III SA/Po 1644/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-06-30

Skład orzekający: Marek Sachajko, Walentyna Długaszewska, Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, wydana na rzecz osoby, która nie prowadziła faktycznie działalności rolniczej na zadeklarowanej działce, została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została wydana z naruszeniem prawa, jeśli wnioskodawca nie posiadał zadeklarowanej działki i nie prowadził na niej działalności rolniczej w dniu złożenia wniosku. Płatności te przysługują rolnikowi, który faktycznie użytkował grunty i prowadził na nich działalność rolniczą. Brak dowodów na działanie w charakterze pełnomocnika uniemożliwia przyznanie płatności osobie, która nie spełnia podstawowych kryteriów.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. L. wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Decyzją z grudnia 2015 r. przyznano jej płatności. Po wznowieniu postępowania, organ stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ W. L. nie prowadziła faktycznie działalności rolniczej na przedmiotowej działce, którą ustnie wydzierżawiła swojemu bratu, L. S. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o płatnościach bezpośrednich, w tym brak rozważenia możliwości działania w charakterze pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 14 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji dot. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 z naruszeniem prawa, po wznowieniu postępowania oddala skargę W dniu [...] czerwca 2015 r. W. L. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach bezpośrednich", wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015, deklarując działkę ew. nr [...], położoną w woj. [...], pow. [...], gm. S. , obr. N. . Decyzją z [...] grudnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przyznał stronie jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł i płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. (k. 5/1 akt adm.) Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wznowił postępowanie w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2015 z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydał (art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "K.p.a.", polegających na ustaleniu (na podstawie pism Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 20 listopada 2020 r. i 18 grudnia 2020 r. i załączonego do nich materiału dowodowego), że W. L., kiedy wystąpiła z wnioskiem o rentę nie prowadziła już działalności rolniczej, którą faktycznie na przedmiotowej działce prowadził jej brat, któremu ją ustnie wydzierżawiła. W piśmie z [...] kwietnia 2021 r. (k. 9/1 akt adm.) L. S. podniósł, że to on w roku 2015 faktycznie prowadził działalność rolniczą na przedmiotowej działce, którą wydzierżawiła mu jego siostra W. L.. Wskazał, że decydował o zabiegach agrotechnicznych, przeznaczeniu plonów i finansował koszty działalności. Z tytułu wydzierżawienia działki zobowiązał się ponosić czynsz na rzecz siostry, który polegał na zaliczaniu na jego poczet płatności otrzymywanych przez jego siostrę w wyniku złożenia przez nią wniosku o płatności. W roku 2020 umowę dzierżawy spisano (k. 7/3-7/8 akt adm.) Decyzją z [...] czerwca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. stwierdził, że jego decyzja z [...] grudnia 2015 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 została wydana z naruszeniem prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła: 1. pominięcie, że zgodnie z zawartym przez stronę z jej bratem L. S. porozumieniem strona (Wanda Leszczyńska) była uprawniona do składania wniosków o płatności i zaliczania przyznanych jej płatności na poczet czynszu z tytułu dzierżawy przez nią jej bratu przedmiotowej nieruchomości; 2. błędne przyjęcie, że konstrukcja powyższa nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, podczas gdy art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich odsyła do przepisów K.p.a., a art. 33 K.p.a. przewiduje instytucję pełnomocnictwa. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że nie kwestionuje stanu faktycznego ustalonego w decyzji, gdyż wynika on z wyjaśnień strony i innych dokumentów, ale organ nie uwzględnił, że gdyby wniosek złożył dzierżawca działki L. S., a nie strona, to zostałaby wydana decyzja o przyznaniu płatności w identycznej wysokości, tyle że dzierżawcy L. S., a nie stronie. Decyzją z [...] października 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich są one przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Istotne dla sprawy jest, czy wnioskodawczyni W. L. w roku 2015 faktycznie użytkowała przedmiotową działkę. Powołane wyżej dokumenty jednoznacznie wskazują, że tego wtedy nie czyniła. Okoliczność ta zresztą nie była sporna, gdyż wynika również z oświadczenia samej strony (k. 7/2 akt adm.), jak i jej brata L. S., który podniósł, że to on faktycznie na przedmiotowej działce prowadził działalność rolniczą. W związku z powyższym bezzasadne są zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto z materiału dowodowego nie wynika, że brat strony działał jako jej pełnomocnik w sprawie o przyznanie płatności na rok 2015. (str. 10 zaskarżonej decyzji). Jak wynika z regulacji zawartych w ustawie o płatnościach bezpośrednich w postępowaniach toczących się na jej podstawie odstąpiono od ogólnej zasady zawartej w art. 7 K.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), nakazującej organom podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na organie nie ciąży w związku z tym obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W skardze na decyzję organu odwoławczego zarzucono naruszenie: 1. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. przez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania; 2. art. 7 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności niewyjaśnienie istoty stosunku prawnego między skarżącą a dzierżawcą przedmiotowej działki; 3. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 33 K.p.a. przez ich pominięcie i nierozważenie, że producent rolny jest uprawniony do działania przez pełnomocnika również w sprawie wniosku o przyznanie płatności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy nie zbadały, czy skarżąca złożyła wniosek w imieniu własnym czy raczej była uprawniona do działania w imieniu swego brata w postępowaniu z wniosku o przyznanie płatności na rok 2015. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 14 października 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia z [...] czerwca 2021 r., która organ stwierdził , że decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o przyznaniu W. L. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została wydana z naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, co następuje. Płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Zgodnie z art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 za rolnika w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 uważa się osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Przez działalność rolniczą rozumie się produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt, oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich: utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub upraw bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykle metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013). Płatność może więc być przyznana jedynie rolnikowi, który posiada zadeklarowane działki na dzień 31 maja 2015 r. i prowadzi na nich działalność rolniczą. W sprawie nie było sporne, że skarżąca nie posiadała [...] maja 2015 r. zadeklarowanej we wniosku działki i nie prowadziła na niej działalności rolniczej. Z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że faktycznie działalność tę prowadziła inna osoba - brat skarżącej L. S.. Przyznała to zarówno sama skarżąca, jak i jej brat. Zasadnie zatem uznały organy, po wznowieniu postępowania, w związku z upływem pięciu lat od doręczenia decyzji z [...] grudnia 2015 r. o przyznaniu skarżącej płatności (doręczono ją [...] grudnia 2015 r.), że została ona wydana z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 K.p.a.). Za bezzasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut, że organ nie rozważył, czy skarżąca - składając wniosek w roku 2015 - występowała jako pełnomocnik faktycznie prowadzącego działalność rolniczą L. S.. W aktach administracyjnych brak jakiegokolwiek dowodu na to, że składając wniosek o przyznanie płatności z [...] czerwca 2015 r. skarżąca działała w imieniu prowadzącego działalność rolniczą L. S.. W związku zaś z nieprowadzeniem działalności rolniczej przez skarżącą, co legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, organy nie miały obowiązku wyjaśniania istoty stosunku prawnego między skarżącą a prowadzącym tę działalność L. S., albowiem pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W związku z powyższym, uznając , że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, gdyż organy w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły i dokonały prawidłowej oceny wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, dając temu wyraz w uzasadnieniach decyzji, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło