyliczenia należnej dotacji oświatowej ( art. 90 ust 3 ustawy o systemie oświaty) skutkujące pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości w 2015 r. .Analizie poddano roczne rozliczenie otrzymanych dotacji oraz comiesięczne informacje o faktycznej liczbie uczniów składane przez organ prowadzący. Dane te skonfrontowano z zapisami w dziennikach zajęć szkoły zaocznej wraz z księgami uczniów, słuchaczy. Odnośnie niewykorzystania dotacji do końca roku budżetowego, organ wyjaśnił, że kontrolę przeprowadzono w oparciu o tabelaryczne zestawienie wydatków pokrytych przez szkołę, sporządzone przez organ prowadzący i podpisane przez głównego księgowego. Podczas kontroli nie przedstawiono dowodów zapłaty z tytułu składek ZUS w łącznej kwocie [...]zł., ujętych w rozliczeniu otrzymanej dotacji w roku 2015. C. sp. z.o.o. w G. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, Th art. 67 w zw. z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej oraz art. 252 ust 1 i ust 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2021 r. wydaną na podstawie art. 17 pkt 1, 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania C. sp. z o.o. w G. od ww. decyzji Starosty [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2015 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami i umorzyło postępowanie w tym zakresie oraz utrzymało zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasadny jest podniesiony w odwołaniu zarzut przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w nadmiernej wysokości i z tego względu, organ uchylił decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie. Odnośnie natomiast biegu terminu przedawnienia względem dotacji podlegającej zwrotowi na podstawie art. 251 ust 1 u.f.p., jako dotacji niewykorzystanej, organ wyjaśnił, że bieg terminu do zwrotu dotacji może się rozpocząć dopiero z końcem roku następującego po roku budżetowym, w którym beneficjent miał wykorzystać te dotację Dalej organ wskazał, że dotacja podmiotowa udzielona szkołom niepublicznym powinna być rozliczona wydatkami odpowiednio udokumentowanymi, poniesionymi w roku budżetowym jej otrzymania, tylko wydatki dokonane do 31 grudnia danego roku budżetowego mogą być uwzględnione przy rozliczeniu dotacji przez szkołę. Odwołująca spółka nie wykazała w oparciu o przedłożone dokumenty zapłaty z tytułu składek ZUS w łącznej kwocie [...]zł, która to kwota ujęta została w rozliczeniu dotacji otrzymanej w 2015 r. Kwota ta wynika z przedstawionych w toku kontroli list płac, dokumentów świadczących o dokonaniu wypłaty na rzecz pracowników oraz dat przelewów /dat wpływu pism dotyczących przeksięgowania nadwyżki podatku VAT na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wyliczona w ten sposób różnica pomiędzy kwotą rozliczoną z dotacji a kwotą faktycznie wypłaconą pracownikom, stanowi kwotę dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Organ wskazał również, że brak jest podstaw do uwzględnienia korekt dokumentów przedłożonych przez spółkę, albowiem dane zawarte w korekcie są odmienne od treści wynikających z przedłożonych dokumentów i zestawień. C. sp. z.o.o. w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie. 1.przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i nieuwzględnienie korekty rozliczenia dotacji, gdy skarżąca miała prawo jej dokonać, nadto obrazuje ona rzeczywiste dysponowanie środkami dotacji. - art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i stwierdzenie, że z dotacji były rozliczone składki na ubezpieczenie społeczne, gdy z dotacji rozliczono wynagrodzenia pracowników a w konsekwencji niesłusznie uchylono decyzje organu I instancji jedynie w części zamiast uchylić ją w całości i umorzyć postępowanie. - art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że dotacja została niewykorzystana, gdy z rozliczenia dotacji wynika, że została wykorzystana w pełni - art. 7 w zw. z art. 8 . w zw. z art. 104 , w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 §2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy decyzja organu I instancji me zawierała numeru rachunku bankowego, na który ma nastąpić zwrot 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj - art. 251 ust 1 ustawy o finansach publicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdy brak potwierdzenia zapłaty za dany wydatek świadczy o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem a nie o niewykorzystaniu dotacji - art. 251 ust 1 i ust 3 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że bieg terminu przedawnienia w stosunku do dotacji niewykorzystanej rozpoczyna się na koniec roku, w którym przypadał termin do zwrotu dotacji, gdy w przypadku dotacji oświatowych bieg terminu przedawnienia liczy się od końca roku, w którym dotacja została przyznana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ze wskazanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w części dotyczącej decyzji nakazującej zwrot dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2021 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., w części dotyczącej zobowiązania strony skarżącej do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za 2015 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, tj. nakazującą zwrot dotacji niewykorzystanej przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "Twoja [...]" w O. ., dla którego organem prowadzącym jest [...] sp. z.o.o w G. do końca roku budżetowego 2015 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 251 ust. 1 ustawy z dni 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ) dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Od kwot dotacji zwróconych po terminach określonych w ust. 1-3 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1-3 (ust. 5). Zgodnie zaś z art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dni 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz.U. z 2021 r. , poz. 305). dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy w przedmiotowej sprawie, podczas kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w O. . stwierdzono nieprawidłowe ustalenie liczby słuchaczy, stanowiącej podstawę do wyliczenia należnej dotacji oświatowej, co skutkowało pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł. Kontrola dokumentów źródłowych tj. dzienników lekcyjnych z [...] r. oraz księgi uczniów wykazała niezgodności pomiędzy ilością słuchaczy, którzy spełnili obowiązek uczestnictwa, w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć, a ilością słuchaczy wykazanych w rocznych rozliczeniach dotacji. Odnośnie wskazanej wyżej kwoty dotacji, uznanej przez organy za dotację pobraną w nadmiernej wysokości, organ odwoławczy uznał za zasadny podniesiony przez skarżącą zarzut przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w nadmiernej wysokości i z tego względu uchylił decyzję organu I Instancji i umorzył postępowanie. Odnośnie natomiast dotacji uznanej za niewykorzystaną do końca roku budżetowego, jak ustaliły organy, kontrolę przeprowadzono w oparciu o tabelaryczne zestawienie wydatków pokrytych przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" z dotacji oświatowej, sporządzone przez [...] Sp. z.o.o. Podczas kontroli nie przedstawiono dowodów zapłaty z tytułu składek ZUS w łącznej kwocie [...]zł. ujętych w rozliczeniu otrzymanej dotacji. Kwota ta wynika z przedstawionych w toku kontroli list płac, dokumentów świadczących o dokonaniu wypłaty na rzecz pracowników oraz dat przelewów /dat wpływu pism dotyczących przeksięgowania nadwyżki podatku VAT na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wyliczona w ten sposób różnica, pomiędzy kwotą rozliczoną z dotacji a kwotą faktycznie wypłaconą pracownikom, stanowi, zdaniem organu, kwotę dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Jednocześnie organy uznały, że brak jest podstaw do uwzględnienia korekt dokumentów przedłożonych przez spółkę, albowiem dane zawarte w korekcie są odmienne od treści wynikających z przedłożonych dokumentów i zestawień. Skarżąca spółka, podnosząc zarzut błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazała na listy płac, zawierających wynagrodzenia pracowników za czerwiec i lipiec 2015 r., wyjaśniając, że wynagrodzenia te zostały sfinansowane z kwoty przyznanej dotacji. Jak podniosła skarżąca, niemożność przedstawienia potwierdzenia zapłaty za składki ZUS nie przesadza o niewykorzystaniu dotacji. Skoro skarżąca poniosła inne wydatki, które mogą być sfinansowane z dotacji, to miała prawo skorygować rozliczenie dotacji i tym samym wykazała, że dotacja została wykorzystana w całości. Wynagrodzenia pracowników stanowią wydatek zgodny z zadaniami, na które można przeznaczyć dotację, o czym stanowi art. 90 ust 3 d ustawy. Mając na uwadze dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenia. Sąd uznał, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny, w zakresie zobowiązania strony skarżącej do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w nadmiernej wysokości, uchylając decyzje organu I instancji i umarzając postępowanie z uwagi na przedawnienie zobowiązania. W tym zakresie Sąd oddalił skargę, jako niezasadną. Natomiast za uzasadnione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty dotyczące zobowiązania strony skarżącej do zwrotu dotacji na podstawie 251 ust 1 u.f.p., jako dotacji niewykorzystanej, uznając, ocenę organów w tym zakresie za przedwczesną. W szczególności, należy zauważyć, co wynika z akt administracyjnych sprawy, ze kwestia zwrotu dotacji udzielonej skarżącej była już przedmiotem rozstrzygnięcia organów obu instancji. Starosta [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r. nakazał zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł wraz z odsetkami oraz niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2015 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w O. ., dla którego organem prowadzącym jest C. sp. z o.o. w G. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja wydaną [...] marca 2021 r., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez C. sp. z o.o. w G. , uchyliło decyzje organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyczerpującą ocenę materiału dowodowego, w tym pominięcie korekty rozliczenia dotacji. Organ odwoławczy, wskazał na konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym szczegółowego wykazania , w jaki sposób i na podstawie jakich dokumentów wyliczona została kwota dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Jak wyjaśnił organ, dokumenty winny być dołączone do akt sprawy, w tym dokument w oparciu, o który ustalono kwoty faktycznie wypłacone pracownikom. Jak wynika tymczasem z uzasadnienia decyzji organu I instancji, wydanej po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, jak wskazano wyżej, odnośnie dotacji uznanej za niewykorzystaną do końca roku budżetowego, kontrolę przeprowadzono w oparciu o tabelaryczne zestawienie wydatków pokrytych przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" z dotacji oświatowej, sporządzone przez [...] Sp. z o.o. Wskazano, że nie przedstawiono dowodów zapłaty z tytułu składek ZUS w łącznej kwocie [...]zł., ujętych w rozliczeniu otrzymanej dotacji. Organ nie uwzględnił korekty rozliczenia dotacji, wskazując że treści zawarte w korekcie rozliczenia dotacji są odmienne od treści zawartych w wynikach kontroli dokonanej na podstawie przedłożonych dokumentów i zestawień. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżone w tym zakresie rozstrzygnięcie, podobnie, jak organ I instancji, poprzestał na wskazanym wyżej ogólnym stwierdzeniu, że brak jest podstaw do uwzględnienia korekt dokumentów przedłożonych przez spółkę. Takie zachowanie organów rozpoznających ponownie sprawę, zdaniem Sądu, pozostaje w kolizji z wcześniejszym stanowiskiem, że wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych, w konsekwencji zaś narusza zasady postępowania wskazane w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., na co sam organ odwoławczy wskazał w ww. decyzji z [...] marca 2021 r. Tymczasem, co należy podkreślić, ocena wykorzystania części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w 2015 r. czy też brakiem jej wykorzystania, wymaga właściwego ustalenia stanu faktycznego, z uwzględnieniem wskazanych wyżej zasad postępowania. W kontrolowanej sprawie, przede wszystkim, organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający, czy w istocie dotacja udzielona stronie skarżącej nie została wykorzystana, jak przyjęto w zaskarżonych rozstrzygnięciach, czy też jednak została wykorzystana, ale na inny cel niż zapłata składek ZUS. Niewątpliwie obowiązkiem skarżącej, jako beneficjenta dotacji, było wykazanie, że pokryty dotacją wydatek stanowił bieżący wydatek szkoły, poniesiony na realizację zadania oświatowego, w tym odpowiednie jego udokumentowanie i udostępnienie organowi do rozliczenia się z otrzymanej dotacji. Jak wskazano wyżej zarówno w postępowaniu przed organami, jak i w skardze wniesionej do Sądu, strona skarżąca wykazywała, że z dotacji pokryte zostały wynagrodzenia dla pracowników, przedstawiając w tym zakresie dowody w postaci listy płac, wyciągów bankowych. W ocenie Sądu, samo stwierdzenie organu, że brak jest podstaw do uwzględnienia korekt dokumentów przedłożonych przez spółkę albowiem dane zawarte w korekcie są odmienne od treści wynikających z przedłożonych dokumentów i zestawień, bez szczegółowego odniesienia się do przedstawionych dowodów jak i bez dokonania ich oceny, nie stanowi dostatecznego wyjaśnienia kwestii, która stanowi istotę sporu.. Ponadto, co należy również zauważyć, uznając, że dotacja nie została wykorzystana na zapłatę składek ZUS, albowiem nie zostało to potwierdzone odpowiednimi dokumentami, przy jednoczesnym twierdzeniu skarżącej, że dotacja została wykorzystana i wydatki zostały poniesione na wynagrodzenia dla pracowników organ niewątpliwie miał obowiązek okoliczność tę wyjaśnić. Tym bardziej, że jak wskazano wyżej, strona skarżąca wskazywała na dowody świadczące o wykorzystaniu dotacji. Ma bowiem rację skarżąca, że czym innym jest brak wykorzystania dotacji, a czym innym wykorzystanie jej czym na cel inny, niż uprzednio wskazany. Niewątpliwie, dotacja, która została wykorzystana i wydatki zostały poniesione, jednak nie zostały potwierdzone odpowiednimi dokumentami ich poniesienia, stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z jej przeznaczeniem, nie zaś dotację, której me wykorzystano w danym roku budżetowym. W tym zakresie jednak w kontrolowanej sprawie niezbędne jest poczynienie dodatkowych wyjaśnień, które w sposób nie budzący wątpliwości pozwolą na stwierdzenie, czy w sprawie miał zastosowanie art. 251 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3 u.s.o., co uzasadniałoby wydanie decyzji o zwrocie dotacji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni przedstawione wyżej uwagi, przy czym dokona oceny, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, czy też wymaga uzupełnienia. Organ uwzględni również kwestię terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Ocena w tym zakresie w kontrolowanej sprawie, bez poczynienia wskazanych wyżej ustaleń, zdaniem Sądu, jest przedwczesna. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów stronie Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a.